Chersonisos buiten het seizoen, rust en ontdekking

Chersonisos is gebouwd voor het seizoen en sluit daarna

Chersonisos, of Hersonissos, is grotendeels in de laatste vijftig jaar uit de grond gestampt voor pakketreizen. Dat betekent dat een groot deel van de winkels, bars en restaurants aan de boulevard tussen ongeveer november en april dicht is, net als de waterparken en de strandclubs. Het waterpark van Star Beach, het Labyrinth Park met zijn doolhof en het Aquaworld Aquarium and Rescue Centre, waar opgevangen reptielen en vissen worden verzorgd, draaien allemaal alleen van april tot oktober. Dat is geen detail maar de kern van een verblijf buiten het seizoen. Je kunt hier prima een rustige vakantie hebben, maar dan moet je weten waar het leven zich dan afspeelt, en dat is niet aan de kustweg.

De dorpen boven de badplaats blijven wel open

Een paar honderd meter landinwaarts en zo'n honderd hoogtemeters hoger liggen Koutouloufari, Piskopiano en Ano Chersonisos. Dat zijn echte dorpen met een vaste bevolking, en daar blijft het hele jaar door een deel van de tavernes open. Vanaf de kust loop je er in twintig minuten heen, of je rijdt er in vijf. Wie buiten het seizoen komt, kan beter daar een huis nemen dan aan het strand, want je zit dan tussen mensen die er wonen in plaats van in een lege straat. Hetzelfde geldt voor Analipsi en Anissaras ten westen en voor Stalis richting Malia. In Piskopiano staat de kerk van Agia Paraskevi, en vanaf de dorpsranden kijk je op heldere dagen naar het onbewoonde eiland Dia voor de kust van Heraklion.

Wat het weer werkelijk doet in de winter

Volgens de langjarige metingen is januari op Kreta de koudste maand, met gemiddeld een maximum van rond de 15 graden en een minimum van 9. Er valt in die maand ongeveer 80 millimeter regen, verdeeld over zo'n veertien dagen, en de zon schijnt gemiddeld vier uur per dag. Dat is mild vergeleken met Nederland en tegelijk geen strandweer. Reken op een gewone regenjas en op dagen waarop je binnen zit. Het is warmer dan het lijkt maar natter dan de meeste mensen verwachten.

Zwemmen kan langer dan het seizoen duurt

De zee is in oktober nog rond de 23 graden en in november zo'n 20, terwijl de badplaats dan al leegloopt. In februari en maart zakt het water naar ongeveer 17 graden en dan is het echt te koud om lang in te blijven. Oktober is daarmee de beste maand van het jaar hier: warm water, lege stranden, en het meeste is nog open. Vanaf half november is zwemmen iets voor een korte duik en niet meer voor een middag.

Knossos is ook in de winter open, met kortere tijden

De Minoïsche opgraving van Knossos bij Heraklion, ongeveer 25 kilometer van Chersonisos, is het hele jaar open. In de winter van november tot maart is dat van acht tot drie, in het zomerseizoen tot acht uur 's avonds. De prijs verschilt niet meer per seizoen: reken op ongeveer 20 euro voor een volwassene en 10 euro voor het gereduceerde tarief, en op de eerste zondag van elke maand van november tot en met maart is de toegang gratis. Het echte voordeel van de winter zit in de rust, want er is geen rij, er zijn geen groepen van vijftig en schaduw is dan geen probleem. Het archeologisch museum in Heraklion, waar de vondsten liggen, is eveneens het hele jaar open voor rond de 12 euro, en het Cretaquarium bij Gournes op tien kilometer draait ook in de winter door.

In het voorjaar doet het eiland iets wat het in juli niet doet

Van februari tot april staat Kreta groen en bloeit het. De amandelbomen gaan als eerste, daarna de wilde bloemen op de hellingen tot ver boven de 500 meter; in juli en augustus is datzelfde landschap dor en bruin. Wie het eiland alleen in de zomer kent, herkent het in maart niet. Dat is voor wandelaars en fotografen het argument om buiten het seizoen te komen, en het weegt zwaarder dan de lagere prijzen. Het Lassithi-plateau op 850 meter, een uur zuidelijk, ligt dan vol bloeiende akkers tussen de bergen, met de Dikteon-grot waar Zeus geboren zou zijn.

Wandelen is buiten de zomer pas echt prettig

In juli en augustus loopt het kwik hier overdag richting 30 graden en is er in het heuvelland geen schaduw. In maart, april, oktober en november is het 18 tot 22 graden en dat is wandelweer. De Aposelemis-kloof en de paden achter de kust zijn dan begaanbaar zonder dat je om zeven uur 's ochtends moet vertrekken. Houd er rekening mee dat een pad na een regenbui glad en modderig kan zijn, en dat sommige kloven bij hevige regen worden afgesloten. Het Minoïsche paleis van Malia, tien kilometer oostelijk, is een vlakke opgraving die ook op een winterdag goed te doen is, net als de resten van de antieke stad Lyttos in de heuvels bij Kasteli, waar je vrij rondloopt.

Waar je eet als de toeristische zaken dicht zijn

De zaken die op de kustweg staan en alleen op vakantiegangers draaien, sluiten na oktober. In de dorpen erboven en in Heraklion blijven de tavernes open die van de eigen bevolking leven, vaak een koutouki of een mezedopoleio waar je met kleine gerechten eet. Reken op een ander ritme: minder keuze, geen menukaart in vier talen, en warm eten vanaf een uur of acht. De zondagse lunch is in die dorpen de drukste maaltijd van de week en dat is precies het moment waarop je ziet hoe het er buiten het seizoen aan toegaat. Het Lychnostatis, het openluchtmuseum over het Kretenzische boerenleven aan de rand van Chersonisos, draait alleen in het seizoen, dus dat valt in de winter af.

De vlucht is buiten het seizoen het echte obstakel

Een groot deel van de rechtstreekse verbindingen naar Heraklion stopt tussen november en april, omdat die vluchten op pakketreizen draaien. In die maanden kom je er meestal met een overstap in Athene. Dat maakt de reis een stuk langer, vaak zes tot acht uur in plaats van vier. Reken dat mee voordat je een weekje in februari boekt, want de accommodatie is dan goedkoop maar de reis is dat niet altijd. Een huurauto kost buiten het seizoen 20 tot 35 euro per dag, tegen het dubbele in augustus.

Vraag naar de verwarming voordat je boekt

Veel accommodaties hier zijn gebouwd voor de zomer, met stenen vloeren, enkel glas en een airco-unit die ook kan verwarmen. Centrale verwarming is de uitzondering. Bij 9 graden 's nachts merk je dat, en dat is in januari het gemiddelde minimum. Vraag vooraf expliciet of er verwarming is en of die in de prijs zit, want stroom wordt soms apart afgerekend. Reken van december tot en met februari op drie tot vier uur stoken per avond. Een huis met een open haard of een goede warmtepomp is buiten het seizoen meer waard dan een huis met zeezicht.