Fietsen door de Povlakte en langs historische routes

De streek dankt zijn naam aan een Romeinse weg

Emilia-Romagna heet naar de Via Aemilia, de weg die de Romeinen in 187 voor Christus aanlegden van Rimini naar Piacenza. Die weg loopt over ongeveer 260 kilometer kaarsrecht door de vlakte en de steden eraan liggen als kralen op een snoer: Rimini, Forlì, Faenza, Imola, Bologna, Modena, Reggio, Parma en Piacenza. Fietsen langs dat tracé is daardoor eenvoudig te plannen, want de trein volgt dezelfde lijn en neemt fietsen mee. De vlakte zelf is volledig vlak.

De Povlakte is het vlakste fietsgebied van Italië

De Po is met 652 kilometer de langste rivier van Italië en stroomt door het noorden van de streek naar de Adriatische Zee. Langs de dijken lopen verharde en halfverharde paden waar nauwelijks verkeer komt, met hoogteverschillen van hooguit enkele meters over tientallen kilometers. Het traject van Piacenza naar Ferrara is ongeveer 250 kilometer en in drie tot vier dagen te rijden. Onderweg staan veerpontjes die de rivier oversteken voor een paar euro.

Ferrara is de fietsstad van Italië

Ferrara heeft een stadsmuur van ongeveer 9 kilometer waarop je helemaal rond kunt fietsen, over een grasbaan boven op de wal. De renaissancestad kwam in 1995 op de werelderfgoedlijst om de stadsuitbreiding die Ercole d'Este vanaf 1492 liet aanleggen, een van de eerste geplande stadsuitbreidingen van Europa. Binnen de muren rijdt vrijwel iedereen op de fiets; verhuur kost rond de 12 euro per dag. Het kasteel met de slotgracht staat midden in de stad.

De Ciclovia del Sole loopt over een opgeheven spoorlijn

Tussen Bologna en Mirandola ligt sinds 2021 een fietspad van ongeveer 46 kilometer op het tracé van een spoorlijn die in 1964 werd opgeheven. Het is volledig autovrij en vlak, met oude stationnetjes die als rustplek zijn ingericht. Het traject maakt deel uit van een langere route die uiteindelijk van de Brennerpas naar Sicilië moet lopen. Vanaf Bologna rijd je er zo op.

Bologna heeft 62 kilometer overdekte galerij

Bologna heeft volgens de werelderfgoedbeschrijving ongeveer 62 kilometer aan portico's, overdekte galerijen langs de gevels, die in 2021 op de lijst kwamen. De langste loopt van de stadspoort naar de kerk van San Luca op de heuvel: 3,8 kilometer met 666 bogen, over de hele lengte overdekt. Fietsen mag daar niet, maar wandelen wel, en het is de enige klim in de stad die de moeite waard is. Onder de galerijen fiets je door de stad ook bij regen droog.

De heuvels van de Romagna liggen achter de vlakte

Ten zuiden van de Via Aemilia loopt de vlakte over in de eerste Apennijnen, met wijngaarden, olijfbomen en dorpen op de toppen. De hoogteverschillen zijn hier serieus: klimmen van 300 tot 600 meter per dag zijn gewoon en de wegen zijn smal. Dit is het gebied waar de sangiovese vandaan komt, de druif van de streekwijn. Vanaf Faenza of Forlì rijd je in een half uur de eerste hellingen in.

Bij Parma liggen de kastelen van het hertogdom

In de heuvels ten zuiden van Parma staat een reeks middeleeuwse kastelen die samen als de kastelen van het hertogdom worden aangeduid, waaronder Torrechiara uit 1460 met beschilderde zalen en Fontanellato met een gracht eromheen. Ze liggen 20 tot 40 kilometer uit elkaar en zijn met een dagrit te verbinden. Toegang kost per kasteel rond de 6 tot 10 euro en de meeste zijn op maandag gesloten. Onderweg passeer je de kaasmakerijen waar de parmezaan vandaan komt.

De Delta del Po is vogelgebied en biosfeerreservaat

Waar de Po in zee stroomt ligt een delta van lagunes, rietvelden en zandbanken die in 2015 als biosfeerreservaat werd erkend. Er broeden flamingo's, lepelaars en aalscholvers, en in het voorjaar strijken er tienduizenden trekvogels neer. Door het gebied lopen vlakke fietspaden op de dijken, met uitkijkhutten langs de route. De wind is hier de enige weerstand die je tegenkomt.

Ravenna heeft acht monumenten met Byzantijnse mozaïeken

Ravenna was in de vijfde en zesde eeuw achtereenvolgens hoofdstad van het West-Romeinse Rijk en van het Byzantijnse bestuur in Italië, en daaruit stammen acht gebouwen die sinds 1996 samen op de werelderfgoedlijst staan. In het mausoleum van Galla Placidia staat een sterrenhemel van blauwe mozaïeksteentjes uit rond 430. Een gecombineerd kaartje voor vijf van de monumenten kost rond de 12,50 euro. De stad is vlak en compact, dus je doet ze allemaal op de fiets.

Rimini heeft twee Romeinse bouwwerken op de route

Rimini vormde het eindpunt van de Via Aemilia en het beginpunt van de Via Flaminia naar Rome; op beide plekken staat nog een monument. De Boog van Augustus uit 27 voor Christus is de oudste bewaarde Romeinse triomfboog van Italië, en de brug van Tiberius uit de eerste eeuw draagt nog altijd verkeer. Langs de kust loopt een fietspad over ruim 15 kilometer strandboulevard. Buiten het hoogseizoen is dat een aangename verbinding, in juli en augustus is het er vol.

Wat niet in deze streek ligt

Het Casentino dat in fietsgidsen soms bij deze streek wordt genoemd is een dal in Toscane, aan de andere kant van de Apennijnen; alleen het nationale park op de kam ligt deels op de grens. Ook de Via Flaminia loopt grotendeels door Umbrië en Marche en raakt Emilia-Romagna alleen bij Rimini. Wie die routes wil rijden, plant dus een tocht over de bergkam of een treinrit. De pas bij Passo dei Mandrioli klimt daarvoor naar ruim 1.100 meter.

Praktisch onderweg

Treinen in de streek nemen fietsen mee tegen een toeslag van rond de 3,50 euro per rit, wat het mogelijk maakt om één kant te rijden en terug te sporen. De vlakte is in juli en augustus heet, met 32 tot 35 graden en veel vochtigheid; april, mei, september en oktober zijn aangenamer. Let op: in de winter hangt er dagenlang mist in de Povlakte, met zicht van soms minder dan honderd meter, en dan is fietsen op de dijken en langs de landwegen ronduit onveilig. Onderweg kost een piadina, het platte brood van de streek, 4 tot 7 euro.