Wandelen en fietsen in de natuur van de Champagne-Ardenne

Het grote stuwmeer in deze streek is bijna vijfduizend hectare

Het meer in het zuidwesten is in de jaren zeventig aangelegd om de Seine bij Parijs te reguleren en is volgens de waterbeheerder met bijna 5.000 hectare een van de grootste kunstmatige meren van Europa. Eromheen ligt een pad van tientallen kilometers. Dit artikel behandelt de natuurroutes van de streek, met afstanden, kosten en de plekken die er niet bij horen.

Van oktober tot maart slapen hier tienduizenden kraanvogels

Op hun trek gebruiken kraanvogels dit meer als rustplaats. In het najaar en de winter zitten er in goede jaren tienduizenden tegelijk. Kijken kost niets en gebeurt vanaf uitkijkpunten en kijkhutten. Ga bij zonsopgang of in het laatste uur voor zonsondergang, want dan vliegen de vogels in en uit. Rond het meer ligt een fietsroute van ongeveer 38 kilometer, vlak en verhard; fietsen huren kost 15 tot 25 euro per dag.

Bij het meer staat een kerktoren van een verdronken dorp

Bij de aanleg van het stuwmeer zijn dorpen ontruimd en onder water gezet. Van een daarvan is de kerk verplaatst en herbouwd aan de oever. Toegang is gratis. In het gebied staan meerdere vakwerkkerken uit de zestiende en zeventiende eeuw, gebouwd met houtskelet en leem, wat in deze streek de gebruikelijke bouwwijze was. Reken op een half uur per kerk; ze zijn doorgaans in het zomerseizoen open.

In het bosgebied bij Troyes liggen drie meren in een regionaal park

Het park beslaat tienduizenden hectaren bos, moeras en water, met drie stuwmeren waarvan er een als natuurreservaat is afgesloten voor recreatie. Toegang tot de paden is gratis; routes zijn 4 tot 15 kilometer. Er zijn stranden aan twee van de meren, met entree van enkele euro's in het seizoen. In het reservaatdeel zijn kijkhutten en daar zitten in het najaar dezelfde kraanvogels als bij het grote meer.

De Chemin des Dames ligt niet in deze streek

Die frontweg uit de Eerste Wereldoorlog ligt in het departement Aisne, ongeveer 60 tot 80 kilometer westelijk van Reims en dus buiten Champagne-Ardenne. Wat hier wel ligt: het bos bij Argonne, waar het front eveneens liep en waar loopgraven, kraters en begraafplaatsen in het bos liggen. Die paden zijn gratis en 4 tot 12 kilometer lang. Blijf op de route en raak niets aan wat u vindt; er ligt nog munitie in de bodem.

Langs de kanalen lopen jaagpaden zonder autoverkeer

Door de streek lopen kanalen met verharde jaagpaden erlangs, die tientallen kilometers doorlopen zonder een weg te kruisen. Fietsen is gratis en de paden zijn vrijwel vlak. Reken op lussen van 25 tot 50 kilometer. Bij de sluizen kunt u schepen zien schutten; dat kost niets en duurt een kwartier per schip. Onderweg liggen dorpen met een café, maar tussen twee daarvan zit soms 10 kilometer zonder voorziening.

Door de wijnhellingen ten zuiden van Épernay loopt een route

Op de helling met uitsluitend witte druiven liggen dorpen op 3 tot 8 kilometer van elkaar, verbonden door smalle wegen tussen de percelen. Fietsen is gratis; een proeverij onderweg kost 10 tot 25 euro per persoon en gaat doorgaans op afspraak. Reken op lussen van 30 tot 45 kilometer met 200 tot 400 hoogtemeters, want de helling is steiler dan hij op een kaart lijkt. In september wordt er geplukt en zijn de wegen vol met tractoren.

In de Ardennen slingert de Maas door beboste heuvels

In het noorden van de streek maakt de rivier lussen door een dal met rotsen en bos; daar ligt sinds 2011 een regionaal natuurpark van ruim honderdduizend hectare. Toegang tot de paden is gratis. Reken op routes van 6 tot 15 kilometer met 200 tot 400 hoogtemeters; de uitzichtpunten liggen op rotskoppen boven de rivier. Dit is het enige deel van de streek met echt reliëf; de rest is vlak tot licht glooiend.

Praktisch

Vanaf de Nederlandse grens rijdt u drie tot vijf uur, afhankelijk van welk deel u kiest; de streek is groot en de uiteinden liggen 200 kilometer uit elkaar. De Franse snelwegen zijn tolwegen. Frankrijk betaalt met de euro. April tot oktober geeft 15 tot 27 graden. De kraanvogels zijn er van oktober tot maart en dat is het bijzonderste natuurmoment van het jaar. Let op de zondag en de maandag: in de dorpen zijn winkels en veel horeca dan gesloten.