Het authentieke karakter van de dorpjes aan het Ledromeer

Het Lago di Ledro ligt op 655 meter, tien kilometer van het Gardameer

Het Ledromeer in Trentino meet ongeveer 2,2 vierkante kilometer, is op zijn diepst 47 meter en ligt op 655 meter hoogte, hemelsbreed maar 10 kilometer van Riva del Garda aan de noordpunt van het Gardameer. Over de weg is dat 15 kilometer met een klim van 600 meter. In Val di Ledro liggen de dorpen Molina di Ledro, Mezzolago, Pieve di Ledro, Bezzecca, Tiarno di Sotto en Tiarno di Sopra, met daarboven Val Concei met Enguiso, Locca en Lenzumo. Dit artikel behandelt die dorpen en hun geschiedenis, met entreeprijzen, openingstijden, afstanden en het seizoen.

In 1929 kwamen bij Molina di Ledro tienduizend palen bloot te liggen

Toen het waterpeil in 1929 werd verlaagd voor de waterkrachtcentrale van Riva del Garda, kwamen op de oostoever bij Molina di Ledro duizenden aangepunte houten palen tevoorschijn: de resten van een nederzetting uit de bronstijd. De vindplaats staat volgens de erfgoedorganisatie sinds 2011 op de werelderfgoedlijst, als een van de 111 prehistorische paalwoningen rond de Alpen. Het Museo delle Palafitte met de nagebouwde paalwoning kost 4 tot 7 euro entree en is van maart tot november open, doorgaans van tien tot zes. Reken op anderhalf uur. Bij laag water in het najaar zijn de originele palen op de oever van Molina weer zichtbaar.

Het water haalt bij Pur en Mezzolago in de zomer 22 tot 24 graden

Ondanks de hoogte warmt het meer in de zomer goed op, omdat het ondiep is en beschut tussen de bergwanden ligt. Het geldt als een van de schoonste meren van Trentino. De ligweide bij Pur aan de zuidoever en de stranden bij Molina di Ledro, Mezzolago en Pieve di Ledro zijn gratis of kosten enkele euro's; kano's en waterfietsen huren kost 10 tot 20 euro per uur. Rond het meer loopt een vlak pad van ongeveer 10 kilometer, geschikt voor kinderwagens. Reken op tweeënhalf uur voor het rondje.

De Ponale-weg naar Riva del Garda is in 1851 in de rotswand gehakt

Van dit dal naar Riva del Garda loopt de Strada del Ponale, in 1849 tot 1851 op kosten van Giacomo Cis in de rotswand uitgehakt, met tunnels en galerijen boven het water. Sinds de nieuwe tunnelweg klaar is, is de oude Ponale alleen nog voor wandelaars en fietsers; boven de weg ligt het dorp Pregasina. Toegang is gratis. Het is ongeveer 10 kilometer met 600 meter hoogteverschil; naar beneden richting Riva duurt het tweeënhalf uur, omhoog het dubbele. Let op: er is geen vangrail langs de afgrond, in juli en augustus is het er druk met mountainbikers en op de fiets zijn goede remmen hier geen luxe.

Bij Bezzecca stuurde Garibaldi in 1866 zijn telegram Obbedisco

In Bezzecca aan de oostkant van het dal werd op 21 juli 1866 gevochten tijdens de Italiaanse eenwordingsoorlog. Vanuit dit dorp stuurde Giuseppe Garibaldi op 9 augustus het telegram met het ene woord Obbedisco, waarmee hij zich bij het bevel tot terugtrekken neerlegde; op de Colle di Santo Stefano boven het dorp staat het beenderhuis met de gevallenen. Het museum aan de Piazza Garibaldi kost enkele euro's en is doorgaans van dinsdag tot zondag open. Reken op een uur. Op de hellingen erboven, richting Cima d'Oro van 1.802 meter en Monte Corno, liggen loopgraven en stellingen uit de Eerste Wereldoorlog, toen hier opnieuw front lag; die zijn gratis toegankelijk.

In Val Concei liggen de oude molens langs de beek

Boven Bezzecca loopt Val Concei omhoog langs Enguiso, Locca en Lenzumo. Langs de beek staan de molens en zaagwerken die vroeger op waterkracht draaiden; enkele zijn hersteld en draaien op vaste dagen. Bezoek kost enkele euro's en gaat in het seizoen op vaste middagen, doorgaans van juni tot september. Reken op een uur. Het pad langs de beek verbindt de drie dorpen over 3 tot 8 kilometer, gratis en gemarkeerd, met een hoogteverschil van 200 meter tussen Enguiso en Lenzumo.

Val Concei loopt op naar de bergweiden van de Alpi Ledrensi

Vanaf Lenzumo klimt Val Concei door naar de bergweiden op 1.200 tot 1.600 meter, met de Bocca di Trat en de Cima Parì erboven. Het hele dal hoort sinds 2015 bij het biosfeerreservaat Alpi Ledrensi e Judicaria. Toegang is gratis. Er lopen routes van 6 tot 16 kilometer met 400 tot 900 hoogtemeters, met berghutten waar je voor 20 tot 40 euro eet en slaapt. Dit is het stille deel van dit gebied: aan het meer is het in augustus vol, in Val Concei kom je vrijwel niemand tegen. Aan de westkant, bij Tiarno di Sopra, ligt het Lago d'Ampola, een veenmeertje met een bezoekerscentrum dat in het seizoen open is.

Val di Ledro is het rustige alternatief voor het Gardameer

Riva del Garda en de noordpunt van het Gardameer trekken in juli en augustus honderdduizenden bezoekers; Val di Ledro ligt 600 meter hoger en heeft daar weinig van gemerkt. Praktisch: overnachten kost in Pieve di Ledro of Bezzecca 60 tot 110 euro voor een tweepersoonskamer, aanmerkelijk minder dan in Riva. Het is er ook enkele graden koeler, wat in augustus een verschil van betekenis is. Let op: in de eerste helft van augustus zijn de huizen rond het meer maanden vooruit uitverkocht. Wie het Gardameer wil zien, rijdt er in een half uur heen en slaapt hier.

Praktisch

Vanuit Nederland rijd je in negen tot elf uur over de Brennerroute; met de trein reis je naar Rovereto of Trento en neem je de bus naar Riva del Garda, die daarna in drie kwartier omhoog rijdt naar Pieve di Ledro. Italië betaalt met de euro. Juni tot september geeft in het dal 22 tot 28 graden en op 1.500 meter 12 tot 18. Juli en augustus zijn de zwemmaanden. In mei en oktober is het rustig en groen, maar zijn het Museo delle Palafitte en een deel van de horeca beperkt open; van december tot maart ligt er sneeuw en wordt er bij Tiarno di Sopra gelanglauft.