Dagtochten vanuit Andorra naar Frankrijk of Spanje

Vanuit Andorra rijd je binnen een uur Spanje of Frankrijk in

Andorra meet volgens het eigen statistiekbureau 468 vierkante kilometer en ligt volledig ingeklemd in de Pyreneeën. Van Andorra la Vella naar het Spaanse La Seu d'Urgell is het 20 kilometer; naar het Franse Ax-les-Thermes 55 kilometer over de Port d'Envalira van 2.408 meter. Beide kanten zijn een dagtocht waard, maar de grens is hier een echte grens. Dit artikel behandelt de bestemmingen aan weerszijden, met afstanden, rijtijden, entreeprijzen en de douaneregels.

Bij het verlaten van Andorra staat een echte douanepost

Andorra hoort niet bij de douane-unie van de Europese Unie. Bij Sant Julià de Lòria langs de Valira richting Spanje en bij Pas de la Casa richting Frankrijk staan posten waar auto's worden aangehouden: je mag volgens de douane doorgaans 300 euro aan goederen per volwassene meenemen, plus vaste hoeveelheden drank en tabak. Let op: hier wordt gecontroleerd en beboet. Op zondagmiddag en op de laatste dag van een schoolvakantie staat bij de zuidgrens een rij van een half uur tot een uur. Vertrek dan voor twaalf uur of na zeven uur 's avonds. Wie het Andorrese binnenland eerst nog wil zien, heeft aan Casa de la Vall in de hoofdstad en La Farga Rossell in La Massana twee musea van enkele euro's.

La Seu d'Urgell ligt op 20 kilometer

Net over de zuidgrens ligt La Seu d'Urgell met de kathedraal Santa Maria d'Urgell uit de twaalfde eeuw, de enige volledig Romaanse kathedraal van Catalonië, met een kloostergang waarvan de kapitelen met dieren en koppen zijn uitgehakt. Entree voor de kathedraal en het Diocesaan Museum kost rond de 5 euro; open is doorgaans van tien tot een en van vier tot zeven. Op dinsdag en zaterdag is er markt op de Catalaanse pleinen eromheen. Rijden duurt een half uur. Aan de rand ligt het Parc Olímpic del Segre, de wildwaterbaan van de Spelen van 1992, waar raften 35 tot 60 euro per persoon kost. Zuidelijker liggen het Natuurpark Cadí-Moixeró van ruim 41.000 hectare en het Parc Natural de l'Alt Pirineu van ruim 79.000 hectare, en op twee uur rijden Sort aan de Noguera Pallaresa en het Nationaal Park Aigüestortes.

Ax-les-Thermes heeft een gratis voetenbad midden in het dorp

Over de Port d'Envalira ligt op 55 kilometer het Franse Ax-les-Thermes, waar bronnen van rond de 70 graden opborrelen. Midden in het centrum ligt het Bassin des Ladres, een openbaar voetenbad dat volgens de plaatselijke geschiedschrijving al in 1260 werd aangelegd voor teruggekeerde soldaten. Dat voetenbad is gratis en dag en nacht toegankelijk. Het overdekte thermenbad ernaast kost 15 tot 25 euro voor drie uur en is dagelijks open, doorgaans van elf tot acht. Reken op anderhalf uur rijden, want de pas is bochtig en in de winter geldt er kettingplicht. Wie niet de grens over wil, gaat naar Caldea in Escaldes-Engordany, het thermencomplex in Andorra zelf, waar drie uur rond de 45 euro kost.

In de Grotte de Niaux staan tekeningen van veertienduizend jaar oud

Op ongeveer 90 kilometer, in de Ariège bij Tarascon, ligt de Grotte de Niaux, waar in de Salon Noir bizons, paarden en steenbokken met houtskool op de wand zijn gezet, ongeveer veertienduizend jaar geleden. Je loopt er met een lamp in de hand naar binnen, want er is geen kunstlicht aangelegd en er is niets bijgewerkt. Entree kost rond de 14 euro en er gaan maar enkele kleine groepen per dag naar binnen. Let op: kaartjes zijn weken tot maanden vooruit uitverkocht en ter plaatse is vrijwel nooit iets vrij, dus boek dit voordat je vertrekt. De grot ligt in het Parc Naturel Régional des Pyrénées Ariégeoises. Twintig kilometer noordelijker staat het Château de Foix met zijn drie torens op de rots, waar de geschiedenis van de Katharen wordt verteld voor rond de 12 euro.

De Port d'Envalira ligt op 2.408 meter

De noordelijke uitvalsweg gaat over de Port d'Envalira, met 2.408 meter de hoogste verharde pas van de Pyreneeën. Er loopt sinds 2002 een tunnel onderdoor die de klim afsnijdt en 7 tot 9 euro tol kost. In de zomer is de pas een bestemming op zich, met uitzicht over de dalen en wandelingen vanaf de top. Van november tot april kan hij bij sneeuwval urenlang dicht zijn; de tunnel blijft dan meestal open. Controleer de wegstatus voordat je vertrekt, want zo wordt een dagtocht een overnachting. Onderweg passeer je Canillo, waar het uitkijkplatform Roc del Quer 20 meter vrij boven het dal uitsteekt, en de zijweg naar Ordino.

Barcelona en Toulouse liggen op tweeënhalf tot drie uur

Naar Barcelona is het 200 kilometer en ongeveer drie uur; naar Toulouse 185 kilometer en tweeënhalf uur. Beide zijn als dagtocht te doen, maar dan ben je zes uur onderweg. Doe dat alleen als je die stad zelf wilt zien en niet als tussendoortje. Parkeren kost in beide steden 20 tot 35 euro per dag in een garage. In Barcelona kost de Sagrada Família rond de 26 euro en het Museu Picasso rond de 15 euro, met tijdvakken die dagen vooruit weg zijn; in Toulouse is de Basilique Saint-Sernin, de grootste bewaarde Romaanse kerk van Europa, gratis en vraagt het Musée des Augustins rond de 9 euro. Wie liever kort rijdt, houdt het bij de plaatsen binnen een uur, want die geven meer per gereden kilometer.

Llívia is Spaans grondgebied midden in Frankrijk

Ongeveer 50 kilometer oostwaarts ligt Llívia, een dorp dat volledig Spaans is maar geheel door Frankrijk wordt omsloten. Dat gaat terug op de Vrede van de Pyreneeën uit 1659, waarbij Spanje 33 dorpen afstond maar Llívia als stad gold en daar buiten viel; de plaats zelf gaat terug op de Romeinse nederzetting Iulia Libyca. Bezoeken kost niets. In het centrum staat de Farmàcia Esteva, die als een van de oudste bewaarde apotheken van Europa geldt, met potten en instrumenten uit de vijftiende en zestiende eeuw; het museum vraagt enkele euro's en is van dinsdag tot zondag open. Reken op een uur rijden via de Cerdanya-vallei en Puigcerdà, en op een uur ter plaatse. Gezinnen rijden een half uur verder naar Les Angles, waar het Parc Animalier met beren, wolven en bizons rond de 15 euro kost.

Praktisch

In Andorra zelf ligt geen luchthaven en geen station: elke dagtocht gaat met de auto of de bus. Bussen naar La Seu d'Urgell rijden meerdere keren per dag voor rond de 5 euro; naar de Franse kant is het aanbod dun, al stopt in het Franse L'Hospitalet-près-l'Andorre wel een trein met busaansluiting naar Pas de la Casa. Beide buurlanden betalen met de euro, net als Andorra. Juni tot september geeft in de dalen 22 tot 30 graden en op de passen 10 tot 18. In juli en augustus zijn de grensposten en de bergwegen het drukst. Van december tot maart zijn winterbanden of kettingen op de passen verplicht en is een dagtocht sterk weersafhankelijk; reken er dan op dat de Port d'Envalira dagen achtereen dicht kan liggen.