Dagtrip naar Nationaal Park Brijuni en wat je er ziet

Brijuni is een dagtrip door twee miljoen jaar en één eeuw politiek

Voor de westkust van Istrië ligt Nationaal Park Brijuni, sinds 1983 beschermd: veertien eilanden waarvan het grootste, Veliki Brijun, alles stapelt wat een dagtrip kan dragen. Dinosaurusvoetafdrukken, Romeinse villa's, een safari-park met Tito's exotische geschenken en de oudste golfbaan van Kroatië liggen er op fietsafstand van elkaar. De toegang is simpel: de parkboot vaart vanaf Fažana in een kwartier over, met entree en overtocht samen rond de 35 euro in het hoogseizoen.

Veliki Brijun verken je per treintje of fiets

Het hoofdeiland is autovrij en overzichtelijk: een rondje over de kustpaden telt zo'n 13 kilometer, spiegelvlak, met huurfietsen bij de haven voor ongeveer 10 euro per dag. Het toeristentreintje doet dezelfde ronde met gids voor wie liever kijkt dan trapt. De begeleide tour is bij de bootprijs inbegrepen en duurt zo'n 4 uur; wie op eigen houtje wil, koopt het losse eilandkaartje en heeft de paden na de middagboten opvallend leeg. De combinatie van gemaaide velden, kustlijn en herten tussen de bezoekers geeft het eiland zijn parkachtige, bijna onwerkelijke sfeer.

Het safari-park bewaart de cadeaus van Tito

Op de noordpunt graast de erfenis van de blokvrije diplomatie: zebra's, lama's, watusi-runderen en ander exotisch vee, ooit als staatsgeschenk aan Tito gegeven en ondergebracht in een safari-park van zo'n 9 hectare. Het treintje rijdt erdoorheen; wandelaars volgen het buitenpad langs de omheining. Voor kinderen is dit het hoogtepunt van het eiland, zeker in combinatie met de loslopende damherten en pauwen elders op het terrein. Voeren is verboden en de dieren zijn het publiek volledig gewend.

Dino-afdrukken en een castrum liggen langs hetzelfde pad

Op de kaap aan de westkust staan de sterren van 100 miljoen jaar geleden in de rots: tientallen voetafdrukken van dinosauriërs, met informatieborden en een levensgroot model ernaast. Kinderen mogen er met hun hand in staan; de grootste afdrukken zijn rond de 50 centimeter breed. Verderop vertelt het Byzantijnse castrum de middeleeuwen: een versterkte nederzetting waarvan de muren uit de 5e en 6e eeuw nog overeind staan, gebouwd op oudere Romeinse resten. En in de Verige-baai liggen de fundamenten van een luxueuze Romeinse villa uit de 1e eeuw pal aan het water; zwemmen naast de oudheid is hier gewoon toegestaan.

De olijfgaard draagt een boom van zestien eeuwen

In de oude olijfgaard staat het levende monument van het eiland: een olijfboom waarvan de ouderdom volgens onderzoekers op zo'n 1.600 jaar wordt geschat en die nog altijd vrucht draagt; de olie ervan wordt symbolisch geoogst. De knoestige stam is een fotoklassieker. De gaard eromheen toont hoe Romeinen en Venetianen hier al teelden. Het is het stilste hoekje van het eiland en er staan banken in de schaduw.

De Tito-tentoonstelling verklaart de gouden eeuw van het eiland

Van 1949 tot zijn dood in 1980 gebruikte de Joegoslavische leider Tito Brijuni als zomerresidentie en ontving er tientallen staatshoofden en filmsterren; de tentoonstelling in het museumgebouw toont de foto's, van Sophia Loren tot wereldleiders, naast zijn opgezette dieren en de beroemde Cadillac. De expositie zit bij het eilandkaartje in en geeft de rest van de dag context: het parklandschap, de villa's en het safari-park zijn allemaal restanten van die periode. Wie de geschiedenis luchtig wil, herkent minstens de helft van de namen aan de muur.

Golf, duiken en varen vullen de sportieve agenda

De golfbaan van Brijuni werd in 1922 aangelegd en geldt als de oudste van Kroatië: golfen tussen herten en met zeezicht, zonder hekken, met greenfees rond de 30 euro. Materiaal huurt u bij het clubhuis. Onder water beschermt het park zijn archeologie: begeleide snorkel- en duiktochten voeren langs amfoorresten en de verzonken delen van de Romeinse villa, vanaf zo'n 40 euro. En wie alleen wil varen: avondtochten rond de archipel tonen de eilanden in het gouden uur, wanneer de dagbezoekers al terug zijn in Fažana.

Praktisch en wanneer voor de dagtrip

Boek de parkboot vanaf Fažana in juli en augustus een dag vooraf; de ochtendafvaarten rond 9.00 uur geven de langste eilanddag. Private bootjes uit Pula en Rovinj varen wel rond de eilanden, maar alleen de officiële boot legt aan; het park bewaakt zijn rust. Mei, juni en september zijn de gouden maanden: alles open, mild weer en halve drukte. Houd er rekening mee dat schaduw buiten de gaarden schaars is; neem water en zonbescherming mee en reken op een volle dag; wie voor een middagje komt, ontdekt te laat dat dit eiland drie dagtrips in één is.