Je gaat nu naar onze boekingsengine met onze woningen of woningen van derden. Daar zie je vóór betaling de totaalprijs en de voorwaarden.

Home › Duitsland › Harz › De Harz, een sprookjesachtig middelgebergte in Duitsland
Bestemming 5 min lezen

De Harz, een sprookjesachtig middelgebergte in Duitsland

Jorrit Drenth
Jorrit Drenth Redacteur · 27 mei 2025

De Harz is het middelgebergte waar de heksen wonen

Regio Harz
Foto: Joshua Kettle / Unsplash
De Harz is het noordelijkste middelgebergte van Duitsland, en de mistige toppen leverden het zijn reputatie op: hier laat Goethe zijn heksen op de Brocken dansen in de Walpurgisnacht. Daaronder liggen vakwerkstadjes op de werelderfgoedlijst, stoomtreinen die nog dagelijks rijden en dalen met rotswanden. Dit artikel zet de streek op een rij. De afstanden zijn klein: van Wernigerode naar Quedlinburg is het zo'n 30 kilometer, en de meeste hoogtepunten liggen daartussen.

De Brocken is de mystieke top

De Brocken is met 1.141 meter de hoogste berg van Noord-Duitsland en berucht om zijn weer: de top ligt gemiddeld op ruim 300 dagen per jaar in de mist en de wind haalt er regelmatig stormkracht. Precies dat maakte hem tot het toneel van de Walpurgisnacht van 30 april op 1 mei, wanneer de dorpen eromheen verkleed feestvieren. U komt boven per stoomtrein, of te voet over de Goetheweg vanaf Torfhaus, zo'n 8 kilometer enkele reis. Neem ook in de zomer een windjack mee; boven ligt de temperatuur vaak 10 graden onder die in het dal.

De smalspoorbanen rijden nog dagelijks met stoom

Het smalspoornet van de Harz telt zo'n 140 kilometer en is daarmee het grootste aaneengesloten smalspoornet van Duitsland; op de Brockenlijn rijden nog dagelijks stoomlocomotieven. De rit van Wernigerode naar de top duurt bijna anderhalf uur. Retourtjes naar de Brocken kosten rond de 55 euro, kinderen de helft. De slimme variant met kinderen: heen met de stoomtrein en te voet naar beneden, zo'n 3 uur dalen door het bos. Reserveren in het hoogseizoen en rond Walpurgis is verstandig, want de treinen zitten dan vol.

Wernigerode en Quedlinburg zijn de vakwerksteden

Bezienswaardigheden in Wernigerode Wernigerode heet de bonte stad aan de Harz: een marktplein met een beschilderd vakwerkraadhuis uit de 13e eeuw en daarboven een neogotisch slot op de heuvel, waarvan de terrassen over het dal kijken. De trein naar de Brocken vertrekt hier. Quedlinburg en het kasteel bezoeken Quedlinburg staat sinds 1994 op de werelderfgoedlijst en telt meer dan 1.300 vakwerkhuizen uit zes eeuwen, waarmee het een van de grootste aaneengesloten monumentale binnensteden van Europa vormt. Boven de stad staan de romaanse stiftskerk en het slot op de burchtberg; entree voor kerk en schatkamer ligt rond de 8 euro.

Goslar draagt duizend jaar mijnbouw

Land Duitsland
Foto: Roman Kraft / Unsplash
Goslar dankt zijn rijkdom aan de Rammelsberg, de erts-mijn die volgens de overlevering al meer dan duizend jaar in bedrijf was tot de sluiting in 1988. Stad en mijn staan sinds 1992 samen op de werelderfgoedlijst. Het mijnmuseum laat je met helm en jas de gangen in, deels per mijntreintje; reken op zo'n 20 euro en anderhalf uur, en op een constante 12 graden onder de grond. De keizerpalts in de stad, gebouwd in de 11e eeuw, vertelt het andere deel van het verhaal: dit was eeuwenlang een van de machtigste plekken van het Duitse rijk.

Het Bodetal is de wildste kloof van het gebergte

Bij Thale snijdt de Bode zich door een rotskloof die tot zo'n 200 meter diep is, met een wandelpad langs het water dat als een van de mooiste van Noord-Duitsland geldt. De route van Thale naar Treseburg telt ongeveer 10 kilometer en is stevig maar goed begaanbaar. Boven de kloof liggen de twee legendarische plateaus: de Hexentanzplatz en de Rosstrappe, beide per kabelbaan of te voet bereikbaar. De sage wil dat een prinses met haar paard over de kloof sprong en er een hoefafdruk in de rots achterliet; de bronzen heksenbeelden boven doen de rest van het verhaal.

Het nationale park laat het bos zichzelf herstellen

Wandelen in Nationaal Park Harz Nationaal Park Harz beslaat zo'n 247 vierkante kilometer en voert een uitgesproken beleid: dood hout blijft liggen en de sparrenmonoculturen mogen plaatsmaken voor gemengd bos. Door de droogte en de letterzetter-kever van de afgelopen jaren zijn hele hellingen kaal geworden. Houd er rekening mee dat het landschap daardoor plaatselijk troosteloos oogt; de borden langs de paden leggen uit waarom dat bewust is. Tussen de dode stammen groeit het jonge bos al op, en lynxen, die hier in 2000 werden uitgezet, hebben zich inmiddels gevestigd. De wandelroutes zijn talrijk, met het stempelsysteem van de Harzer Wandernadel als populaire spelvorm; er zijn ruim 200 stempelplaatsen.

De stuwdam en de kastelen sluiten het lijstje af

Waarom de Rappbodetalsperre bezoeken? De Rappbodetalsperre is met een kruinhoogte van zo'n 106 meter de hoogste stuwdam van Duitsland, en de omgeving is uitgegroeid tot een avonturenterrein: een hangbrug voor voetgangers van bijna 500 meter spant over het dal, met een tolgeld van rond de 8 euro, en er is een zweefbaan over het water. Rustiger is het barokke slot van Blankenburg met zijn terrastuinen, waar vrijwilligers al jaren aan de restauratie werken. Zo eindigt de Harz zoals hij begint: met een mengsel van techniek, sage en vakwerk binnen enkele kilometers.

Praktisch en wanneer in de Harz

De Harz ligt op zo'n 400 kilometer van de Nederlandse grens en is met de auto in een halve dag te doen; de stadjes zijn onderling met bus en smalspoor verbonden. Veel verblijven geven een gastenkaart die het openbaar vervoer in de streek gratis maakt, dus vraag ernaar bij aankomst. Mei tot oktober is het wandelseizoen, met eind april de Walpurgisnacht als hoogtepunt en de herfstkleuren in oktober. De winter maakt van de Harz een klein wintersportgebied met langlaufloipes en rodelbanen. Houd er rekening mee dat de Brocken zijn eigen weer maakt; check de bergverwachting apart, want beneden zon betekent hier zelden boven zon.
Jorrit Drenth
Over de auteur
Jorrit Drenth

Redacteur bij Vakantiewoningen.nl.

Alle artikelen van Jorrit Drenth →
Bij dit artikel

Drie huizen uit ons aanbod

Bekijk prijs en beschikbaarheid bij onze boekingspartner. Je ziet de totaalprijs vóór je betaalt.

Lees ook

Meer uit het magazine