Bezoek de Brocken en andere hoogtepunten van de Harz

De Brocken is met 1.141 meter de hoogste berg van Noord-Duitsland

De top ligt boven de boomgrens en heeft een eigen klimaat: volgens het weerinstituut is het er gemiddeld nog geen 3 graden en hangt er op ongeveer driehonderd dagen per jaar mist. Dat maakt een bezoek onvoorspelbaar. Dit artikel behandelt de top en de andere hoogtepunten van het Harzgebergte, met prijzen, tijden en afstanden.

Je komt boven met de Brockenbahn of te voet

Vanaf Wernigerode rijdt de Brockenbahn, een smalspoorstoomtrein, in ongeveer anderhalf uur naar de top; een retour kost rond de 55 euro. Te voet loop je vanaf Torfhaus over de Goetheweg ongeveer 8 kilometer enkele reis, met 400 hoogtemeters, en vanaf Schierke is het korter maar steiler. De trein rijdt het hele jaar, meerdere keren per dag, en stopt onderweg bij Drei Annen Hohne; reserveer in het hoogseizoen. Auto's mogen de top niet op. Neem ook in juli een jas mee, want boven is het 8 tot 12 graden kouder dan in de dalen en er staat vrijwel altijd wind.

Het naaldbos in het nationale park is grotendeels afgestorven

Na de droge zomers vanaf 2018 heeft de letterzetter, een schorskever, honderden hectaren fijnspar gedood. Het Nationaal Park laat dat dode hout staan, omdat er zonder ingrijpen een gemengd bos voor terugkomt. Toegang is gratis. Wat je ziet, zijn hellingen vol grijze stammen met daartussen jonge berken en sparren. Let op: wie hier een dicht groen sprookjesbos verwacht komt bedrogen uit, want over hele hellingen staat alleen nog grijs dood hout. Blijf op de paden, want dood hout waait om en bij wind worden delen van het park afgesloten.

Goslar en de Rammelsberg staan sinds 1992 op de werelderfgoedlijst

In Goslar staat een keizerpalts uit de elfde eeuw en een binnenstad met honderden vakwerkhuizen rond de Marktplatz. Op de Rammelsberg ernaast is meer dan duizend jaar erts gewonnen, tot de mijn in 1988 sloot; samen vormen ze een UNESCO-werelderfgoedlocatie. Het Rammelsberg-mijnmuseum bezoeken kost 15 tot 20 euro, met rondleiding en een ritje in een mijntrein; het is dagelijks open van 9.00 tot 18.00 uur. Reken op drie uur en neem een jas mee, want ondergronds is het het hele jaar rond de 12 graden. In de stad zit verder het Zinnfiguren-Museum met duizenden tinnen figuren.

Quedlinburg heeft ruim duizend vakwerkhuizen uit zes eeuwen

De binnenstad is in de oorlog niet gebombardeerd en staat sinds 1994 op de werelderfgoedlijst. Er staan volgens de gemeente meer dan 1.300 vakwerkhuizen, waarvan de oudste uit de veertiende eeuw. Rondlopen kost niets; de Sint-Servatiuskerk op de burchtberg, de stiftskerk met de domschat, kost enkele euro's en is van dinsdag tot zondag open. Reken op een halve dag. De straten zijn van kasseien en de huizen staan scheef, dus met een kinderwagen of rolstoel is dit zwaar terrein.

De grotten bij Rübeland zijn het hele jaar tien graden

In het kalksteen bij Rübeland liggen de Baumannshöhle en de Hermannshöhle, twee druipsteengrotten die met een rondleiding te bezoeken zijn, met zalen, formaties en een ondergronds meer. Entree kost 10 tot 14 euro per grot; ze zijn dagelijks open, doorgaans van 9.00 tot 16.30 uur en in de winter korter. Een rondleiding duurt drie kwartier. Neem een jas mee, want het is er het hele jaar rond de 10 graden, ook als het buiten dertig is. De trappen zijn steil en nat.

De Teufelsmauer is sinds 1833 beschermd

Aan de noordrand van de Harz staat de Teufelsmauer, een rij zandsteenrotsen die als een muur uit het landschap steekt tussen Blankenburg, Weddersleben en Timmenrode. Het is een van de oudste beschermde natuurmonumenten van Duitsland. Toegang is gratis en het gebied is dag en nacht open. Er loopt een pad van ongeveer 35 kilometer langs de hele formatie, maar de bekendste stukken doe je in lussen van 4 tot 8 kilometer. Klimmen op de rotsen mag niet, want het zandsteen brokkelt en de begroeiing erop is beschermd.

Het slot boven Wernigerode is een negentiende-eeuwse verbouwing

Op de heuvel boven het stadje staat een slot dat in de jaren zestig tot tachtig van de negentiende eeuw is verbouwd tot wat je nu ziet, in een romantische stijl met torens en erkers. Entree kost 8 tot 12 euro; het is doorgaans dagelijks open van 10.00 tot 18.00 uur en in de winter beperkter. Je loopt er in een half uur heen of neemt een treintje voor enkele euro's. Reken op anderhalf uur inclusief het uitzicht over het dal.

Praktisch

Vanaf de Nederlandse grens rijd je vier tot vijf uur. Er zijn geen tolwegen en Duitsland betaalt met de euro, maar neem contant geld mee, want kleinere kassa's nemen niet elke buitenlandse pinpas aan. Mei tot oktober geeft 14 tot 24 graden in de dalen; op de Brocken is het het hele jaar aanzienlijk kouder en natter. Op maandag zijn veel musea gesloten. De Harzer Schmalspurbahnen rijden het hele jaar en vormen samen een net van ongeveer 140 kilometer. In Bad Harzburg liggen de Sole-Thermen voor een regendag, met thermaal water uit eigen bron, en Thale, Osterode en Ballenstedt zijn de andere plaatsen aan de rand van het gebergte.