Winters Finland met sneeuw, noorderlicht en huskytochten

In Finland duurt de winter in Lapland van november tot april

Boven de poolcirkel ligt de sneeuw volgens het meteorologisch instituut ongeveer 180 dagen per jaar, van begin november tot in april, en wordt het overdag doorgaans 10 tot 25 graden onder nul. Het koudste ooit gemeten in Finland is min 51,5 graden Celsius, in 1999 bij Kittilä. Dat betekent dat het winterseizoen hier vijf maanden duurt in plaats van zes weken. Dit artikel behandelt de huskytochten, het noorderlicht en de sneeuw, met prijzen, tijden en de dingen die duurder of lastiger zijn dan folders doen vermoeden.

Een huskytocht in Finland kost meer dan mensen verwachten

Een tocht achter een span van zes tot acht honden duurt doorgaans twee uur, waarvan je de helft zelf op de slee staat te sturen. De honden zijn meestal Alaskan husky's, een werkras dat op uithoudingsvermogen is gefokt en niet op uiterlijk, en geen Siberische huskies uit de folder. Zo'n tocht legt 10 tot 20 kilometer af. Twee uur kost 150 tot 220 euro per persoon en een hele dag 250 tot 350 euro; een bezoek aan de kennel zonder rijden kost rond de 30 euro. Let op: bij twee personen per slee rijdt er telkens één en zit de ander; wissel halverwege af, want anders heeft een van beiden niets gestuurd.

Voor noorderlicht in Finland heb je vooral heldere nachten nodig

In het noorden van Lapland is het poollicht op ongeveer tweehonderd nachten per jaar actief, maar je ziet het alleen als de hemel open is en het donker genoeg is. Dat maakt bewolking en niet de zonneactiviteit de bepalende factor, en dus is meerdere nachten blijven de enige echte strategie. Zelf kijken kost niets; een begeleide jacht met vervoer kost 100 tot 180 euro per persoon. September tot maart is het seizoen. Let op: de aanbieders garanderen niets en geven bij bewolking geen geld terug. Rijd 10 tot 20 kilometer weg van de dorpsverlichting, geef je ogen twintig minuten om te wennen, en reken op wachten in de kou.

Een glazen iglo in Finland kost een veelvoud van een gewone kamer

De glazen koepels waarin je vanuit bed naar de hemel kijkt, kosten 400 tot 800 euro per nacht voor twee personen, tegenover 120 tot 200 euro voor een normale hotelkamer of een huisje in hetzelfde gebied. De bekende koepeldorpen liggen 20 tot 40 kilometer buiten Saariselkä en Rovaniemi en zijn in december en rond de jaarwisseling maanden vooruit volgeboekt. Let op: het glas is verwarmd tegen bevriezing, maar bij bewolking zie je niets meer dan bij een gewone kamer, en veel koepels staan zo dicht bij elkaar en bij de verlichting van het terrein dat het zicht tegenvalt. Eén nacht erin en de rest in een gewoon huisje is de nuchtere verdeling.

Rendieren zijn in Finland werkdieren en geen wild

In Finland lopen ongeveer tweehonderdduizend rendieren, en ze hebben allemaal een eigenaar; de dieren die je langs de weg ziet, horen bij een kudde. Het hoeden is vooral het werk van de Sámi-bevolking in het noorden, maar ook van andere families in het rendierhoudersgebied. Een sleerit over een rondje van 1 tot 3 kilometer kost 80 tot 120 euro per persoon en duurt een half uur tot een uur; vaak krijg je er een papieren rendierrijbewijs bij. In Inari vertelt het museum Siida het verhaal van de Sámi-cultuur voor rond de 15 euro. Let op: rendieren steken plotseling de weg over en zijn 's nachts nauwelijks te zien, dus rijd in de schemering langzamer dan de borden toestaan.

De sauna is in Finland geen wellness maar een gewoonte

Finland heeft op 5,6 miljoen inwoners naar schatting twee tot drie miljoen sauna's, en de Finse saunacultuur staat sinds 2020 op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed. In vrijwel elk vakantiehuis zit er een, en die stook je gewoon zelf. In een huurhuis kost het niets extra. Een publieke sauna in de stad kost 15 tot 25 euro en staat doorgaans op loopafstand van het centrum, binnen een kilometer. De temperatuur ligt op 70 tot 90 graden en je gaat naakt, gescheiden per geslacht of met de eigen groep. Rustig doen met het water op de stenen als je er niet aan gewend bent, en drink tussendoor.

Voor een sneeuwscooter in Finland heb je een rijbewijs nodig

Zelf rijden op een sneeuwscooter mag alleen met een geldig autorijbewijs, ook als bijrijder wissel je dus niet zomaar. De tochten gaan over gemarkeerde routes en niet vrij door het bos. Een tocht van twee tot drie uur legt 40 tot 70 kilometer af en kost 150 tot 250 euro voor een scooter met twee personen. Let op: het eigen risico bij schade ligt doorgaans tussen 800 en 1.000 euro en een afkoopverzekering kost 20 tot 40 euro per dag; dat staat zelden groot in de folder. Skiën kan ook: Levi, Ylläs en Saariselkä zijn de grote wintersportplaatsen, met pistes die breed en niet steil zijn.

Het sneeuwkasteel bij Kemi in Finland wordt elk jaar opnieuw gebouwd

Aan de Botnische Golf bij Kemi bouwen ze sinds 1996 elke winter een compleet kasteel van sneeuw en ijs, dat elk jaar een andere vorm krijgt en in het voorjaar wegsmelt. Er zit een ijsrestaurant in en er zijn kamers om in te slapen. Kemi ligt 115 kilometer ten zuiden van Rovaniemi, anderhalf uur rijden. Entree kost 18 tot 25 euro en het kasteel is doorgaans van eind januari tot begin april open, van 10.00 tot 18.00 uur. Een overnachting binnen kost 250 tot 400 euro voor twee. Let op: in die kamers is het rond de min vijf graden; je slaapt in een slaapzak op een rendierhuid en de douches zitten in een apart gebouw.

Praktisch voor een winter in Finland

Finland betaalt met de euro en vrijwel alles gaat contactloos, ook in de kleinste dorpen. Vanaf Amsterdam vlieg je in bijna drie uur naar Helsinki en vandaar in anderhalf uur door naar Rovaniemi, Kittilä of Ivalo; de nachttrein vanuit Helsinki doet er twaalf uur over en neemt auto's mee. Neem kleding in lagen mee met een winddichte buitenlaag; de meeste aanbieders lenen een thermopak en laarzen uit bij de activiteit. In december komt de zon boven de poolcirkel nauwelijks of niet boven de horizon, wat een paar uur blauwe schemering geeft in plaats van echte dag. Wie licht wil, gaat in maart: dan is er sneeuw én zon.