Ontdek het binnenland van Cyprus vanuit Ayia Napa

Vanuit Ayia Napa is het binnenland een dag rijden waard

Ayia Napa ligt in de zuidoostpunt van Cyprus. Het kantklosdorp Lefkara ligt op ongeveer 60 kilometer, het Troodos-gebergte in het midden op 130 tot 150 kilometer, met tweeënhalf uur rijden enkele reis. In de zomer scheelt dat vooral graden, want op duizend meter is het vijf tot tien graden koeler dan aan zee. Dit artikel behandelt de dagtochten landinwaarts, met rijtijden, entreeprijzen en de verkeersregels die hier anders zijn.

Op Cyprus rijd je links

Het eiland heeft volgens de verkeersdienst het linksrijden uit de Britse tijd behouden, inclusief stuur rechts en rotondes andersom. Wie hier voor het eerst rijdt, moet daar bij het wegrijden en bij elke afslag aan denken. Een huurauto kost 30 tot 50 euro per dag. De snelwegen tussen Larnaca, Limassol en Nicosia zijn goed, maar de bergwegen zijn smal en bochtig met weinig vangrail, dus reken op veertig kilometer per uur gemiddeld. Tanken doe je voor vertrek, want in de bergdorpen zijn nauwelijks pompen.

Lefkara ligt op een uur rijden

Op ongeveer 60 kilometer ligt Lefkara op 650 meter hoogte, waar sinds eeuwen kant wordt geklost en zilver bewerkt. Er gaat een verhaal dat Leonardo da Vinci er in 1481 een altaarkleed kocht voor de dom van Milaan; bewijs daarvoor is er niet, het is een lokale overlevering. Rondlopen door het dorp is gratis, terwijl het kantmuseum enkele euro's vraagt en doorgaans van dinsdag tot zondag open is. Let op dat er in de winkeltjes ook ingevoerd machinewerk wordt verkocht. Handwerk kost al gauw honderden euro's, dus wie dat wil, vraagt om een certificaat. In het Cypriotische Handicraft Centre in de steden gebeurt hetzelfde onder toezicht.

In het Troodos-gebergte ligt Mount Olympus op 1.952 meter

Het Troodosgebergte in het midden van het eiland komt met Mount Olympus tot bijna tweeduizend meter. In januari tot maart ligt er sneeuw en zijn er enkele skiliften; de rest van het jaar lopen er wandelpaden onder de zwarte dennen van het National Forest Park. Wandelen kost niets. Het Artemis-pad rond de hoogste top is ongeveer 7 kilometer en vrijwel vlak, en vanaf Platres loopt een pad van 3 kilometer heen en terug naar de Caledonia-watervallen. De rit vanaf de kust duurt tweeënhalf uur, dus dit is een volle dag en geen ochtendje. Kakopetria en Fikardou zijn de dorpen waar de oude bouw met houten balkons bewaard is gebleven.

Tien beschilderde bergkerken staan op de werelderfgoedlijst

In het gebergte staan kleine kerken met houten zadeldaken over het metselwerk heen, waarvan de binnenmuren van de elfde tot de zestiende eeuw met Byzantijnse fresco's zijn beschilderd. Tien daarvan staan sinds 1985 op de werelderfgoedlijst van UNESCO, waaronder Agios Nikolaos tis Stegis bij Kakopetria, Panagia tou Araka en Stavros tou Agiasmati; in Kalopanayiotis hoort het klooster van Agios Ioannis Lampadistis er ook bij. Toegang is meestal gratis of tegen een kleine gift, en de sleutel hangt soms bij de buren, want dit zijn dorpskerken. Fotograferen met flits is er verboden om de verf te sparen. Bedek je schouders en knieën, ook bij dertig graden, want het blijven gebedsruimten.

Het Kykkos-klooster ligt op 1.100 meter

Aan de westkant van het gebergte staat het Kykkosklooster, dat in 1100 werd gesticht en dat het rijkste van het eiland is, met mozaïeken, een museum en uitzicht over de dalen. Oostelijker ligt het Machairasklooster in een stiller dal. Toegang tot de kerk is gratis, het museum vraagt rond de 5 euro en is dagelijks open. Reken op anderhalf uur. Vanaf Ayia Napa is dit ruim drie uur rijden enkele reis, dus wie hierheen wil, combineert het met een overnachting in de bergen; een kamer in een dorpspension kost 50 tot 90 euro.

In de wijndorpen wordt commandaria gemaakt

Aan de zuidhelling van het Troodosgebergte liggen de wijndorpen van de Commandaria-regio, waar een zoete versterkte wijn wordt gemaakt die al in de middeleeuwen onder zijn huidige naam werd verhandeld en die als de oudste wijn met een vaste naam geldt. Omodos is het bekendste dorp, met een geplaveid plein en een klooster, en het pottenbakkersdorp Foini ligt er vlakbij. Proeverijen bij de kleine huizen kosten 5 tot 15 euro en duren een uur; de meeste zijn van dinsdag tot zondag open en vragen om vooraf te bellen. Let op dat proeven en rijden niet samengaan, zeker niet op bergwegen. De limiet op Cyprus is 0,5 promille en er wordt op gecontroleerd.

Op de route ligt een nederzetting van bijna negenduizend jaar oud

Halverwege, op ongeveer 50 kilometer van de kust, ligt Choirokoitia, een neolithische nederzetting waarvan de ronde huizen van steen zijn gereconstrueerd. De plek dateert uit het zevende millennium voor Christus en staat sinds 1998 op de werelderfgoedlijst. Entree kost rond de 4,50 euro en het terrein is dagelijks open, in de zomer van acht tot zeven. Reken op een uur, inclusief de klim naar de bovenste huizen. Er is geen schaduw, dus doe dit in de ochtend en niet na twaalven. Bij Limassol ligt verderop het Grieks-Romeinse Kourion met zijn theater boven zee, dat rond de 4,50 euro vraagt.

Het westen is te ver voor een dagtocht

Het Akamas-schiereiland in het noordwesten, met de Avakas-kloof, de Adonis-waterval, het Aphrodite-pad en het Agios Neophytos-klooster bij Paphos, wordt vaak in hetzelfde rijtje genoemd, maar ligt op 250 kilometer en ruim drie uur rijden van Ayia Napa. Als dagtocht betekent dat zes uur in de auto. Wie dat wil zien, verhuist voor een paar nachten naar de westkant. Dicht bij huis ligt met Cape Greco een nationaal park op tien minuten rijden, met zeegrotten en een kustpad van 5 kilometer.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer vierenhalf uur op Larnaca, dat op 45 minuten van Ayia Napa ligt. Cyprus betaalt met de euro. Bussen rijden tussen de grote plaatsen, maar naar de bergdorpen nauwelijks, dus zonder auto kom je er niet. April, mei, oktober en november zijn de beste maanden voor het binnenland, met 20 tot 28 graden. In juli en augustus is het in de dalen 35 tot 40 graden en zijn de bergen de enige aangename optie. In de winter ligt er sneeuw boven de 1.500 meter en kunnen de bergwegen tijdelijk dicht zijn.