Bezoek Reims en Épernay, iconische steden van de Champagne

Reims en Épernay liggen 27 kilometer uit elkaar en delen één product

Reims heeft de kathedraal en de meeste grote huizen; Épernay ten zuiden ervan heeft één laan waaronder ruim honderd kilometer kelder ligt. Tussen beide is het een half uur rijden. De Champagne-streek eromheen beslaat ongeveer 34.000 hectare wijngaard, en de hellingen, huizen en kelders staan sinds 2015 op de UNESCO-werelderfgoedlijst. Dit artikel behandelt beide steden en de kelders, met entreeprijzen, openingstijden, afstanden en de weken waarin je niet welkom bent.

De kathedraal van Reims is de kroningskerk van de Franse koningen

De bouw van de Notre-Dame van Reims begon in 1211 en in dit gebouw zijn ruim dertig Franse koningen gekroond. De westgevel telt honderden beelden, waaronder de beroemde Glimlach van Reims op het Portail; in de axiale kapel zitten glas-in-loodramen uit 1974 van Marc Chagall. De kerk staat sinds 1991 op de werelderfgoedlijst. Toegang tot de kerk is gratis, dagelijks van half acht tot half acht. De torens beklimmen kost rond de 8 euro met een gids en gaat van april tot oktober; het zijn ruim 250 treden. Reken op anderhalf uur voor kerk en gevel samen.

Het Palais du Tau bewaart de kroningsschatten

Het voormalige aartsbisschoppelijk paleis naast de kathedraal, het Palais du Tau, is museum en bewaart het vaatwerk, de gewaden en de wandtapijten die bij de kroningen werden gebruikt. Entree kost rond de 9,50 euro; het is van dinsdag tot zondag open, doorgaans van negen tot half zeven en in de winter korter. Reken op anderhalf uur. Het gebouw is na een langdurige verbouwing weer open, dus oudere gidsen die melden dat het gesloten is, kloppen niet meer.

De crayères zijn kalkgroeven uit de Gallo-Romeinse tijd

Onder Reims liggen de crayères, trechtervormige krijtgroeven waar in de Gallo-Romeinse tijd bouwsteen werd uitgehakt voor Durocortorum, zoals de stad toen heette. De champagnehuizen gebruiken ze sinds de negentiende eeuw als kelder, omdat het er constant 10 tot 12 graden is. Een rondleiding met proeverij kost 25 tot 60 euro per persoon en duurt anderhalf uur; reserveren is verplicht. Er gaan trappen van tientallen meters diep naar beneden. Neem een jas mee, ook in augustus, want beneden is het jaarrond koud.

Onder de Avenue de Champagne ligt honderd kilometer kelder

Épernay, 27 kilometer zuidelijker, heeft met de Avenue de Champagne één brede laan waaraan de huizen op een rij staan: Moët & Chandon, Mercier, Perrier-Jouët en Pol Roger. Onder die laan ligt volgens de gemeente een netwerk van ongeveer 110 kilometer keldergangen op meerdere niveaus. Bovengronds is de laan gratis en dag en nacht toegankelijk; rondleidingen kosten 20 tot 50 euro, waarbij je bij Mercier in een treintje door de kelder rijdt. Wie geen kelder in wil, loopt de laan in een half uur af en ziet de gevels. Vanaf Reims rijdt een trein die er 25 minuten over doet voor enkele euro's.

De druiven mogen hier alleen met de hand worden geplukt

In de Champagne is machinaal oogsten verboden: alle druiven worden met de hand geknipt, omdat hele trossen ongekneusd bij de pers moeten aankomen. Daarvoor komen elk najaar tienduizenden seizoensplukkers naar dorpen als Mardeuil. Die oogst valt doorgaans tussen eind augustus en half september en duurt twee tot drie weken. Let op: in die weken nemen de meeste huizen geen bezoekers aan en zijn de dorpen vol werkvolk. Wie de kelders wil zien, komt in mei, juni of oktober.

De tweede gisting gebeurt in de fles en duurt minstens vijftien maanden

Wat champagne onderscheidt, is dat de tweede gisting in de verkochte fles plaatsvindt. Een fles zonder jaartal moet minstens vijftien maanden in de kelder liggen, een jaargangfles minstens drie jaar. In de kelder zie je de flessen schuin in rekken liggen, waar ze stukje bij beetje worden gedraaid zodat het gistdepot naar de hals zakt. Een fles van een klein huis kost ter plekke 20 tot 40 euro, bij de grote namen het dubbele of meer.

De Porte de Mars in Reims is een Romeinse triomfboog

Aan de rand van het centrum staat de Porte de Mars, een Romeinse triomfboog uit de derde eeuw met drie doorgangen en een breedte van ruim 30 meter; het is de breedste Romeinse boog die bewaard is gebleven. Kijken kost niets en kan dag en nacht. Reken op een kwartier. Het is een goede herinnering dat deze stad al bestond lang voordat er wijn werd gemaakt. Het Musée des Beaux-Arts in het centrum vult dat aan met werk van Cranach, Poussin en Monet, voor rond de 8 euro, van dinsdag tot zondag; de markthal Halles du Boulingrin ernaast draait op woensdag, vrijdag en zaterdagochtend.

Praktisch

Vanuit Nederland rijd je in vier tot vijf uur; met de trein ben je vanaf Parijs in 45 minuten in Reims. Frankrijk betaalt met de euro en de snelweg is tolweg: reken op 25 tot 40 euro vanaf de Belgische grens. Mei, juni en september geven 18 tot 25 graden. In juli is het 22 tot 28 en zijn de kelders het drukst. In de oogstweken is bezoek beperkt mogelijk. In de winter is het 2 tot 8 graden; de huizen blijven dan open, maar de wijngaarden zijn kaal en veel dorpsrestaurants sluiten.