Bezoek Herrenchiemsee, het Beierse Versailles

Ludwig II sliep negen dagen in het paleis dat hem zijn fortuin kostte

De Beierse koning Ludwig II kocht de Herreninsel in de Chiemsee in 1873 en begon er vanaf 1878 een kopie van Versailles te bouwen, als eerbetoon aan Lodewijk XIV. Toen hij in 1886 stierf, was ongeveer twintig van de zeventig geplande vertrekken afgebouwd en had hij er in totaal negen dagen doorgebracht. Wat er staat is dus een half paleis, en dat is precies wat het bezoek bijzonder maakt. Dit artikel behandelt het eiland, Schloss Herrenchiemsee en de praktische kant, met prijzen, vaartijden en openingstijden. De Chiemsee is met ruim 80 vierkante kilometer het grootste meer van Beieren.

De spiegelgalerij is langer dan het origineel in Versailles

De Grote Spiegelgalerij meet ongeveer 98 meter en is daarmee ruim twintig meter langer dan de Spiegelzaal waarop ze is gebaseerd. Er hangen tientallen kroonluchters met bij elkaar tweeduizend kaarsen. Wanneer die met de hand werden aangestoken, kostte dat volgens de paleisbeheerder een half uur. Enkele avonden per jaar wordt de zaal nog bij kaarslicht gebruikt voor concerten; kaarten daarvoor kosten 40 tot 90 euro en zijn maanden vooruit weg. Ook de Koningszaal en de staatsslaapkamer zijn naar Frans voorbeeld ingericht.

Achter de afgewerkte zalen staan kale muren

De twee zijvleugels zijn nooit afgebouwd, waardoor er ruwe bakstenen wanden zonder pleisterwerk staan, met houten balken en dichtgetimmerde raamgaten. Bij zijn dood was het geld op en werd de bouw meteen gestaakt. Dat contrast zie je tijdens de rondleiding, die ongeveer een half uur duurt. Entree kost rond de 11 euro, met een combinatiekaart van rond de 14 euro voor de musea erbij. Het paleis is dagelijks open, met kortere tijden van november tot maart.

Je komt er alleen met de veerboot

Vanaf de haven van Prien vaart een lijnboot in ongeveer twintig minuten naar de Herreninsel; vanaf Gstadt aan de noordoever duurt dat ongeveer tien minuten. Een retour kost 10 tot 13 euro, apart van de entree voor het paleis. Vanaf de aanlegsteiger loop je in twintig minuten naar het paleis, of je neemt een rijtuig met paarden voor een paar euro. Naar de haven rijdt vanaf het station van Prien de Chiemseebahn, een smalspoortram die sinds 1887 in bedrijf is. Reken op een halve dag voor het geheel.

De fonteinen springen op vaste tijden

In de tuin voor het paleis liggen fonteinen die zonder pompen op waterdruk werken en die in het seizoen op vaste momenten worden aangezet, doorgaans elk uur tussen negen en zes van mei tot begin oktober. De hoogste straal van de Latona-fontein komt tot ongeveer 15 meter. Buiten die periode staan ze stil. De tuin is gratis toegankelijk, ook zonder kaartje voor het paleis. Let op dat het aanzicht dat je van foto's kent, met de springende fonteinen en het paleis erachter, dus alleen in het zomerseizoen te maken is.

In het Altes Schloss werd in 1948 aan de grondwet gewerkt

Aan de andere kant van de Herreninsel staat het Altes Schloss, een voormalig augustijnenklooster. Daar kwam in augustus 1948 een commissie bijeen die het ontwerp voorbereidde voor de grondwet van de Bondsrepubliek. Er zit nu een museum over die bijeenkomst, met de zaal waar werd vergaderd. Entree zit bij de combinatiekaart in of kost enkele euro's apart; het is van april tot oktober dagelijks open. Reken op een uur. Dit is het deel van het eiland dat de meeste bezoekers overslaan.

Het eiland zelf is bos en weiland, zonder auto's

De Herreninsel meet ongeveer 240 hectare en bestaat verder uit bos, lanen en weiden waar herten lopen. Er rijden geen auto's, alleen dienstvoertuigen en de rijtuigen. Rondlopen is gratis en het rondje langs de oever is ongeveer zes kilometer, vlak en in twee uur te doen. Er staan een handvol horecagelegenheden bij de steiger en bij het paleis. Neem in het hoogseizoen iets te drinken mee, want de rijen bij die zaken zijn dan lang. De kleinere Fraueninsel ernaast, met een klooster uit de achtste eeuw en een vissersdorp, ligt op tien minuten varen en is met dezelfde rondvaart te combineren.

Kom vroeg, want de rondleidingen zitten vol

In juli en augustus zijn de rondleidingen in de middag vaak tot enkele uren vooruit volgeboekt. Je koopt je kaartje bij de steiger of online en krijgt dan een tijdslot toegewezen. Wie met de eerste boten meegaat, die rond negen uur vertrekken, staat om half tien binnen; een kaartje kost dan hetzelfde als later op de dag. Let op dat fotograferen binnen niet is toegestaan en dat tassen in een kluisje moeten, waarvoor je muntgeld nodig hebt. Buiten het seizoen is het er rustig, maar dan varen de boten minder vaak en staan de fonteinen stil.

Praktisch

De Chiemsee ligt aan de snelweg tussen München en Salzburg, op ongeveer een uur van beide, en er stoppen treinen in Prien. Vanuit Nederland ben je zeven tot acht uur onderweg met de auto. Duitsland betaalt met de euro. Mei tot september is het beste seizoen, want de boten varen dan het vaakst, de fonteinen springen en het is 18 tot 27 graden. In het voor- en najaar is de dienstregeling beperkt en in de winter varen er alleen enkele afvaarten per dag, terwijl het paleis zelf gewoon open is.