Wandelen en fietsen in de natuur van de Champagne-Ardenne

Het grote stuwmeer in deze streek is bijna vijfduizend hectare

Het Lac du Der-Chantecoq meet ongeveer 4.800 hectare en werd in 1974 aangelegd om de Marne te temmen en Parijs tegen overstromingen te beschermen. Daarvoor moesten drie dorpen wijken, die nu onder water liggen. Rond het meer loopt een vlak fietspad van ongeveer 38 kilometer, gratis en grotendeels autovrij. Dit artikel behandelt de natuur, de fietsroutes en de wandelpaden van Champagne-Ardenne, met afstanden, prijzen en seizoenen.

Van oktober tot maart slapen hier tienduizenden kraanvogels

Het meer is een van de belangrijkste tussenstops op de kraanvogeltrek tussen Noord-Europa en Spanje. In de piekweken van november en februari slapen er volgens de tellers tienduizenden vogels op het water, die bij zonsopkomst met veel lawaai opstijgen naar de akkers. Kijken is gratis en er staan observatiehutten rond het meer. Kom een half uur voor zonsopkomst of het laatste uur voor zonsondergang; daartussen zijn de vogels weg. Neem een verrekijker mee. Let op: in de zomermaanden is er van dit schouwspel niets te zien, want dan zitten de vogels duizend kilometer noordelijker.

Bij het meer staat een kerkje van een verdronken dorp

Toen de drie dorpen voor het meer werden ontruimd, is een van de vakwerkkerkjes steen voor steen afgebroken en aan de oever weer opgebouwd. Het staat nu alleen aan het water, zonder dorp eromheen. Kijken kost niets en het kerkje staat er dag en nacht. Bij Giffaumont-Champaubert aan de zuidoever zitten de verhuurders van boten en fietsen en een museum over het oude dorpsleven voor enkele euro's. Reken op een uur. Bij laag water in het najaar komen de oude wegen en funderingen weer boven.

In het bosgebied bij Troyes liggen drie meren in een regionaal park

Het Parc naturel régional de la Forêt d'Orient bij Troyes beslaat ruim 70.000 hectare eikenbos met drie stuwmeren erin: een groot meer voor waterrecreatie en twee kleinere die als natuurreservaat gelden. Toegang is gratis en er lopen gemarkeerde paden van 5 tot 20 kilometer. Op het grote meer mag worden gezwommen en gezeild; op de twee andere niet, want daar zitten de vogels. Reken op een dag. In het park loopt ook een bosreservaat met een uitkijktoren over de vogelplas, vrij toegankelijk.

De Chemin des Dames ligt niet in deze streek

De Chemin des Dames, de bergrug met de loopgraven uit de Eerste Wereldoorlog en de ondergrondse Caverne du Dragon bij Craonne, staat vaak in lijstjes over de Champagne, maar ligt in het departement Aisne, ruim 60 kilometer westelijker. Een bezoek aan de Caverne du Dragon kost rond de 9 euro en het is van dinsdag tot zondag open. Reken op anderhalf uur plus de rit. Wat wél in deze streek ligt, zijn de slagveldresten in de Argonne en de Ardennen, met loopgraven en kraters die nog in het bos zichtbaar zijn.

Langs de kanalen lopen jaagpaden zonder autoverkeer

Langs de Marne en de aangesloten kanalen lopen jaagpaden die als Voie Verte zijn ingericht: vlak, verhard en zonder auto's. Ze verbinden de wijndorpen met Épernay en lopen door tot voorbij Dizy. Fietsen kost niets en een fiets huren 15 tot 25 euro per dag. Reken op 40 tot 60 kilometer per dag op dit vlakke terrein. Deze paden sluiten aan op de lange Europese fietsroutes, zodat je vanaf hier in één richting naar de Noordzee of naar de Alpen kunt doorrijden.

Door de wijnhellingen ten zuiden van Épernay loopt een route

De Route Touristique du Champagne voert over de Côte des Blancs, waar vrijwel alleen Chardonnay-druiven staan, en over de Montagne de Reims aan de andere kant van de vallei. Het hoogteverschil is klein maar de hellingen zijn steil genoeg om te merken. Rijden en fietsen kost niets en een proeverij bij een wijnboer 10 tot 25 euro. Reken op 20 tot 40 kilometer per lus. Let op: eind augustus en in september wordt er geoogst; dan zijn de paden tussen de stokken vol met tractoren en plukkers en zijn de meeste kelders gesloten voor bezoek.

In de Ardennen slingert de Maas door beboste heuvels

In het noorden snijdt de Maas zich door een plateau van leisteen, met bochten van bijna 180 graden bij Monthermé en Revin. Langs de rivier loopt van Charleville-Mézières naar Givet de Voie Verte Trans-Ardennes over ongeveer 85 kilometer oud jaagpad. Fietsen is gratis en de route is vlak, verhard en autovrij. Reken op twee dagen. Wie liever loopt, neemt de Transardennaise, een pad van ruim 160 kilometer door de bossen dat juist wel klimt. Let op: in het dal is nauwelijks schaduw op het jaagpad en in de bossen erboven is het bereik slecht.

Praktisch

Frankrijk betaalt met de euro en vrijwel overal met de kaart. Vanaf Parijs rijdt de trein in drie kwartier naar Reims en in twee uur naar Charleville-Mézières; vanaf Utrecht rijd je in vier uur naar Reims en in drie uur naar de Ardennen. Het beste seizoen voor de natuur is oktober tot maart voor de vogels en mei tot september voor de fietsroutes. De zomer geeft 22 tot 28 graden. Let op: buiten de steden is er tussen 12.00 en 14.00 uur vrijwel niets open, en langs de jaagpaden liggen lange stukken zonder dorp, dus neem water mee.