Cultuur, natuur en gastronomie in Lotharingen in Noordoost-Frankrijk

In de kathedraal van Metz zit meer glas dan in welke kerk ook

De Cathédrale Saint-Étienne in Metz heeft ongeveer 6.500 vierkante meter gebrandschilderd glas uit zes eeuwen, van de dertiende eeuw tot de ramen die Marc Chagall in de jaren zestig ontwierp. Dat is volgens de kerkbeheerder de grootste oppervlakte ter wereld; de bijnaam is dan ook de lantaarn van God. De kerk is gratis toegankelijk en het gewelf hangt op ruim 41 meter. Dit artikel behandelt Lotharingen, met openingstijden, prijzen en afstanden, en het zegt erbij wat er anders is dan je verwacht.

Metz was bijna vijftig jaar Duits en dat is aan de stad te zien

Tussen 1871 en 1918 hoorde Metz bij het Duitse Keizerrijk. Het Quartier impérial rond het station is in die jaren gebouwd, met een station uit 1908 in een zware, Duitse stijl die naast de Franse binnenstad blijft opvallen. Rondlopen kost niets. Naast die wijk staat sinds 2010 het Centre Pompidou-Metz met zijn golvende houten dak; entree kost 7 tot 14 euro en het is van woensdag tot maandag open. Reken op een halve dag voor de stad, plus twee uur voor het museum. In de oude stad ligt met de Porte des Allemands een poort uit de dertiende eeuw.

De Place Stanislas in Nancy is achttiende-eeuws en niet middeleeuws

De Place Stanislas is tussen 1752 en 1755 aangelegd in opdracht van Stanislas Leszczyński, de afgezette koning van Polen die hertog van Lotharingen werd. Emmanuel Héré ontwierp het plein en Jean Lamour de vergulde hekwerken. Het staat sinds 1983 op de werelderfgoedlijst, samen met de Place de la Carrière en de Place d'Alliance. Rondlopen kost niets. De middeleeuwse stad ligt ernaast, met de Porte de la Craffe uit de veertiende eeuw. Het Musée de l'École de Nancy over de kunstnijverheid die hier rond 1900 ontstond, kost 6 tot 9 euro en is van woensdag tot maandag open.

De quiche uit deze streek bevat geen kaas

Het oorspronkelijke recept van de quiche lorraine bestaat uit een deegbodem met eieren, room en spekblokjes. Kaas hoort er niet in; wat met gruyère of emmental wordt gemaakt, heet hier anders. In een restaurant kost een punt 8 tot 14 euro. Verder komt uit Lotharingen de mirabel, een kleine gele pruim waarvan volgens de telers het overgrote deel van de wereldproductie hier vandaan komt. De oogst valt in augustus en september; jam en eau-de-vie ervan kosten 6 tot 15 euro.

Bij Verdun ligt een knekelhuis met de resten van honderdduizenden soldaten

Op het slagveld van 1916 staat de Ossuaire de Douaumont, waarin de niet geïdentificeerde resten van ongeveer 130.000 gevallenen uit beide legers zijn samengebracht. Ervoor liggen rijen witte kruisen op de nationale begraafplaats. Toegang tot het gebouw is gratis; de toren en het Mémorial de Verdun kosten 6 tot 12 euro. Verdun ligt ongeveer 70 kilometer van Metz, een uur rijden. Reken op een halve dag. Let op: in het bos eromheen liggen nog kraters, loopgraven en betonnen forten, en er komt jaarlijks munitie boven de grond. Blijf op de paden.

Het regionale natuurpark ligt tussen de steden in

Tussen Metz, Nancy en Verdun ligt het Parc naturel régional de Lorraine, ruim 200.000 hectare met vijvers, weiland en bos, waar ooievaars broeden. Het Lac de Madine is met ongeveer 1.100 hectare de grootste plas van de streek. Toegang tot de paden is gratis en het bezoekerscentrum vraagt enkele euro's. Reken op routes van 4 tot 12 kilometer. In het voorjaar en het najaar zitten er trekvogels op de vijvers; neem een verrekijker mee en blijf op de dijken en in de kijkhutten.

De wijn uit deze streek is licht en heet grijze wijn

Rond Toul liggen de wijngaarden van de Côtes de Toul, een gebied van slechts enkele honderden hectaren waar een bleke rosé van gamay wordt gemaakt, plaatselijk vin gris genoemd. Daarnaast komen er auxerrois en pinot noir vandaan. Een proeverij kost 5 tot 15 euro en gaat op afspraak; een fles kost 8 tot 16 euro. Let op: verwar dit niet met de Moezelwijnen uit Duitsland. Die komen van dezelfde rivier, maar 200 kilometer stroomafwaarts, en dat is een heel ander product met andere druiven.

De thermale baden liggen in de Vogezen in het zuiden

In Plombières-les-Bains in de Vogezen kwam al in de Romeinse tijd warm water uit de grond. Er zijn baden met water van rond de 40 graden, en in dezelfde hoek liggen de bronnen van Vittel en Contrexéville. Een dagkaart kost 20 tot 35 euro en de baden zijn doorgaans dagelijks van 10.00 tot 19.00 uur open, met een sluiting in delen van januari. Reken op een halve dag. Vanaf Nancy is het ongeveer 100 kilometer, anderhalf uur rijden. Verderop liggen Gérardmer en het Lac de Longemer in de bergen.

Praktisch

Vanaf de Nederlandse grens rijd je drie tot vier uur naar Lotharingen; met de trein ben je vanuit Parijs in anderhalf uur in Metz. De Franse snelwegen zijn tolwegen en Frankrijk betaalt met de euro. Mei tot oktober geeft 16 tot 28 graden. De mirabellen zijn er in augustus, met een oogstfeest in Metz. Let op de openingstijden: musea zijn hier doorgaans op dinsdag gesloten en in de dorpen sluiten winkels tussen 12.00 en 14.00 uur. In Baccarat en Épinal zijn de kristal- en prentmusea een alternatief voor een regendag.