Mijnen, stoomtreinen en avontuur in de Harz met kinderen

De Harz heeft 140 kilometer smalspoor met stoomtreinen

Het Harzgebergte in het midden van Duitsland heeft met de Harzer Schmalspurbahnen een netwerk van ongeveer 140 kilometer, waarover dagelijks stoomtreinen rijden, onder meer naar de Brocken op 1.141 meter. Daarnaast liggen er mijnen, grotten en kabelbanen. Dit artikel behandelt de uitjes met kinderen, met entreeprijzen, leeftijden, openingstijden en afstanden.

De stoomtrein naar de Brocken doet er anderhalf uur over

Vanaf Wernigerode en Nordhausen rijdt een stoomtrein in ongeveer anderhalf uur naar de top, met een klim van ruim 900 meter over bochtige sporen door het bos. Een retour kost 50 tot 60 euro voor volwassenen en minder voor kinderen; er rijden meerdere treinen per dag, het hele jaar. Let op: boven is het vaak 8 tot 10 graden kouder dan beneden en het waait er hard; de top staat volgens de weerdienst op ongeveer driehonderd dagen per jaar in de mist.

In de Rammelsberg bij Goslar is duizend jaar erts gewonnen

Bij Goslar aan de noordrand ligt de Rammelsberg, waar vanaf de Middeleeuwen tot 1988 erts is gewonnen. Het Rammelsberg-complex staat sinds 1992 op de UNESCO-werelderfgoedlijst en is met een gids te bezoeken. Entree kost 16 tot 22 euro voor volwassenen en minder voor kinderen; het is dagelijks open, doorgaans van negen tot zes. Je gaat met een mijntreintje naar binnen en het is er 10 graden Celsius, dus jassen mee. Reken op drie uur. Met kinderen vanaf een jaar of zes werkt dit uitstekend.

Het Oberharzer Wasserregal bestaat uit 107 vijvers

Om de mijnen van kracht te voorzien is vanaf de zestiende eeuw het Oberharzer Wasserregal aangelegd, een stelsel van kunstmatige vijvers, kanalen en tunnels; er resteren ongeveer 107 vijvers en honderden kilometers greppels. Het staat sinds 2010 eveneens op de werelderfgoedlijst. Wandelen langs de vijvers is gratis en er lopen paden van 3 tot 12 kilometer, vlak en met veel water. Voor kinderen is dit een aangename wandeling, want er is doorlopend iets te zien en de paden zijn goed begaanbaar; in de Oberharz sluiten ze aan op de Harzer-Hexenstieg.

Bij Thale gaan twee kabelbanen de kloof uit

Bij Thale in het oosten snijdt de Bode een kloof in het gesteente. Aan weerszijden gaan een cabinebaan en een stoeltjeslift naar de randen, met op de Hexentanzplatz een uitzichtpunt, een openluchttheater en een klimpark. Een retourtje kost 8 tot 14 euro per persoon; de Seilbahnen rijden van april tot november, doorgaans van negen tot zes. Er ligt de Harzbob, een bobbaan met ritten van 3 tot 6 euro. Reken op een halve dag. Beneden loopt een pad door de kloof van 10 kilometer, met kinderen vanaf een jaar of tien te doen.

In het gebergte liggen druipsteengrotten met vaste rondleidingen

Op meerdere plekken zijn grotten met druipsteen te bezoeken, met verlichte gangen en zalen waar rondleidingen op vaste tijden vertrekken; de Iberger Tropfsteinhöhle is de bekendste van de westkant. Entree kost 10 tot 16 euro per persoon en de grotten zijn dagelijks open, doorgaans van tien tot vijf. Het is er 8 tot 9 graden. Reken op een uur per grot. Let op: in enkele grotten zijn de gangen laag en smal, dus met kinderwagens kom je er niet in en er is geen bewaarplaats.

Quedlinburg heeft ruim duizend oude vakwerkhuizen

Aan de noordoostrand ligt Quedlinburg, met meer dan duizend vakwerkhuizen uit zes eeuwen, waarvan het centrum sinds 1994 op de werelderfgoedlijst staat. Rondlopen kost niets; het kasteel op de rots erboven kost 6 tot 10 euro en is van dinsdag tot zondag open. Reken op een halve dag. Voor kinderen werkt een speurtocht naar jaartallen en huismerken op de balken het beste; die zijn bij het toeristenkantoor voor enkele euro's te koop. In Wernigerode ligt het Christianental met een wildpark aan de rand van de stad.

De heksenverhalen zijn hier een toeristische traditie geworden

Rond de Brocken en de Hexentanzplatz draaien verhalen over heksen die daar in de nacht van 30 april op 1 mei samenkomen. Die avond wordt in de dorpen met optochten en vuren gevierd. Toegang tot de meeste feesten is gratis of kost enkele euro's; ze beginnen in de vroege avond. Let op: in die nacht zijn hotels vol en zijn de wegen naar de bekendste plekken afgesloten. Het is een kinderfeest met verkleedpartijen geworden, en dat maakt het met jonge kinderen goed te doen.

Praktisch

Vanuit Nederland rijd je in vier tot vijf uur; met de trein reis je via Hannover of Braunschweig en stap je over op een streeklijn. Duitsland betaalt met de euro, maar in kleine gasthuizen en bij de smalspoorhaltes wordt vaak contant afgerekend. Mei, juni en september geven 15 tot 24 graden in de dalen. In juli en augustus zijn de stoomtreinen en de kabelbanen in het weekend vol, dus koop kaartjes vooruit. Van december tot maart ligt er op de hoogste delen sneeuw en draaien de kleine skigebieden bij Braunlage op de Wurmberg en bij Hahnenklee op de Bocksberg, waar in de zomer de bobbaan BocksbergBob rijdt. In het Rappbodetal hangen de Titan-hangbrug en een mega-zipline voor wie ouder is dan een jaar of twaalf.