Wintersport en wandelplezier in de Harz

De Harz is een wintergebied dat het van kunstsneeuw moet hebben

De Wurmberg komt volgens de liftexploitant tot ongeveer 970 meter en is daarmee de hoogste skiberg; de sneeuwzekerheid is beperkt, want in zachte winters gaan de liften nauwelijks open en blijft het bij natte bossen. Wie hier in de winter komt, plant dus twee programma's. Dit artikel behandelt de wintersport en de winterwandelingen in het Harzgebergte, met prijzen, seizoenen en de dingen die hier niet kunnen.

Het grootste skigebied ligt bij Braunlage

Bij Braunlage brengt de Wurmbergseilbahn je naar ongeveer 970 meter, met enkele kilometers piste, grotendeels blauw en rood, en sneeuwkanonnen op vrijwel de hele oppervlakte. Kleinere gebieden liggen bij Hahnenklee met de Bocksberg-kabelbaan en bij Sankt Andreasberg op de Matthias-Schmidt-Berg. Een dagpas kost 35 tot 45 euro voor volwassenen en minder voor kinderen. Het seizoen loopt bij voldoende kou van eind december tot begin maart. Kijk voordat je boekt de sneeuwberichten na: dit is geen alpiene wintersport en in een milde winter is er niets te skiën.

Langlaufen is hier kansrijker dan alpineskiën

Rond Torfhaus, Sonnenberg, Altenau en Braunlage liggen loipes van in totaal enkele honderden kilometers, die bij voldoende sneeuw dagelijks worden geprepareerd; sneeuwschoenwandelen kan op dezelfde hoogte. Gebruik is gratis en materiaal huren kost 15 tot 25 euro per dag. De hoger gelegen loipes rond 800 meter houden de sneeuw het langst vast. De conditie van de sporen staat online; kijk die na, want de verschillen tussen 500 en 900 meter hoogte zijn hier binnen één dag al groot.

De Brockenbahn rijdt ook in de winter

De smalspoorlijn van de Harzer Schmalspurbahnen brengt je het hele jaar naar de Brocken-top op 1.141 meter. In de winter staan daar sneeuw en rijp op de gebouwen en is het zicht vaak nul. Een retour kost rond de 55 euro en de rit duurt anderhalf uur vanaf Wernigerode. Boven is het regelmatig min 10 graden met harde wind. Neem winterkleding, handschoenen en muts mee, ook als het in het dal 5 graden is. Wie boven wil wandelen, moet rekening houden met dichte mist en met gemarkeerde routes die onder de sneeuw verdwijnen, zoals de Goetheweg vanaf Torfhaus.

Schaatsen op de stuwmeren is verboden

De Harz heeft meerdere stuwmeren, zoals de Oderteich en de Okerstausee, maar daar wordt het waterpeil kunstmatig geregeld. Daardoor kan het ijs van onderaf hol komen te liggen en is het nooit betrouwbaar. Wie wil schaatsen, gaat naar een van de kunstijsbanen in de streek; een kaartje kost 5 tot 9 euro en schaatsen huren enkele euro's. Die banen zijn doorgaans van november tot maart open. Op natuurijs kun je in de Harz niet rekenen, en waar het verboden is staan borden die je serieus moet nemen.

Rodelbanen liggen bij de dorpen en zijn goedkoop

Bij enkele plaatsen liggen geprepareerde rodelhellingen met een lift of een pad omhoog. Een slee huren kost 5 tot 10 euro per dag. Ze draaien alleen bij voldoende sneeuw. Let op de drukte in de Duitse kerstvakantie, want dan staan de hellingen vol en zijn de parkeerplaatsen bij de dorpen al voor tien uur bezet. Een helm is geen overbodige luxe; bij de verhuurders zijn ze voor enkele euro's mee te huren.

Winterwandelen kan ook zonder sneeuw

Door de dalen lopen paden langs beken, watervallen en de oude mijnbouwkanalen van het Oberharzer Wasserregal, dat sinds 2010 op de werelderfgoedlijst staat. Bij vorst hangen daar ijskegels aan de rotsen, en bij Torfhaus loopt de Moorweg over vlonders door het veen. De routes zijn gratis en 5 tot 15 kilometer lang. Draag schoenen met profiel of spikes, want de paden zijn bij vorst en dooi glad en de dalen liggen lang in de schaduw. Bij storm sluiten delen van het National Park, omdat het dode sparrenhout dan omwaait; in het bezoekerscentrum bij Torfhaus hangt de actuele status.

Het dode naaldbos hoort bij het winterbeeld

Sinds de droge zomers vanaf 2018 heeft een schorskever honderden hectaren fijnspar gedood. Die stammen blijven staan omdat het park op natuurlijke verjonging inzet. Toegang is gratis. In de winter tekent dat dode bos zich scherp af tegen de sneeuw, en dat is indrukwekkend maar niet wat mensen zich bij de Harz voorstellen. Blijf op de paden, want omvallende stammen zijn hier een reëel risico bij wind.

Praktisch

Vanaf de Nederlandse grens rijd je vier tot vijf uur. Winterbanden zijn in Duitsland verplicht bij winterse omstandigheden en in de Harz wordt daarop gecontroleerd. Duitsland betaalt met de euro. December tot februari geeft in de dalen min 2 tot plus 5 graden en op de hoogte aanzienlijk kouder. Sneeuw ligt hier niet gegarandeerd, dus boek accommodatie die ook zonder wintersport de moeite waard is en kijk vooraf de actuele sneeuw- en liftberichten na. Vakwerksteden als Wernigerode en Quedlinburg en het Selketal met zijn smalspoorlijn zijn het alternatief voor een sneeuwloze week.