Historische steden aan de Adriatische Kust, van Ravenna tot Bari

Van Ravenna tot Bari is het 600 kilometer geschiedenis

De Italiaanse Adriatische kust loopt van de Po-delta tot de hak van de laars, en langs die hele lijn liggen steden die om beurten Romeins, Byzantijns, Normandisch en Venetiaans waren. Wie het in één reis wil doen, rijdt ongeveer 600 kilometer en heeft aan een week niet te veel. Dit artikel gaat van noord naar zuid, met per stad wat er te zien is en hoeveel tijd dat vraagt.

Ravenna heeft de beste mozaïeken van Europa

Ravenna was in de 5e en 6e eeuw achtereenvolgens hoofdstad van het West-Romeinse Rijk, van de Ostrogoten en van het Byzantijnse gebied in Italië. Uit die periode staan er acht gebouwen die sinds 1996 samen op de werelderfgoedlijst staan. Wat ze bijzonder maakt zijn de mozaïeken: hele wanden en gewelven vol glasmozaïek met bladgoud erin, dat in het licht meebeweegt. Het mausoleum van Galla Placidia met zijn diepblauwe sterrenhemel is het bekendste. Een combikaart voor meerdere monumenten kost rond de 12 tot 15 euro; voor Galla Placidia geldt in het hoogseizoen een tijdslot en een kleine toeslag. Reken op een volle dag. De gebouwen liggen op loopafstand van elkaar in het centrum.

Rimini is meer dan alleen strand

Rimini staat bekend om zijn 15 kilometer strand en zijn strandclubs, maar in het centrum staan twee Romeinse bouwwerken van formaat: de Augustusboog uit 27 voor Christus, de oudste bewaarde triomfboog van Italië, en de Tiberiusbrug uit het jaar 21, die nog altijd verkeer draagt. Het oude centrum is compact en in een uur of twee te doen. Het contrast met de boulevard een kilometer verderop is groot: de meeste strandgasten komen er nooit. Ga in de vroege avond, wanneer het plein volloopt met Italianen.

Fano en Ancona zijn de Romeinse tussenstops

Fano ligt 50 kilometer zuidelijk van Rimini, heette bij de Romeinen Fanum Fortunae en heeft nog een deel van de stadsmuren en een Augustusboog uit het jaar 9; hier eindigde de Via Flaminia uit Rome. Met ruim 60.000 inwoners is het een badplaats met een gewoon Italiaans centrum eromheen, en daarmee rustiger dan Rimini. Ancona ligt nog eens 50 kilometer verder en is de grote havenstad van deze kust, met veerboten naar Kroatië en Griekenland. In de haven staat de Trajanusboog uit ongeveer 115, gebouwd toen de keizer de haven liet uitbreiden, en boven de stad de romaanse kathedraal op de heuvel. Het is een werkstad, geen bezoekersstad, en dat maakt een halve dag genoeg.

De Marche-kust tussen de palmen

San Benedetto del Tronto heeft een boulevard met duizenden palmen en een lang zandstrand, en daarboven een oude kern op de heuvel. Grottammare ernaast heeft datzelfde patroon in het klein: beneden de badplaats, boven een middeleeuws dorp met uitzicht over zee. Dat is het aardige van deze kuststrook: vrijwel elke plaats bestaat uit twee delen, een moderne benedenstad aan het strand en een oude bovenstad tegen de heuvel. De klim erheen is doorgaans tien tot twintig minuten of een korte rit.

Pescara is de jonge stad ertussen

Pescara heeft nauwelijks oude binnenstad, want de stad werd in 1927 gevormd uit twee gemeenten en in de Tweede Wereldoorlog zwaar gebombardeerd. Wat er staat is grotendeels naoorlogs, met een strandboulevard van meerdere kilometers en een moderne voetgangersbrug over de rivier. Voor wie geschiedenis zoekt is dit de plek om door te rijden. Voor wie een dag strand met stadse voorzieningen wil, is het juist praktisch: hier zit alles bij elkaar en er is een luchthaven.

Trani en Barletta zijn de Puglia-verrassing

De kathedraal van Trani staat pal aan het water, gebouwd vanaf 1099 in lichte kalksteen die in de avondzon oranje kleurt. Er is geen plein tussen kerk en zee, wat het beeld uniek maakt langs deze kust. Toegang is gratis. In Barletta staat de Colossus, een bronzen keizersbeeld van ruim 5 meter dat volgens de overlevering na een schipbreuk aanspoelde en sindsdien in de straat staat. Het is een van de weinige grote bronzen beelden uit de late oudheid die bewaard bleven.

Bari sluit de rij af

Bari Vecchia is het oude centrum op een landtong: een doolhof van steegjes waar vrouwen in de deuropening orecchiette maken en te drogen leggen. In diezelfde wijk staat de basiliek van San Nicola uit 1087, gebouwd voor de relieken van Sint-Nicolaas die zeelieden uit het huidige Turkije hierheen brachten. Dat maakt Bari een bedevaartsstad voor zowel katholieke als orthodoxe gelovigen. Let in de smalle steegjes op je spullen en op scooters. De nieuwe stad ernaast heeft een raster van brede straten uit de 19e eeuw en de winkelstraten.

Praktisch

De A14 volgt de hele kust en verbindt alle steden hierboven; met tol kost dat traject van Ravenna naar Bari ongeveer 40 euro. Er rijdt ook een treinlijn langs vrijwel dezelfde route, wat deze reis een van de weinige Italiaanse rondreizen maakt die zonder auto goed te doen is. Italië betaalt met de euro. Mei, juni en september zijn de beste maanden: 24 tot 29 graden, zwemwater vanaf juni en de steden nog leeg. In juli en augustus zijn de stranden vol met Italiaanse gasten en lopen de prijzen op. Houd er rekening mee dat veel kerken tussen ongeveer 12.30 en 15.30 uur sluiten, en dat je de dag daaromheen indeelt.