Bezoek Cambridge, Ely en de meren van de Broads

Cambridge, Ely en de Broads liggen binnen zestig kilometer van elkaar

Vanaf Cambridge rijd je in een kwartier met de trein naar Ely en in ruim een uur door naar de rand van de Broads. Drie heel verschillende dingen dus, binnen één streek en zonder één heuvel ertussen. Dit artikel behandelt de colleges, de kathedraal en het water, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden, en met de dingen waar je tegenaan loopt.

De Universiteit van Cambridge bestaat sinds 1209 uit zelfstandige colleges

De universiteit werd in 1209 gesticht door studenten die uit Oxford wegtrokken en bestaat uit 31 colleges die elk hun eigen poort, binnenplaats en tuin hebben. Trinity College en King's College liggen aan de rivier de Cam, met hun achterkant naar de weiden die hier de Backs heten. Entree bij de colleges kost 5 tot 17 pond en in de examenweken van eind april tot half juni zijn de meeste dicht voor bezoekers. Over de Backs lopen kost niets en duurt een uur. Op de Market Square staat elke dag een markt, en het Fitzwilliam Museum is gratis.

Aan de kapel van King's College is negenenzestig jaar gebouwd

King's College werd in 1441 gesticht door Hendrik VI. Aan de kapel is van 1446 tot 1515 gebouwd, door vijf opeenvolgende koningen heen, en het resultaat is het grootste waaiergewelf ter wereld boven een zaal van 88 meter lang. Een kaartje kost 15 tot 17 pond en geeft toegang tot de kapel en de Backs erachter; het is doorgaans van 10.00 tot 16.30 uur open. Reken op een uur. Let op: bij diensten en repetities van het koor gaat de kapel dicht voor bezoekers, en dat gebeurt vaker dan de openingstijden doen vermoeden. De avonddienst met het koor is gratis en daar mag je gewoon bij gaan zitten.

De Wren Library is maar twee uur per dag open

Trinity College bewaart in een bibliotheek van Christopher Wren uit 1695 onder meer het eigen exemplaar van Isaac Newton van zijn Principia, met zijn aantekeningen erin, en het handgeschreven manuscript van Winnie de Poeh. Toegang is gratis, maar de Library is alleen op werkdagen van 12.00 tot 14.00 uur open en in de vakanties nog korter, dus plan je dag daaromheen. Fotograferen mag niet. Newton woonde hier en Charles Darwin studeerde even verderop aan Christ's College; het Cambridge Science Park uit 1970 ten noorden van de stad was het eerste van Engeland.

De achthoek van de kathedraal van Ely is gebouwd nadat de toren instortte

Aan de kathedraal van Ely wordt sinds 1083 gebouwd. In 1322 stortte de Normandische vieringtoren in, en in plaats van hem te herbouwen zetten de bouwers er een achthoekige lantaarn van eikenhout op, klaar in 1328. Doordat het veen eromheen zo vlak is, heet het gebouw hier het schip van de Fens. Entree kost 12 tot 16 pond en het is dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur open; de klim naar de achthoek gaat alleen met een gids en kost een toeslag. Reken op anderhalf uur. In dezelfde kathedraal zit het Stained Glass Museum met glas-in-lood uit acht eeuwen, waarvoor je apart 5 tot 7 pond betaalt.

Oliver Cromwell woonde elf jaar in Ely

Van 1636 tot 1647 woonde Oliver Cromwell in een vakwerkhuis bij de kerk, nog voor hij Lord Protector werd. Het huis is nu een museum met ingerichte zeventiende-eeuwse kamers en doet tegelijk dienst als informatiepunt van de stad. Entree kost 6 tot 8 pond en het is dagelijks open, in de winter korter. Reken op een uur. Ely zelf telt maar rond de twintigduizend inwoners en is daarmee een van de kleinste steden van Engeland; vanaf het centrum loop je in tien minuten naar de rivier de Great Ouse, waar jachten liggen en op zondag een markt staat.

De Broads zijn uitgegraven en niet uitgesleten

De Broads in Norfolk en Suffolk worden wel het Venetië van Engeland genoemd, maar het water is hier niet natuurlijk en ook niet gegraven als kanaal. Volgens onderzoek uit de jaren zestig gaat het om middeleeuwse turfputten die na 1250 onder water liepen toen de zeespiegel steeg. Samen vormen 63 plassen en zeven rivieren ruim 200 kilometer bevaarbaar water. Een dagboot huren kost 120 tot 180 pond en een vaarbewijs heb je niet nodig; de snelheidslimiet ligt op 4 tot 6 mijl per uur. Reken op een dag voor een rondje van 25 kilometer. Let op: in augustus liggen de ligplaatsen bij de verhuurdorpen vol en moet je wachten, en bij warm weer gelden er soms waarschuwingen voor blauwalg.

Van de zeilende Norfolk Wherry zijn er nog een handvol over

Over deze wateren voeren eeuwenlang platte vrachtschepen met één zwart zeil en een zwaar mastvoet-blok waarmee de mast onder de bruggen door kon zakken. Van die Wherry zijn er nog maar enkele over; de oudste die nog vaart is van 1898. Een dagtocht als passagier kost 30 tot 60 pond per persoon en die tochten varen alleen van april tot oktober, vaak op vaste dagen, dus boek vooruit. Zelf zeilen kan ook, op kleinere boten vanaf 80 pond per dag. Een kano huur je voor 30 tot 50 pond per dag, en daarmee kom je in de smalle stukken waar de grote boten niet passen.

De molens langs het water zijn windgemalen en geen korenmolens

De tientallen molens langs de rivieren maalden geen graan maar pompten water uit de polders, net als in Nederland. Een deel is vervallen, een deel is opgeknapt en open voor bezoek, zoals het gemaal bij Horsey en de molen bij Thurne. Entree bij de bezochte molens kost 4 tot 8 pond en ze zijn van maart tot oktober open. Reken op een half uur per stuk. Bij How Hill staat een bezoekerscentrum met een pad door het rietland, en bij Hickling Broad, de grootste plas van het gebied, ligt een reservaat waar de bruine kiekendief broedt. Let op: in juni en juli zitten er op de oevers steekmuggen, dus neem iets tegen insecten mee.

Praktisch

Vanaf Londen rijdt de trein naar Cambridge in vijftig minuten, naar Ely in een uur en naar Norwich in anderhalf uur; van Cambridge naar Ely is het een kwartier. In Engeland betaal je met het pond en vrijwel overal met de kaart. Iedereen heeft een paspoort nodig en sinds 2025 ook een vooraf aangevraagde digitale reistoestemming. Mei tot september geeft 15 tot 23 graden en dit is de droogste hoek van het land. Voor de Broads heb je een auto nodig of je huurt de boot bij een dorp aan de spoorlijn vanaf Norwich. Wie het rustig wil houden, gaat in mei, juni of september: dan zijn de plassen leeg, staan de colleges deels open en zijn de huizen merkbaar goedkoper dan in augustus.