De Atlantische Kust van Frankrijk, ruig en rustig

De havens van Normandië liggen aan het Kanaal en niet aan de oceaan

Wie een reis langs de Atlantische kust plant, begint vaak in Normandië bij Dieppe, Honfleur of Bayeux, maar die kust kijkt volgens de kaart uit op het Kanaal richting het Verenigd Koninkrijk; de krijtwanden erboven heten de Alabasterkust. De echte Atlantische Oceaan begint pas voorbij de punt van Bretagne, en dat scheelt in golfslag, watertemperatuur en getij. Dit artikel loopt de kust van noord naar zuid af, met afstanden, prijzen en de plekken waar zwemmen wel en niet kan.

De rechte stranden in het zuidwesten hebben stroomgeulen die zwemmers meenemen

Langs de Landes loopt ruim 200 kilometer kaarsrecht strand zonder een baai of kaap. Tussen de zandbanken vormen zich geulen, hier baïnes genoemd, waarin het teruglopende water een sterke stroming naar zee maakt; dat is de belangrijkste oorzaak van verdrinkingen aan deze kust. De stranden zijn gratis en er is toezicht met vlaggen, maar alleen in juli en augustus en alleen tussen de blauwe palen. Let op: zwem nooit buiten dat bewaakte vak en ga nooit tegen de stroom in terug, maar zwem evenwijdig aan de kust tot je eruit bent. Bij Contis-les-Bains en de andere badplaatsen hangen borden met uitleg. Verder zuidelijk bij Biarritz liggen de Grande Plage, de Côte des Basques en Plage Milady, waar surfscholen zitten.

Het bos achter die stranden is vanaf 1857 aangeplant

Het dennenbos van de Landes beslaat bijna een miljoen hectare en is daarmee het grootste aangeplante bos van West-Europa. Het is er neergezet na een wet uit 1857, die bepaalde dat het moeras moest worden drooggelegd en het stuifzand vastgelegd; daarvoor was dit een drassige vlakte waar herders op stelten liepen. Erdoorheen lopen honderden kilometers vlak fietspad, gratis en autovrij, die de dorpen met de stranden verbinden. Reken op 10 tot 20 kilometer van je vakantiehuis naar zee. Let op: in juli en augustus geldt bij droogte een verbod op vuur en soms een toegangsverbod voor delen van het bos.

De hoogste duin van Europa schuift elk jaar landinwaarts

De Dune du Pilat bij Arcachon is ongeveer 102 meter hoog, 2,7 kilometer lang en 500 meter breed, en daarmee de hoogste zandduin van Europa. Hij verplaatst zich onder invloed van de westenwind 1 tot 5 meter per jaar landinwaarts, over het bos heen; huizen en een weg zijn er al onder verdwenen. Beklimmen is gratis, maar parkeren kost 6 tot 12 euro per dag. In de zomer ligt er een trap, de rest van het jaar klim je door los zand en doe je er twintig minuten over. Reken op twee uur. Ga vroeg of tegen zonsondergang, want midden op de dag is het zand te heet om op blote voeten te lopen.

Uit de baai daarachter komt een groot deel van het Franse oesterbroed

Het Bassin d'Arcachon is een ondiepe binnenzee van ongeveer 155 vierkante kilometer waar het water bij eb grotendeels wegloopt. Een groot deel van het jonge oesterbroed voor de rest van Frankrijk wordt hier gekweekt en daarna elders afgemest. In de oesterdorpjes rond het bassin en op Cap Ferret eet je een dozijn met een glas witte wijn voor 12 tot 18 euro, aan een tafel bij de kweker zelf. De kraampjes zijn doorgaans van 10.00 tot 19.00 uur open. Let op: bij eb ligt het water honderden meters van de kade, dus kijk de getijtabel na als je wilt varen of zwemmen.

Naar het eiland bij La Rochelle rijd je over een tolbrug

Het Île de Ré is met een brug van 3 kilometer aan het vasteland verbonden. Het eiland is vlak, heeft witgekalkte huizen met groene luiken en ruim 100 kilometer fietspad; aan de westpunt staat de vuurtoren Phare des Baleines met 257 treden. De tol kost in het hoogseizoen rond de 16 euro per auto en daarbuiten ongeveer de helft; fietsers en voetgangers betalen niets. Een fiets huren kost 10 tot 15 euro per dag. Let op: in juli en augustus staat er op zaterdag een lange file voor die brug, en op het eiland zelf is autorijden dan zinloos.

Op het schiereiland bij Quiberon is zwemmen aan de westzijde verboden

Het schiereiland Quiberon in Bretagne heeft twee kanten. De oostkant ligt beschut met rustige zandstranden; de westkant heet de Côte Sauvage en bestaat uit rotsen waar de oceaan vol op staat. Daar is zwemmen over de hele lengte verboden, en dat verbod is er niet voor niets. Lopen langs de Côte Sauvage kost niets en het kustpad is ongeveer 8 kilometer lang. Reken op tweeënhalf uur. Let op: blijf achter de afzettingen, want bij storm slaan de golven metershoog over de rotsen heen en spoelen er met enige regelmaat mensen weg. Vanaf de haven varen boten naar Belle-Île. Noordelijker ligt Concarneau met zijn ommuurde Ville Close op een eilandje in de haven.

De rotskust in het noorden van Bretagne is roze van graniet

Tussen Perros-Guirec en Trébeurden ligt over ongeveer 10 kilometer een kust van roze graniet, uitgesleten tot ronde blokken van soms huizenhoogte. De kleur komt van veldspaat in het gesteente en is op een zonnige avond het sterkst. Het pad erlangs is het oude douanepad, gratis en het hele jaar open; het maakt deel uit van een route die over ruim 2.000 kilometer om heel Bretagne loopt. Reken op anderhalf uur voor het mooiste stuk van 4 kilometer. Het pad loopt door het Parc Naturel Régional van de streek. Verder oostelijk ligt Saint-Malo, waar het getijverschil tot 13 meter oploopt, het grootste van Frankrijk; daar staan de vestingwerken van Vauban, het Fort National en het graf van Chateaubriand op het rotseilandje Grand Bé. Vanaf Paimpol vaar je naar het Île de Bréhat, en vanaf de punt van Bretagne naar Ouessant met de Phare du Créac'h.

Praktisch

Frankrijk betaalt met de euro en vrijwel overal met de kaart. Vanaf Utrecht rijd je in zes uur naar Bretagne, in zeven uur naar La Rochelle en in negen uur naar Arcachon. Tol kost 8 tot 12 euro per honderd kilometer en de kustwegen zijn tolvrij maar traag. Het water haalt aan de Atlantische kust in augustus 18 tot 21 graden en aan het Kanaal 17 tot 18. Juli en augustus zijn druk en duur; juni en september geven hetzelfde weer met de helft van de mensen, al is het toezicht op de stranden dan weg. Let op: aan deze kust wisselt het weer snel en waait het vrijwel altijd, dus neem ook in de zomer een windjack mee.