Fietsen en kanoën in de Finse natuur

In Finland mag je overal kanoën en vrijwel overal kamperen

Het zogeheten ieders recht geeft iedereen toegang tot natuurgebied, ook als het particulier bezit is: je mag er lopen, kanoën, één nacht een tent zetten en bessen en paddenstoelen plukken, zolang je uit de buurt van woningen en akkers blijft. Dat verandert wat een fiets- of kanovakantie hier kost, want overnachten hoeft niets te zijn. Dit artikel behandelt de meren, de rivieren en de fietsroutes, met afstanden, prijzen en de dingen waar je op moet letten.

Saimaa in Finland is het grootste merengebied met veertienduizend eilanden

Het Saimaa-gebied in het zuidoosten beslaat ongeveer 4.400 vierkante kilometer water met naar schatting veertienduizend eilanden, verbonden door nauwe doorgangen. Je kunt er dagenlang kanoën zonder een weg te kruisen. Een kano huren kost 30 tot 60 euro per dag en een begeleide tocht van een dag 80 tot 140 euro per persoon. Op de eilanden van het Nationaal Park Linnansaari staan gratis kampeerplekken en houtvoorraden. Let op: op open water kan het hier binnen een half uur flink gaan waaien, dus blijf bij wind in de luwte van de eilanden.

In Finland leeft een van de zeldzaamste zeehonden ter wereld in Saimaa

De Saimaa-ringelrob leeft alleen in dit merengebied en nergens anders; er zijn er volgens de tellingen ongeveer vijfhonderd. Het dier is na de laatste ijstijd van de zee afgesneden geraakt en heeft zich aan zoet water aangepast. Kijken kost niets en de beste kans heb je vanaf het water in mei en juni, in de vroege ochtend, wanneer ze op de rotsen liggen. Let op: van eind december tot eind april geldt in delen van het gebied een verbod op bepaalde visnetten om de jongen te beschermen, en rond de nestheuvels op het ijs moet je afstand houden.

De eilandenroute bij Turku in Finland hangt aan negen veerboten

De Archipelago Trail, de Saariston Rengastie, is een rondje van ongeveer 250 kilometer door de Archipel bij Turku, waarbij je negen keer een veerboot neemt. Onderweg liggen dorpen als Nagu en Korpo en de route is vrijwel vlak. De meeste veren zijn gratis, twee kleine verbindingen kosten enkele euro's, en de route is van mei tot september volledig in bedrijf. Reken op drie tot vijf dagen met de fiets. Let op: buiten dat seizoen varen enkele schakels niet, waardoor het rondje geen rondje meer is. In Turku zelf staan het Kasteel uit 1280 en het museum Aboa Vetus en Ars Nova aan de Aura.

Het meer bij de hoofdstad van Finland levert het drinkwater van Helsinki

Het Päijänne-meer, met ruim 1.000 vierkante kilometer het tweede van het land, voedt via een rotstunnel van 120 kilometer het drinkwater van Helsinki; dat is een van de langste doorlopende tunnels ter wereld. Kanoën en zwemmen kost niets en het meer is overal toegankelijk. Rond Padasjoki en Sysmä liggen verhuurders en kampeerplekken. Reken op twee tot vier dagen voor een tocht langs de oostoever. Let op: het water is hier ook in juli zelden warmer dan 20 graden, en op het brede middendeel staan bij wind hoge korte golven.

Het Nuuksio-park in Finland ligt op een half uur van Helsinki

Dit Nationaal Park van ongeveer 55 vierkante kilometer begint 45 kilometer van de hoofdstad en bestaat uit rotsruggen, sparrenbos en tientallen kleine meren. Vanaf Haukkalampi lopen gemarkeerde rondjes van 2 tot 17 kilometer. Toegang is gratis en er zijn gratis schuilhutten met houtvoorraad. Met bus en trein ben je er vanaf Helsinki in een uur. Reken op een dag. Dit is het makkelijkste stuk echte Finse natuur van het land en daardoor in het weekend druk; kom doordeweeks of vroeg.

De Oulanka in Finland heeft stroomversnellingen en een pad van 82 kilometer

In het Oulanka Nationaal Park bij Kuusamo stroomt de Oulanka-rivier door een kloof met stroomversnellingen. Langs die rivier loopt de Karhunkierros, een pad van 82 kilometer dat als het bekendste trekkingpad van Finland geldt. Wandelen en kamperen in de hutten kost niets; een raftingtocht van een halve dag kost 60 tot 100 euro per persoon. Reken op vier tot zes dagen voor het hele pad, of op een dagrondje van 12 kilometer vanaf Juuma naar het Ristikallio-uitkijkpunt. Let op: de hutten onderweg zijn onbemand en vol in juli, dus neem altijd een tent mee.

Het park bij Hossa is in 2017 als jubileumpark ingesteld

Hossa werd in 2017 het nieuwste nationale park van Finland, als cadeau voor het eeuwfeest van de onafhankelijkheid. Het ligt in het noordoosten tegen de Russische grens en heeft heldere meren tussen dennenbos, met rotsschilderingen van vierduizend jaar oud aan een meeroever. Toegang is gratis en er staan gratis hutten en kampeerplekken. Een kano huur je ter plekke voor 30 tot 50 euro per dag. Reken op twee dagen. De rotsschilderingen bekijk je vanaf het water of vanaf een vlonderpad; aanraken mag niet.

Bij Ylläs in Finland liggen mountainbikeroutes over de kale heuveltoppen

In het Pallas-Yllästunturi Nationaal Park, het meest bezochte van het land, lopen routes over de kale toppen waar het bos ophoudt. De ondergrond is steen en veen, en de vergezichten reiken tientallen kilometers. Een mountainbike huren kost 40 tot 60 euro per dag en de liften in Ylläs nemen fietsen mee voor rond de 25 euro per dag. Het seizoen loopt van eind juni tot september. Let op: in juli zijn de muggen op het veen een serieus probleem, en boven de boomgrens is er geen schuilplaats als het weer omslaat.

Langs de westkust van Finland fiets je over vlak land met lange dagen

De kust aan de Botnische Golf is vlak en dunbevolkt, met houten stadjes als Kokkola en met Oulu, dat honderden kilometers vrijliggend fietspad heeft en zich de fietshoofdstad van het noorden noemt. Fietsen kost niets en de routes zijn goed bewegwijzerd. In juni en juli wordt het hier 's nachts nauwelijks donker, wat etappes van 100 kilometer aangenaam maakt. Verder naar het zuiden loopt de Häme-fietsroute door het binnenland, en vanuit Helsinki fiets je in een dag naar Porvoo, het houten stadje op 50 kilometer.

Praktisch voor fietsen en kanoën in Finland

Finland betaalt met de euro en vrijwel alles gaat contactloos, ook bij de kleinste verhuurder. Vanaf Amsterdam vlieg je in bijna drie uur naar Helsinki; treinen nemen fietsen mee voor rond de 10 euro per traject en de nachttrein naar Lapland doet er twaalf uur over. Het seizoen loopt van juni tot september; in mei ligt er in het noorden nog sneeuw en in oktober is het kamperen voorbij. Neem muggenspray mee voor juli, en een waterfilter of tabletten als je uit meren wilt drinken. Bessen en paddenstoelen plukken mag overal, maar vuur maken alleen op de aangelegde plekken en nooit bij droogte.