De Romantische Strasse, roadtrippen door Zuid-Duitsland

De Romantische Strasse is 460 kilometer lang en bestaat sinds 1950

De route loopt van Würzburg in Franken naar Füssen aan de Oostenrijkse grens en werd volgens de routeorganisatie in 1950 uitgezet om na de oorlog toeristen naar deze streek te trekken. Het is dus geen oude handelsweg maar een naoorlogse toeristenroute. Dit artikel behandelt de route per etappe, met afstanden, entreeprijzen en openingstijden.

In Würzburg hangt het grootste plafondfresco ter wereld

Boven de trap van de Residenz, het bisschoppelijk paleis, schilderde Tiepolo tussen 1751 en 1753 een fresco van ongeveer 580 vierkante meter, het grootste aaneengesloten plafondfresco dat bestaat. Het gebouw staat sinds 1981 op de UNESCO-werelderfgoedlijst. Entree kost 9 tot 12 euro en het is dagelijks open, doorgaans van 9.00 tot 18.00 uur. Reken op anderhalf uur. In de kelder ligt een wijnkelder van staatswege, en in de stad schenken de eeuwenoude stichtingen Bürgerspital en Juliusspital hun eigen wijn.

De wijn uit deze streek zit in een platte, ronde fles

De frankenwijn wordt in een afgeplatte fles gebotteld die alleen hier is toegestaan; de belangrijkste druif is de silvaner, die in de zeventiende eeuw in deze streek werd aangeplant, met Müller-Thurgau als tweede. Een proeverij kost 15 tot 30 euro per persoon, een fles 10 tot 25 euro. De wijngaarden liggen op steile hellingen langs de rivier, met wandelpaden erdoorheen van 3 tot 8 kilometer. Let op: proeven en rijden gaat in Duitsland niet samen, de grens ligt op 0,5 promille. Zuidelijker passeer je Tauberbischofsheim en Bad Mergentheim, waar de Duitse Orde eeuwenlang zetelde en waar nu een Kurpark en het Deutschordensmuseum liggen.

Rothenburg is na 1945 grotendeels herbouwd

Op 31 maart 1945 werd bij een bombardement ongeveer veertig procent van Rothenburg ob der Tauber verwoest. Wat je nu ziet is voor een groot deel na de oorlog met giften uit binnen- en buitenland herbouwd, steen voor steen naar het oude model. Over de stadsmuur van ruim 3 kilometer loop je gratis rond; op de stenen staan de namen van de schenkers, en het Rödertor is de bekendste poort. De toren op de Marktplatz kost enkele euro's, het Kriminalmuseum rond de 9 euro en in de Sint-Jacobskerk staat een altaar van Tilman Riemenschneider. Reken op drie uur. Tussen 11.00 en 16.00 uur staat het er in het seizoen vol met bussen.

Dinkelsbühl kwam de oorlog ongeschonden door

Ongeveer 45 kilometer zuidelijker ligt Dinkelsbühl, een ommuurd stadje dat niet is gebombardeerd; de gevels, poorten en muren zijn origineel en het is er merkbaar rustiger. De Sint-Joriskerk op het plein is een van de grootste hallenkerken van Zuid-Duitsland. Rondlopen is gratis, het museum over de Dertigjarige Oorlog kost rond de 8 euro. In de derde week van juli draait het Kinderzeche-festival met optochten; dan zijn de hotels maanden vooruit vol. Wie de drukte van de bekendere buur wil ontlopen, overnacht hier.

Nördlingen ligt in een meteorietkrater

Het stadje halverwege de route staat midden in de Ries-krater van ongeveer 24 kilometer doorsnee, ontstaan rond 15 miljoen jaar geleden. De huizen zijn gebouwd van suevietsteen die bij die inslag is gevormd, en de Wörnitzpoort is een van de vijf stadspoorten. De stadsmuur van rond de 2,6 kilometer is volledig overdekt en helemaal begaanbaar, gratis. De kerktoren, die in de stad Daniel heet, is 90 meter hoog en kost enkele euro's; van boven zie je de ronde kraterrand liggen. Het museum over de inslag vraagt 5 tot 10 euro. Verderop langs de Wörnitz staat burcht Harburg, en bij Donauwörth kruist de route de Donau.

In Augsburg staat de oudste sociale woonwijk ter wereld

De koopmansfamilie Fugger stichtte in 1521 met de Fuggerei een wijk met woningen voor arme stadsgenoten. De huur bedraagt nog altijd 0,88 euro per jaar, plus drie dagelijkse gebeden; er wonen nog steeds mensen. Entree tot de wijk kost 6 tot 10 euro en het is dagelijks open, doorgaans van 9.00 tot 20.00 uur in de zomer. Reken op een uur. Het waterbeheersysteem van de stad, met kanalen en watertorens, staat sinds 2019 op de werelderfgoedlijst. Op het plein staan het Rathaus met de Gouden Zaal en de Perlachtoren; het Schaezlerpalais en het Maximilianmuseum liggen op loopafstand.

Voor Neuschwanstein zijn tijdsloten verplicht

Het kasteel werd tussen 1869 en 1886 voor koning Ludwig II gebouwd en nooit afgebouwd; hij stierf in 1886 en heeft er maar enkele maanden gewoond. Van de geplande ruim tweehonderd kamers zijn er veertien afgemaakt. Een kaartje kost rond de 21 euro en geldt voor een vast tijdstip; ter plekke zijn ze in het seizoen niet meer te krijgen. Vanaf Hohenschwangau klim je 1,5 kilometer omhoog, of je neemt de bus of koets voor enkele euro's. Reken op een halve dag. Het gele kasteel Hohenschwangau aan de voet, de Alpsee ernaast en de Tegelberg-kabelbaan vullen de rest van de dag.

Even voor het eindpunt staat een rococokerk in een wei

Ongeveer 25 kilometer voor het einde van de route staat bij Steingaden de Wieskirche, een bedevaartskerk uit de achttiende eeuw midden in het weiland van de Pfaffenwinkel, met een beschilderd plafond en stucwerk; sinds 1983 staat ze op de werelderfgoedlijst. Toegang is gratis en de kerk is dagelijks open, doorgaans van 8.00 tot 19.00 uur. Tijdens diensten kun je niet rondlopen. Reken op een half uur. De parkeerplaats kost enkele euro's en zit in juli en augustus rond het middaguur vol. Onderweg liggen Landsberg am Lech met het Bayertor en Schongau aan dezelfde rivier.

Praktisch

Vanuit Nederland rijd je in vijf tot zes uur naar Würzburg en in acht tot negen uur naar Füssen; er zijn geen tolwegen. Duitsland betaalt met de euro, maar kleine zaken en musea willen buiten de steden nog vaak contant geld. Mei, juni en september geven 18 tot 25 graden en de minste drukte. In juli en augustus staan de bekende stadjes vol reisbussen tussen 11.00 en 16.00 uur; rijd dan vroeg. Reken voor de hele route op minstens vijf dagen, met etappes van 60 tot 100 kilometer. Bij Füssen zelf liggen de Lechfall en de Forggensee, en de Oostenrijkse grens bij Reutte in Tirol ligt op een kwartier.