Meren, bossen en middernachtzon in Finland

Finland telt bijna 188.000 meren en is voor driekwart bos

Volgens de landmeetkundige dienst liggen er in dit land bijna 188.000 meren die groter zijn dan vijfhonderd vierkante meter, en is ongeveer driekwart van de oppervlakte bos. Er wonen 5,6 miljoen mensen op een gebied vier keer zo groot als Nederland. Dat verklaart de stilte. Dit artikel behandelt de meren, de bossen en het licht in de zomer, met afstanden, kosten en de regels die hier voor iedereen gelden.

Iedereen mag hier vrijwel overal lopen en overnachten

Het land kent het recht dat iedereen zich vrij in de natuur mag bewegen, ook op grond van anderen: wandelen, zwemmen, bessen en paddenstoelen plukken en een nacht in een tent staan is toegestaan. Wat niet mag: in tuinen of op akkers komen, open vuur maken zonder toestemming van de eigenaar en afval achterlaten. Bij verhoogd bosbrandgevaar geldt een landelijk vuurverbod, dat op de weerkaart wordt aangekondigd. Op aangelegde vuurplaatsen bij de parken mag u wel stoken; het hout ligt er gestapeld.

Het grootste meer heeft een eigen zeehondensoort

In het zuidoosten ligt een merenstelsel van ongeveer 4.400 vierkante kilometer waarin een zoetwaterrob leeft die nergens anders voorkomt. Er zijn er naar schatting nog een paar honderd. Om die dieren te beschermen gelden er in het voorjaar beperkingen op visnetten en op varen bij bepaalde oevers; die staan met borden aangegeven. Een huisje aan het water kost 80 tot 200 euro per nacht en een roeiboot hoort er vaak bij. Kanoverhuur kost 30 tot 50 euro per dag.

Boven de poolcirkel gaat de zon weken niet onder

In het noorden blijft de zon van eind mei tot eind juli boven de horizon; hoe verder noordelijk, hoe langer. In het zuiden gaat ze wel onder, maar wordt het in juni niet echt donker. Dat verandert een vakantie: u kunt om elf uur 's avonds nog wandelen of varen. Neem wel verduisterend materiaal mee, want niet elke accommodatie heeft goede gordijnen. Voor wie het noorderlicht wil zien, is juist de winter het seizoen; in de zomer is het daarvoor te licht.

In het noordoosten loopt een pad van 82 kilometer

In een park bij de Russische grens ligt de bekendste meerdaagse route van het land, ongeveer 82 kilometer lang, met hangbruggen over stroomversnellingen en open hutten onderweg. Wandelen kost niets en de hutten zijn gratis te gebruiken; u neemt uw eigen slaapzak en voedsel mee. Reken op vier tot zes dagen. Let op: in juli zijn er in het noorden veel muggen en knutten; een muggennet over de hoed is dan geen overdrijving maar standaarduitrusting.

Het grootste park ligt in Lapland en is grotendeels weglos

In het noorden ligt een park van bijna 3.000 vierkante kilometer waar nauwelijks wegen doorheen lopen. Er wonen Sami-rendierhouders en er is in de negentiende eeuw goud gezocht; enkele goudwassers werken er nog. Toegang is gratis en er staan open hutten. Dit is geen gebied voor een eerste wandeltocht: er is geen bereik, de afstanden zijn groot en de rivieroversteken hangen af van het waterpeil. Ga met ervaring of met een gids, en laat uw route achter bij het bezoekerscentrum.

Bij de hoofdstad ligt een park op drie kwartier

Ten noordwesten van Helsinki ligt een park met naaldbos, rotsen en tientallen kleine meren, bereikbaar met bus en trein in ongeveer drie kwartier. Toegang is gratis. Er lopen gemarkeerde routes van 2 tot 17 kilometer, met vuurplaatsen en droge toiletten onderweg. Dit is de eenvoudigste manier om de Finse natuur te zien zonder een lange reis; in het weekend is het er wel duidelijk drukker dan in de parken verder weg.

Er staan meer sauna's dan auto's

Het land telt naar schatting ruim drie miljoen sauna's op 5,6 miljoen inwoners; de saunacultuur staat sinds 2020 op de Unesco-lijst van immaterieel erfgoed. Bij een gehuurd huisje hoort er vrijwel altijd een. In het openbaar gaat men doorgaans naakt en gescheiden per geslacht; in gemengde publieke sauna's draagt u een badpak. Een publieke sauna kost 10 tot 25 euro. Na afloop gaat men het meer in, ook als dat 16 graden is.

Praktisch

Vanuit Nederland vliegt u in ongeveer tweeënhalf uur op Helsinki; naar Lapland is het daarna nog een uur vliegen of een nachttrein van twaalf uur, waarin u ook een auto kunt meenemen. Finland betaalt met de euro en vrijwel alles gaat met de kaart. Juni tot augustus geeft 18 tot 25 graden in het zuiden en licht tot diep in de nacht; het water in de meren haalt 18 tot 22 graden. September kleurt het bos in twee weken volledig. In de winter is het donker en tot min 30 graden koud, met een heel ander aanbod.