East of England, van Norfolk tot Essex vol natuur en geschiedenis

East of England bestaat uit zes graafschappen en geen heuvel van betekenis

Deze streek beslaat Norfolk, Suffolk, Essex, Cambridgeshire, Bedfordshire en Hertfordshire. Het hoogste punt haalt geen 250 meter en grote delen liggen op of onder zeeniveau, wat het landschap open en de wegen recht maakt. Dat betekent ook dat je hier ver fietst zonder te klimmen. Dit artikel loopt de Broads, de Fens, de Romeinse resten en de kust af, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden.

De Broads zijn ondergelopen turfputten en geen natuurlijke meren

De Broads in Norfolk en Suffolk vormen ruim 200 kilometer bevaarbaar water. Lange tijd gold het gebied als natuurlijk, tot onderzoek in de jaren zestig aantoonde dat het gaat om middeleeuwse turfputten die na 1250 onder water liepen toen de zeespiegel steeg. Een dagboot huren kost 120 tot 180 pond en een vaarbewijs heb je niet nodig; de snelheidslimiet ligt op 4 tot 6 mijl per uur. Onderweg liggen aanlegplaatsen bij dorpen met pubs en kerken. Let op: in augustus is het bij de verhuurdorpen zo druk dat je op een ligplaats moet wachten, en de oude brug bij Potter Heigham laat bij hoogwater nauwelijks 2 meter door, dus daar past lang niet elke boot onder.

Het laagste punt van Groot-Brittannië ligt in de Fens

De Fens strekken zich uit over Cambridgeshire, Norfolk en Lincolnshire en zijn vanaf de zeventiende eeuw drooggelegd naar ontwerp van de Nederlandse ingenieur Cornelius Vermuyden. Doordat het veen sindsdien inklinkt, ligt Holme Fen inmiddels ongeveer 2,75 meter onder zeeniveau, het laagste punt van het land. Bij Wicken Fen is een stuk onvergraven veenmoeras bewaard, sinds 1899 het oudste natuurreservaat van Groot-Brittannië; entree kost 8 tot 10 pond en het is dagelijks open. Reken op twee uur over de vlonderpaden. Hier broeden roerdomp en blauwborst en leeft de Europese otter. Let op: er is nauwelijks schaduw en bij oostenwind staat er niets tussen jou en de Noordzee.

Colchester was de eerste hoofdstad van Romeins Brittannië

Colchester in Essex heette Camulodunum en was volgens de Romeinse bronnen de eerste stad van Romeins Brittannië, tot Boudica haar in het jaar 60 na Christus platbrandde. Van de Romeinse stadsmuur staat nog ruim 2 kilometer overeind en er ligt een Romeins theater onder het maaiveld. Colchester Castle is de grootste Normandische donjon van Europa en staat op de fundamenten van de Romeinse tempel; het museum erin kost 10 tot 13 pond en is dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur open. Reken op twee uur. Verder landinwaarts heette Chelmsford ooit Caesaromagus, en de oude Romeinse weg Stane Street loopt daar nog altijd als rechte lijn door het landschap.

Cambridge draait sinds 1209 om zijn universiteit

In Cambridge werken 31 colleges met eigen poorten en tuinen. King's College Chapel uit de vijftiende eeuw heeft het grootste waaiergewelf ter wereld, en de bibliotheek van Trinity College is van Christopher Wren. Entree bij de colleges kost 5 tot 15 pond en in de examenweken van eind april tot half juni zijn de meeste dicht voor bezoekers. Langs de Backs loop je in een uur gratis langs de achterkant van zes colleges aan de Cam. Het Fitzwilliam Museum kost niets en is van dinsdag tot zondag open; op maandag is het gesloten.

De kathedraal van Ely is over het hele veen heen te zien

Op een lichte verhoging in de Fens staat een kathedraal waaraan vanaf 1083 is gebouwd, met een achthoekige lantaarntoren van hout die in de veertiende eeuw is geplaatst nadat de oorspronkelijke toren instortte. Doordat het land eromheen zo vlak is, zie je het gebouw van kilometers ver. Entree kost 12 tot 16 pond en de toren beklim je tegen een toeslag met een gids; het is dagelijks open van 10.00 tot 17.00 uur. Reken op anderhalf uur. Vanaf Cambridge rijdt de trein er in vijftien minuten heen. In dezelfde stad staat het huis waar Oliver Cromwell tien jaar woonde, nu een klein museum.

De kust van Suffolk verliest elk jaar land aan zee

Deze kustlijn van ongeveer 80 kilometer bestaat uit zachte klei en zand en kalft af. Bij Dunwich verdween in de middeleeuwen een havenstad met meerdere kerken volledig in zee; er ligt nu een gehucht met een strand. Kijken kost niets. Het vogelreservaat RSPB Minsmere vraagt 10 tot 14 pond entree en is dagelijks open van 9.00 tot 17.00 uur. Southwold heeft een vuurtoren uit 1890 midden tussen de huizen en een rij gekleurde strandhutten; in Aldeburgh ligt op het strand de stalen schelp Scallop van Maggi Hambling uit 2003. Let op: parkeren bij Southwold kost in de zomer 2 tot 4 pond per uur en is op mooie dagen voor elf uur vol.

Bury St Edmunds heeft een abdijruïne met huizen erin gebouwd

Van de ooit machtigste benedictijnenabdij van Engeland staat in Bury St Edmunds nog een ruïne overeind, waarin in de achttiende eeuw gewoon woonhuizen zijn gemetseld; die staan er nog. Eromheen liggen de Abbey Gardens. De tuinen en de ruïne zijn gratis en dag en nacht toegankelijk. De St Edmundsbury Cathedral ernaast kreeg pas in 2005 haar toren en combineert gotiek met modern werk; toegang is gratis met een gevraagde bijdrage. De markt op woensdag en zaterdag gaat terug tot de elfde eeuw. In het centrum staan Georgische gevels naast middeleeuwse vakwerkhuizen.

Sandringham is sinds 1862 in koninklijk bezit

In het noordwesten van Norfolk ligt het landgoed Sandringham House, sinds 1862 privébezit van de Britse koninklijke familie, met ongeveer 8.100 hectare tuin, park en bos. Entree voor huis, tuinen en museum kost 20 tot 26 pond en het is een deel van het jaar open, doorgaans van eind maart tot eind oktober van 11.00 tot 16.00 uur. Reken op drie uur. Let op: rond de feestdagen sluit het landgoed omdat de familie er zelf verblijft, dus controleer de agenda voordat je erheen rijdt. Het omliggende bos en het wandelpark zijn wel het hele jaar gratis toegankelijk.

Norwich heeft meer middeleeuwse kerken dan welke Engelse stad ook

Volgens de gemeente staan er binnen de oude stadsmuren nog ruim dertig middeleeuwse kerken, meer dan in enige andere stad van Engeland. Daarboven uit steekt de kathedraal, met na die van Salisbury de hoogste torenspits van het land op 96 meter. De kathedraal is gratis toegankelijk met een gevraagde bijdrage; Norwich Castle vraagt 10 tot 14 pond. Het Sainsbury Centre for Visual Arts op de campus van de University of East Anglia is gratis en toont moderne kunst naast etnografische voorwerpen. In de Norwich Lanes zitten onafhankelijke winkels en een Gallery met hedendaags werk, en in mei vult het Norfolk and Norwich Festival ruim twee weken.

Praktisch

Vanaf Londen rijdt de trein naar Cambridge in vijftig minuten, naar Colchester in een uur en naar Norwich in anderhalf uur. In het Verenigd Koninkrijk betaal je met het pond en vrijwel overal met de kaart. Iedereen heeft een paspoort nodig en sinds 2025 ook een vooraf aangevraagde digitale reistoestemming. Dit is de droogste hoek van Engeland met rond de 600 millimeter neerslag per jaar; mei tot september geeft 15 tot 23 graden. Een auto is buiten de steden nuttig, want de dorpen in Norfolk en Suffolk liggen ver uit elkaar en er rijdt soms maar een paar keer per dag een bus. Aan de Essexkust staat bij Southend de langste pier ter wereld, 2,16 kilometer lang, met een treintje erover.