Fietsen langs de kust over de Vélodyssée-route

De Vélodyssée loopt in 1.300 kilometer van Roscoff naar Hendaye

De Vélodyssée begint in Roscoff aan de noordkust van Bretagne en eindigt in Hendaye aan de Spaanse grens, ongeveer 1.300 kilometer verderop. Volgens de routebeheerder ligt zo'n zeventig procent op autovrije paden: oude spoortracés, jaagpaden en bospaden. Het is het Franse deel van EuroVelo 1, de Atlantische kustroute die van Noorwegen tot Portugal loopt. Daarmee is het de langst aaneengesloten fietsroute van Frankrijk. Dit artikel loopt hem van noord naar zuid door, met afstanden, ondergrond, kosten en de etappes die zwaarder zijn dan ze lijken.

Het eerste deel volgt het jaagpad van het Canal de Nantes à Brest

Vanaf Roscoff snijdt de route via Morlaix landinwaarts en pikt bij Carhaix het jaagpad van het Canal de Nantes à Brest op, dat in ruim 200 kilometer naar Nantes aan de Loire loopt. Dat pad is vlak, onverhard en gaat langs tientallen sluizen met hun sluiswachtershuisjes. Fietsen kost niets; overnachten onderweg kost 60 tot 100 euro voor een tweepersoonskamer. Reken op vier tot zes dagen voor dit deel. Let op: na regen is het jaagpad op stukken modderig, en met smalle banden kom je er niet doorheen.

De Marais Poitevin is honderdduizend hectare drooggelegd moeras

Ten zuiden van de Vendée ligt de Marais Poitevin, ongeveer 100.000 hectare vlak land dat vanaf de middeleeuwen door monniken is drooggelegd met een net van kanaaltjes, met knotwilgen langs elke sloot. Het deel rond Coulon heet de Venise Verte, het groene Venetië. Fietsen door het gebied is gratis. Een platbodem met schipper huren in Coulon kost 15 tot 25 euro per uur; zelf peddelen is goedkoper. De paden zijn vlak en smal. Reken op een dag om het gebied door te steken, en op een halve dag extra als je wilt varen.

La Rochelle heeft drie haventorens en de grootste jachthaven van Frankrijk

Halverwege de route ligt La Rochelle, waar de ingang van de oude haven wordt bewaakt door de Tour Saint-Nicolas, de Tour de la Chaîne en even verderop de Tour de la Lanterne. De jachthaven Port des Minimes erachter telt zo'n 5.000 ligplaatsen en is daarmee de grootste van het land. Een combinatiekaart voor de drie torens kost rond de 12 euro en is gratis onder de achttien; ze zijn dagelijks open, doorgaans van tien tot half zeven. Reken op een halve dag voor de stad. Dit is een logisch punt om een dag te blijven, want er stoppen treinen die fietsen meenemen.

De Dune du Pilat bij Arcachon is ruim honderd meter hoog

Aan de zuidkant van het Bassin d'Arcachon ligt de Dune du Pilat, met rond de 105 meter de hoogste zandduin van Europa, bijna 3 kilometer lang en 600 meter breed. Volgens de beheerder schuift hij jaarlijks een tot vijf meter landinwaarts en bedekt hij het bos erachter langzaam. Parkeren kost 6 tot 9 euro; de duin zelf is gratis. Van het voorjaar tot in het najaar ligt er een trap van ruim 150 treden; buiten die maanden klim je door los zand. Reken op een uur. Let op: het zand wordt op zomermiddagen zo heet dat je er niet blootsvoets overheen kunt.

Onder Arcachon ligt met de Landes een miljoen hectare aangeplant dennenbos

Ten zuiden van het bassin strekt de Forêt des Landes zich uit over ongeveer een miljoen hectare, vanaf de wet van 1857 aangeplant om het stuifzand vast te leggen en de moerassen te draineren. Het is daarmee het grootste door mensen aangelegde bos van West-Europa. De fietspaden erdoorheen, langs Biscarrosse en Mimizan, zijn verhard, kaarsrecht en vrijwel volledig vlak; er liggen honderden kilometers. Reken op etappes van 50 tot 80 kilometer per dag. Dat vlakke karakter is prettig, maar het landschap verandert een halve dag lang niet: neem gezelschap of muziek mee.

Het laatste stuk van Bayonne naar Hendaye is het zwaarst

Voorbij Tarnos en Bayonne verlaat de route de vlakte van de Landes en loopt de laatste vijftig kilometer door de heuvels van het Franse Baskenland, met klimmetjes van 50 tot 150 hoogtemeters achter elkaar tot aan de Bidasoa, de grensrivier bij Hendaye. Er zijn geen kosten. Reken op één zware dag in plaats van de vlakke etappes ervoor. Wie in Roscoff is begonnen, heeft dat verschil in zes weken niet zien aankomen. In Hendaye stoppen treinen terug naar het noorden die fietsen meenemen voor enkele euro's, en aan de overkant van de Bidasoa ligt Spanje, met San Sebastián op een half uur.

Praktisch

Vanuit Nederland reis je met de trein naar Roscoff, waar ook de veerboot uit Ierland en het Verenigd Koninkrijk aanlegt, of je rijdt er in acht tot elf uur heen. In Frankrijk nemen de streektreinen fietsen gratis mee, de hogesnelheidstreinen alleen met reservering. Frankrijk betaalt met de euro. Mei, juni en september geven 18 tot 25 graden en de rustigste paden. In juli en augustus is de kust rond Arcachon en Les Sables-d'Olonne vol en zijn de accommodaties langs de route weken vooruit geboekt. De hele Vélodyssée in één keer kost drie tot vijf weken; losse stukken van vijf tot zeven dagen werken voor de meeste mensen beter.