Wat te doen op Cyprus met stranden, ruïnes en bergdorpjes

Cyprus is verdeeld en dat merk je bij het reizen

Het eiland is sinds 1974 gedeeld door de Green Line, de bufferzone die de Verenigde Naties bewaken. Het zuiden is de Republiek Cyprus, lid van de Europese Unie en betalend met de euro; Noord-Cyprus wordt alleen door Turkije erkend en rekent in Turkse lira. Oversteken kan bij negen doorlaatposten met een paspoort of identiteitskaart. Dit artikel behandelt de stranden, de opgravingen en de bergdorpen van Cyprus, met prijzen, afstanden en de regels die bij die deling horen.

Een huurauto mag doorgaans niet mee naar de andere kant

Verhuurders in het zuiden staan vrijwel nooit toe dat je met hun auto de bufferzone oversteekt, en je verzekering geldt er niet. Aan de grens sluit je een aparte verzekering af voor rond de 20 tot 30 euro per drie dagen. Steek in Nicosia te voet over bij de doorlaatpost in Ledra Street, midden in het oude centrum, en huur aan de andere kant zo nodig apart vervoer. Neem je paspoort mee, want een rijbewijs volstaat niet. Aan de noordkant liggen op een dagtocht de Selimiye-moskee, de ruïnes van Salamis bij Famagusta en de abdij van Bellapais boven Kyrenia.

De stranden bij Protaras en Ayia Napa hebben het fijnste zand

Aan de oostkant liggen brede zandstranden met ondiep water en veel minder golfslag dan aan de zuid- en westkust, waar de kust vaker rotsig is. Fig Tree Bay bij Protaras, Nissi Beach bij Ayia Napa en het rustigere Konnos Bay ertussenin zijn de bekendste. Toegang tot de openbare stranden is gratis en twee ligbedden met parasol kosten er rond de 5 euro tegen door de gemeente vastgestelde tarieven. Het water haalt in augustus en september 26 tot 28 graden, het warmste van de Middellandse Zee. Er is toezicht van mei tot oktober. Tussen Limassol en Larnaca ligt Governor's Beach, met wit krijtgesteente rond zwart zand.

In het archeologisch park van Paphos liggen mozaïeken onder een dak

In Nea Paphos aan de zuidwestkust liggen de vloeren van Romeinse villa's uit de tweede tot vierde eeuw, met mozaïeken van tientallen vierkante meters; het Huis van Dionysos is het bekendste, met loopbruggen erboven. Entree kost rond de 4,50 euro en het terrein is dagelijks open van half negen tot vijf, in de zomer langer. Reken op twee uur. Let op: tussen de overkappingen is er nauwelijks schaduw, dus ga voor tien uur. Het geheel staat sinds 1980 op de UNESCO-werelderfgoedlijst. Bij Limassol liggen het Grieks-Romeinse theater van Kourion boven zee en het kasteel van Kolossi, en in Larnaca de resten van Kition en de Hala Sultan Tekke aan het zoutmeer.

In het Troodos-gebergte staan tien kerkjes op de werelderfgoedlijst

In het Troodos-gebergte staan tien kleine kerken met houten zadeldaken en beschilderde binnenmuren uit de elfde tot zestiende eeuw, de meeste gewijd aan de Maagd Maria, verspreid over dorpen op 700 tot 1.200 meter. In Kakopetria en de Solea-vallei staan er meerdere bij elkaar. Toegang is gratis of kost een gift, en ze zijn doorgaans van negen tot vier open; sommige gaan alleen open via de sleutelhouder in het dorp. Ze liggen 10 tot 30 kilometer uit elkaar over bergwegen, dus reken op een hele dag voor drie tot vier kerkjes. Het grote Kykkos-klooster uit 1100 ligt in dezelfde bergen en is gratis, al kost het museum een paar euro.

Mount Olympus ligt op 1.952 meter en heeft in de winter sneeuw

Het hoogste punt van Cyprus is Mount Olympus in het Troodos-gebergte, 1.952 meter hoog. Van januari tot maart ligt er sneeuw en draaien er enkele skiliften; in de zomer is het er 8 tot 12 graden koeler dan aan de kust. Toegang is gratis en er lopen gemarkeerde routes van 3 tot 9 kilometer, waaronder de Artemis Trail van 7 kilometer rond de top en de langere Atalanti Trail. Let op: op de top zelf staat een militaire radarinstallatie en die is afgesloten, dus het hoogste punt waar je komt ligt iets lager. Neem water mee, want onderweg zijn geen bronnen. Bij Platres vallen de Caledonia Waterfalls en de Millomeris-waterval.

De wijndorpen boven Limassol maken Commandaria

Op de hellingen boven Limassol liggen ongeveer veertig wijndorpen, de Krasochoria. Veertien daarvan mogen Commandaria maken, een zoete wijn van ingedroogde druiven die volgens de producenten teruggaat op de oudheid en als een van de oudste nog gemaakte wijnen ter wereld geldt. Een proeverij kost 5 tot 15 euro per persoon en de meeste wijnhuizen ontvangen van dinsdag tot zaterdag. Door de dorpen loopt een bewegwijzerde wijnroute; met de auto doe je er drie tot vier op een dag, want de wegen zijn bochtig. In Omodos, het bekendste dorp, staat het klooster Timios Stavros aan het plein, en in Lefkara verderop wordt al eeuwen kant geklost.

Het Akamas-schiereiland heeft geen verharde wegen

In het uiterste westen ligt het Akamas-schiereiland, met kliffen, baaien en bij Lara Beach een broedstrand van onechte karetschildpadden en soepschildpadden. De wegen erheen zijn onverhard en steenachtig. Toegang is gratis. Let op: gewone huurauto's mogen dat terrein volgens de huurvoorwaarden vaak niet op, en bij schade ben je niet verzekerd. Er rijden georganiseerde tochten met terreinwagens voor 40 tot 70 euro per persoon, of je loopt vanaf de laatste verharde weg. Vanuit Latchi bij Polis varen boten naar de Blue Lagoon, en de kloof van Avakas is een wandeling van anderhalf uur tussen wanden van dertig meter.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer vierenhalf uur naar Larnaca of Paphos in het zuiden. Er wordt links gereden en de meeste huurauto's hebben het stuur rechts; een auto kost 35 tot 70 euro per dag. Mei, juni, september en oktober geven 25 tot 32 graden met zeewater van 22 tot 28 graden. In juli en augustus is het 33 tot 38 graden en is het binnenland heet. In de winter is het aan de kust 15 tot 19 graden terwijl er in de bergen sneeuw ligt, en op één dag kun je beide doen. In mei is er het bloemenfestival Anthestiria en in het najaar het Kypria International Festival met concerten in de oude theaters.