Bezoek de Lüneburger Heide en Harz in één vakantie

De bloeiende heide

De Lüneburger Heide is sinds 1921 beschermd en het kerngebied beslaat ongeveer 234 vierkante kilometer, waarmee het een van de oudste natuurreservaten van Duitsland is. De struikheide bloeit doorgaans tussen half augustus en begin september, met een piek rond eind augustus. Het gebied is geen natuurlijk landschap maar het resultaat van eeuwen begrazing; zonder de heideschapen zou het binnen enkele decennia weer dichtgroeien met berk en den. Kudden van enkele honderden dieren trekken er nog dagelijks doorheen.

Celle

Celle ligt aan de zuidrand van de heide en telt ongeveer 400 vakwerkhuizen in de oude kern, het oudste uit 1526. De stad bleef in de oorlog vrijwel gespaard, waardoor hele straten hun oorspronkelijke gevelrij hebben. Het hertogelijke slot heeft een barok theater uit 1674 dat nog wekelijks speelt. Vanaf Hannover is het ongeveer 40 kilometer, met de trein een half uur.

De Brocken

De Brocken is met 1.141 meter de hoogste top van Noord-Duitsland en ligt in Saksen-Anhalt, dus net buiten Nedersaksen. Het is er gemiddeld op ongeveer 300 dagen per jaar mistig en de gemiddelde jaartemperatuur ligt rond de 3 graden, vergelijkbaar met IJsland. Tot 1989 stond de top vol met militaire installaties en was hij verboden gebied; sinds 1990 is hij weer vrij toegankelijk. Vanaf Torfhaus is het ongeveer 8 kilometer klimmen over de Goetheweg, met zo'n 400 meter stijging.

Wandelen in het nationale park

Nationaal Park Harz ontstond in 2006 uit de samenvoeging van twee parken en beslaat ongeveer 247 vierkante kilometer over twee deelstaten. Ongeveer driekwart is bos, waarvan grote delen na de droogte vanaf 2018 zijn afgestorven; die dode sparren blijven staan zodat er vanzelf gemengd bos opkomt. Let op: bij storm zijn paden door dat dode bos afgesloten wegens vallende bomen, en die afsluitingen worden gehandhaafd. Er lopen ruim 600 kilometer gemarkeerde paden door het park.

Het heidelandschap van dichtbij

In de kern rond de Wilseder Berg van 169 meter zijn auto's verboden en gaat het verkeer te voet, per fiets of met een paardenkoets. Een koetsrit kost rond de 12 euro per persoon en duurt ongeveer een uur. Tussen de heide liggen jeneverbesstruiken die tot 6 meter hoog worden en bij mist voor het bekendste beeld van het gebied zorgen. Vanaf het hoogste punt kijk je bij helder weer tot voorbij Hamburg.

De smalspoorbanen van de Harz

Het smalspoornet in de Harz is met ruim 140 kilometer het grootste aaneengesloten net van Europa dat nog met stoom wordt gereden. De lijn naar de top van de Brocken is 34 kilometer lang en doet er vanaf Wernigerode ongeveer anderhalf uur over; een retour kost rond de 55 euro. In het hoogseizoen rijden er meerdere treinen per dag en zit de laatste rit vaak vol. De sporen liggen op 1.000 millimeter breedte, ruim een kwart smaller dan normaalspoor.

Goslar

De oude stad van Goslar staat sinds 1992 samen met de zilvermijn Rammelsberg op de werelderfgoedlijst en werd in 2010 uitgebreid met het waterbeheersysteem in de bergen erachter. In de mijn werd meer dan duizend jaar erts gewonnen tot de sluiting in 1988. De keizerlijke palts uit de elfde eeuw is het grootste bewaarde wereldlijke gebouw uit die periode in Duitsland. Rondleidingen door de mijn duren anderhalf uur en kosten rond de 20 euro.

Lüneburg

Lüneburg dankt zijn rijkdom aan zout, dat hier al vanaf de tiende eeuw werd gewonnen en tot 1980 werd opgepompt. Door die winning zakte de bodem, waardoor in het oude havenkwartier huizen zichtbaar scheef staan. De stad ligt ongeveer 50 kilometer ten zuidoosten van Hamburg, met de trein een half uur. Het zoutmuseum is doorgaans dagelijks vanaf 10.00 uur open en kost rond de 8 euro.

De Hexenstieg

De Harzer Hexenstieg loopt over ongeveer 97 kilometer van Osterode naar Thale en is verdeeld in vijf etappes van 15 tot 25 kilometer. Onderweg passeer je de Brocken, hoogveengebieden en de stuwmeren van het middengebergte. De route klimt in totaal ruim 2.500 meter en is met stevige schoenen goed te doen. In elke etappeplaats is een station of bushalte, waardoor losse dagen mogelijk zijn.

Quedlinburg

Quedlinburg ligt aan de noordoostrand van de Harz in Saksen-Anhalt, ongeveer 100 kilometer van de Lüneburger Heide, en kwam in 1994 op de werelderfgoedlijst. De stad telt volgens de monumentendienst ruim 2.000 vakwerkhuizen uit zes eeuwen, een aantal dat in Duitsland nergens wordt geëvenaard. Op de slotberg staat de romaanse stiftskerk uit 1129 met een schatkamer. Voor wie in de Harz verblijft is het een dagtocht van hooguit een uur rijden.