Bossen, heide en vakwerkstadjes in Nedersaksen

Door de Harz

De Harz is het noordelijkste middelgebergte van Duitsland en ligt verdeeld over drie deelstaten. De bekendste top, de Brocken van 1.141 meter, ligt net over de grens in Saksen-Anhalt; het hoogste punt binnen Nedersaksen is de Wurmberg met 971 meter. Het nationale park beslaat sinds de samenvoeging in 2006 ongeveer 247 vierkante kilometer over beide deelstaten. Door de bossterfte na de droge zomers vanaf 2018 zijn hele hellingen kaal; de dode sparren blijven bewust staan zodat er vanzelf gemengd bos terugkomt.

De Lüneburger Heide

De heide is sinds 1921 beschermd natuurgebied en het kerngebied beslaat ongeveer 234 vierkante kilometer. De bloei valt tussen half augustus en begin september, wanneer de struikheide de hellingen paars kleurt. In de kern zijn auto's verboden: je gaat te voet, per fiets of met een paardenkoets, waarvoor je rond de 12 euro per persoon betaalt. Het hoogste punt is de Wilseder Berg met 169 meter, vanwaar je bij helder weer tientallen kilometers ver kijkt.

Het vakwerkstadje Celle

Celle telt in de oude kern ongeveer 400 vakwerkhuizen, waarvan het oudste uit 1526 dateert. De stad bleef in 1945 vrijwel onbeschadigd, wat het aaneengesloten straatbeeld verklaart. Het hertogelijke slot met barok theater uit 1674 is nog in gebruik en daarmee een van de oudste werkende theaters van Duitsland. Rondleidingen door het slot duren ongeveer een uur en kosten rond de 8 euro.

Het Teutoburgerwoud en Kalkriese

Het grootste deel van het Teutoburgerwoud ligt in Noordrijn-Westfalen, net als het bekende Hermannsdenkmal bij Detmold. Wat wél in Nedersaksen ligt, is de vindplaats bij Kalkriese ten noorden van Osnabrück, die volgens de archeologen het slagveld is waar in het jaar 9 drie Romeinse legioenen werden vernietigd. Op het terrein van ongeveer 20 hectare staat een museum met uitzichttoren en zijn de bodemsporen in het veld gemarkeerd. Toegang kost rond de 11 euro en het park is van dinsdag tot en met zondag vanaf 10.00 uur open.

Goslar

De oude stad van Goslar kwam in 1992 samen met de zilvermijn Rammelsberg op de werelderfgoedlijst, in 2010 uitgebreid met het historische waterbeheersysteem in de bergen erachter. In de mijn is meer dan duizend jaar erts gewonnen, tot de sluiting in 1988. De keizerlijke palts uit de elfde eeuw is het grootste bewaarde wereldlijke bouwwerk uit die tijd in Duitsland. Mijnrondleidingen duren ongeveer anderhalf uur, het is er 12 graden en een kaartje kost rond de 20 euro.

Langs de Wezer

Tussen Hann. Münden en Minden stroomt de Wezer over ongeveer 200 kilometer door een dal met kastelen en stadjes in wezerrenaissance, een bouwstijl met versierde topgevels die tussen 1520 en 1620 opkwam. Langs de rivier loopt een fietsroute die als een van de drukst bereden van Duitsland geldt en vrijwel vlak is. Let op: de veerpontjes varen alleen van april tot oktober en bij hoogwater helemaal niet, dus reken buiten het seizoen op omwegen van 10 tot 20 kilometer. Het dal is smal, waardoor de route zelden van de rivier afwijkt.

Het Emsland is veen, geen woud

Het Emsland in het westen is geen bosgebied maar een oud hoogveenlandschap, dat vanaf de negentiende eeuw op grote schaal is ontgonnen en drooggelegd. Enkele restanten zijn behouden en worden sinds de jaren tachtig vernat om het veen te laten aangroeien. Het veenmuseum bij Geeste beslaat ongeveer 90 hectare in de buitenlucht en toont veenbranderij, turfwinning en de bijbehorende smalspoorlijnen. Het is van maart tot november dagelijks open en kost rond de 10 euro.

Hamelen en de sprookjesroute

De rattenvanger van Hamelen gaat terug op een gebeurtenis die in de stadskronieken op 1284 is gedateerd, toen volgens de overlevering 130 kinderen uit de stad verdwenen. Van half mei tot half september wordt het verhaal op zondag om 12.00 uur gratis opgevoerd op het terras bij het Hochzeitshaus. De oude kern staat vol wezerrenaissancegevels met jaartallen in de gevelstenen. Vanaf Hannover is het ongeveer 50 kilometer, met de trein drie kwartier.

Braunschweig

Braunschweig verloor in oktober 1944 het grootste deel van zijn vakwerkbebouwing; van de duizenden huizen bleven er enkele honderden over, geconcentreerd in het Magniviertel. De stad heeft één dom en geen meerdere kathedralen, zoals soms wordt geschreven. Voor de burcht staat sinds 1166 een bronzen leeuw van ongeveer 1,8 meter hoog, de oudste grote vrijstaande sculptuur ten noorden van de Alpen; het exemplaar buiten is een kopie, het origineel staat binnen. De burcht is doorgaans van dinsdag tot en met zondag open vanaf 10.00 uur.

De Wildeshauser Geest

Dit natuurpark ten zuiden van Bremen beslaat ongeveer 1.500 vierkante kilometer en behoort daarmee tot de grootste van Duitsland. Het landschap bestaat uit zandruggen met heide, bos en beekdalen, en er liggen tientallen hunebedden uit ongeveer 3.500 voor Christus. Twee van de bekendste steengraven liggen bij Visbek en zijn vrij toegankelijk vanaf een parkeerplaats op enkele honderden meters. Door het park lopen honderden kilometers fietsroutes met weinig hoogteverschil.