De mooiste wandelroutes en uitzichtpunten rond Chersonisos

Op Kreta lopen geen giftige slangen

Dat is voor wie hier door olijfgaarden en over geitenpaadjes loopt het geruststellendste feit: anders dan op het Griekse vasteland komt op Kreta geen enkele giftige slangensoort voor. Wat je wel tegenkomt zijn losse stenen, prikkelstruiken en honden bij de boerderijen. Chersonisos zelf, op borden ook geschreven als Hersonissos, ligt aan de noordkust op 25 kilometer ten oosten van de luchthaven van Heraklion. Achter de kust loopt het land direct omhoog naar het Dikti-gebergte, met de Afentis Christos op 2.141 meter als hoogste top. Dit artikel behandelt de routes en de uitzichtpunten, met afstanden, hoogteverschillen en de beste maanden.

De drie bergdorpen liggen op een half uur klimmen

Direct achter de boulevard beginnen de hellingen. Op 1 tot 3 kilometer landinwaarts liggen Koutouloufari, Piskopiano en Ano Chersonisos op 100 tot 250 meter hoogte, met smalle straatjes, taveernes en uitzicht over de baai en de Egeïsche Zee. Lopen kost niets. Reken op 30 tot 50 minuten omhoog over een geasfalteerde weg met stoep, en de helft terug. Ga in de vroege ochtend of na 17.00 uur; ertussenin is er nauwelijks schaduw. In Koutouloufari en Piskopiano kost een maaltijd 12 tot 20 euro, aanmerkelijk minder dan aan de kust, en het uitzicht is beter.

Naar het dorp op vierhonderd meter is het twaalf kilometer

Mochos ligt op ongeveer 430 meter rond een plein met oude platanen en is merkbaar koeler dan de kust. De weg erheen klimt gestaag door olijfgaarden, langs Piskopiano en de afslag naar Avdou in het dal. Te voet is dat 12 kilometer heen met ruim 400 meter stijging, drie tot vier uur. Wie niet terug wil lopen, neemt een taxi voor 25 tot 35 euro of de bus. Onderweg is niets te koop en er zijn geen bronnen, dus neem 2 liter water per persoon mee. Dit is geen wandeling voor juli en augustus.

Uit het stuwmeer steekt de toren van een verdronken dorp

Ten zuiden van de kust, bij Potamies waar ook de Aposelemis-kloof begint, is in 2012 de Aposelemis-dam voltooid die het dal onder water zette. Het gehucht Sfendyli daarin is ontruimd; bij een normale waterstand steekt alleen het bovenste deel van de kerk nog boven het water uit. Er is geen entree en het gebied is vrij toegankelijk. Bij lage waterstand aan het eind van de zomer komen de fundamenten van de huizen weer bloot te liggen en kun je er tussendoor lopen. Vanaf Chersonisos is het 10 kilometer. Let op: de oevers zijn modderig en steil, en zwemmen in het reservoir is verboden.

Van de tienduizend windmolens op de hoogvlakte staat er bijna geen meer

Op 26 kilometer landinwaarts ligt de Lassithi-hoogvlakte op ongeveer 850 meter, omringd door bergen. Daar stonden tot in de jaren zeventig volgens de plaatselijke musea duizenden kleine windmolens met witte zeilen die het grondwater omhoog pompten. Vrijwel allemaal zijn ze vervangen door dieselpompen en de zeilen zijn weg; wat je ziet zijn roestige geraamtes en een handvol herstelde exemplaren bij de restaurants. Over de vlakte loopt een vlakke rondweg van 25 kilometer langs Tzermiado en Agios Georgios die goed te fietsen is. Vanaf de kust rijd je er in een uur heen, via het klooster Kera Kardiotissa aan de klim.

De grot op de hoogvlakte kost zes euro en tachtig hoogtemeters

Aan de rand van diezelfde vlakte, boven Psychro, ligt een druipsteengrot van ongeveer 2.200 vierkante meter die in de mythologie als geboorteplaats van Zeus geldt en waar bronzen offergaven zijn gevonden. Entree kost rond de 6 euro en de grot is dagelijks open van 8.30 tot 17.00 uur. Vanaf de parkeerplaats loop je 800 meter omhoog over een gekasseid pad, ongeveer 20 minuten; ezeltjes brengen je er voor rond de 15 euro heen. Binnen is het glad en 15 graden. Reken op anderhalf uur met de klim.

Bij de haven liggen Romeinse viskweekbakken in de rots

Aan de rand van Chersonisos zijn in de kustrots rechthoekige bassins uitgehakt waarin de Romeinen vis levend hielden. Ze staan bij hoog water onder en zijn bij laag water goed te zien. Kijken kost niets en het is dag en nacht toegankelijk. Op de Sarandaris-heuvel erboven, achter het Sarandaris-strand, liggen de resten van een vroegchristelijke kerk uit de vijfde eeuw met een mozaiekvloer; dat terrein is doorgaans van 8.30 tot 15.00 uur open en gratis. Verder oostelijk toont het Lychnostatis Openluchtmuseum hoe het Kretenzische land eruitzag voor het toerisme. Reken op een half uur bij de bassins. Dit is de enige plek in het centrum waar iets ouder dan de jaren zeventig te zien is, en de meeste bezoekers lopen er zonder het te weten langs.

Voor bloemen kom je in maart en april, niet in de zomer

Tussen februari en april staan de hellingen boven Chersonisos vol wilde bloemen en is het land groen; vanaf juni is alles geel en droog. In die voorjaarsmaanden is het overdag 17 tot 23 graden, wat voor klimmen ideaal is. Ook oktober en november zijn goed, met 20 tot 25 graden en het eerste groen na de eerste regen. In juli en augustus loopt het naar 30 tot 35 graden en is wandelen tussen 11.00 en 17.00 uur onverstandig. Routes rond Koutouloufari, Mochos en de Lassithi-hoogvlakte zijn het hele jaar vrij toegankelijk en gratis.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer drie en een half uur naar Heraklion; vanaf daar is het 25 kilometer, een half uur met de bus voor rond de 4 euro. Griekenland betaalt met de euro. Langs de kust rijdt overdag elk half uur een bus tussen de badplaatsen; naar Mochos, Avdou en de dorpen op de hoogvlakte gaat er hooguit een paar per dag en op zondag vaak geen. Voor de bergdorpen en Lassithi is een huurauto praktischer, vanaf ongeveer 35 euro per dag buiten het hoogseizoen. Start de langere routes bij daglicht, want de paden liggen vol losse kalksteen en sandalen zijn er niet geschikt voor. Zorg voor stevige schoenen, en op de hoogvlakte is een GPS-apparaat of offline kaart handig omdat het mobiele bereik er wegvalt; een kleine EHBO-kit tegen schaafwonden is geen overbodige luxe.