Bezoek het Müllerthal, het ‘Klein Zwitserland’ van Luxemburg

Het Müllerthal is een zandsteenlandschap in het oosten van Luxemburg

Het Müllerthal ligt in het oosten van Luxemburg, tussen Echternach en Larochette, en dankt zijn bijnaam Klein Zwitserland aan de steile rotswanden en de smalle kloven. Die rotsen zijn van Luxemburgs zandsteen, afgezet in een zee van ongeveer 200 miljoen jaar geleden, en door regen en vorst uitgesleten tot spleten waar je doorheen kunt lopen. Bergen zijn er niet: het hoogteverschil blijft onder de 200 meter en de hoogste punten liggen rond de 400 meter. Vanaf Luxemburg-stad is het ongeveer 30 kilometer, drie kwartier rijden.

De Mullerthal Trail is de hoofdroute in drie lussen

De Mullerthal Trail bestaat volgens de routebeheerder uit drie lussen van samen ongeveer 112 kilometer, aangevuld met kortere extratours vanuit de dorpen. Route 1 loopt vanaf Echternach over 38 kilometer, route 2 over 37 kilometer via Berdorf en Consdorf, en route 3 over 37 kilometer richting Larochette. Elke lus is in twee tot drie dagen te lopen, met de dorpen als etappeplaatsen. Wie één dag heeft, kiest een extratour van 6 tot 12 kilometer; die zijn met een letter en een nummer aangegeven.

De Schiessentümpel is de bekendste waterval van het land

De Schiessentümpel is een drievoudige waterval in de Zwarte Ernz met daarboven een stenen brug uit 1879 die het bekendste beeld van Luxemburg oplevert. De val is niet hoog, ongeveer 4 meter, maar de combinatie met de brug en het mos maakt hem fotogeniek. Vanaf de parkeerplaats bij het gehucht Mullerthal is het ongeveer tien minuten lopen over een vlak pad. Toegang is gratis en de plek is dag en nacht bereikbaar.

Bij Perekop loop je door een spleet in de rots

Perekop bij Berdorf is een smalle doorgang tussen twee rotswanden die op het nauwste punt nog geen meter breed is en waar een trap doorheen omhoog loopt. Het is een van de plekken waar het zandsteen letterlijk uit elkaar is geschoven. De doorgang ligt aan extratour B1 vanuit Berdorf, een lus van ongeveer 8 kilometer. Let op: bij regen is het zandsteen glad en de trappen zijn steil en zonder leuning.

Berdorf is het klimdorp van Luxemburg

Rond Berdorf staan tientallen zandsteenwanden waar geklommen wordt; het is het belangrijkste klimgebied van het land, met routes van enkele meters tot ruim 30 meter hoog. Klimmen mag alleen op de aangewezen wanden en buiten het broedseizoen van de slechtvalk, dat doorgaans van februari tot juni loopt. Het dorp zelf telt rond de 1.700 inwoners en heeft een handvol restaurants en een camping. Vanaf Berdorf vertrekken de meeste korte routes door de rotsen.

Hohllay is een uitgehakte molensteengroeve

De Hohllay bij Berdorf is geen natuurlijke grot maar een groeve waar eeuwenlang molenstenen uit de rotswand werden gehakt. In het plafond en de wanden zitten daardoor ronde uitsparingen, de negatieven van de stenen die eruit zijn gehaald. De ruimte is vrij toegankelijk en ligt aan een gemarkeerd pad. De groeve is ongeveer 30 meter breed en werd tot in de negentiende eeuw gebruikt; even verderop ligt een openluchttheater dat in de zomer voorstellingen geeft.

Beaufort heeft twee kastelen naast elkaar

In Beaufort staan twee kastelen op hetzelfde terrein: de middeleeuwse burcht die vanaf de elfde eeuw werd gebouwd en nu ruïne is, en het renaissancekasteel uit 1649 dat er direct naast staat en bewoond bleef. Ze zijn met één kaartje te bezoeken voor rond de 10 euro. In de kelders van de ruïne wordt cassero gestookt, een likeur van zwarte bessen die je er kunt proeven. Het renaissancekasteel is alleen met een rondleiding toegankelijk.

Echternach is de oudste stad van Luxemburg

Echternach ontstond rond de abdij die de Angelsaksische missionaris Willibrord in 698 stichtte, en is daarmee de oudste stad van het land. In de crypte van de basiliek staat zijn sarcofaag. Elk jaar op dinsdag na Pinksteren trekt de springprocessie door de stad, waarbij duizenden deelnemers al springend naar de basiliek gaan; die traditie staat sinds 2010 op de Unesco-lijst van immaterieel erfgoed. De stad ligt aan de Sûre, die hier de grens met Duitsland vormt.

De Romeinse villa lag net buiten de stad

Aan de rand van Echternach liggen de resten van een Romeinse villa uit de eerste eeuw die met ruim 100 meter gevelbreedte tot de grootste ten noorden van de Alpen behoorde. Een deel is gereconstrueerd en er staat een museum bij met vondsten uit de opgraving. Toegang kost een paar euro en het is doorgaans van dinsdag tot en met zondag open. Vanaf het centrum is het ongeveer een kilometer lopen.

Het meer van Echternach is aangelegd voor recreatie

Even buiten de stad ligt een kunstmatig meer van ongeveer 30 hectare met een pad eromheen van rond de 3 kilometer, vlak en verhard. Er is een strandje waar in de zomer gezwommen wordt, een speeltuin en botenverhuur. Toegang is gratis; parkeren kost een paar euro. Het is de plek waar gezinnen naartoe gaan als de rotspaden te zwaar zijn.

Consdorf en de kleinere dorpen zijn vertrekpunten

Consdorf, Mullerthal, Waldbillig en Larochette zijn de dorpen waar de routes op uitkomen; ze hebben elk een handvol horecazaken en parkeerplaatsen bij de paden. Larochette heeft daarnaast een kasteelruïne uit de elfde eeuw op een rots boven het dorp, gratis van buiten te bekijken. De dorpen liggen 5 tot 15 kilometer uit elkaar en zijn met de bus verbonden. Het openbaar vervoer in heel Luxemburg is sinds 2020 gratis, ook voor bezoekers.

Naturpark Our ligt verder noordelijk

Het natuurpark Our, dat in sommige beschrijvingen bij het Müllerthal wordt genoemd, ligt ongeveer 40 kilometer noordelijker langs de grensrivier de Our, in de Ardennen. Dat is een ander landschap: heuvels, leisteen en stuwmeren in plaats van zandsteenkloven. Voor het Müllerthal zelf is het natuurpark Mëllerdall het bijbehorende gebied, dat in 2016 werd ingesteld. Wie beide wil zien, moet een aparte dag inruimen.

Praktisch bij een bezoek

De paden zijn goed gemarkeerd maar smal, met trappen, wortels en op sommige stukken ijzeren ladders; wandelschoenen met profiel zijn hier echt nodig. Na regen blijft het zandsteen dagenlang glad. Het gebied is het mooist in mei en juni, wanneer het mos groen is en de beken water voeren, en in oktober om de kleuren. In juli en augustus zijn de bekendste plekken zoals de Schiessentümpel rond het middaguur druk; voor tien uur heb je ze vrijwel voor jezelf.