Groningen, stad én provincie vol verrassingen

Een studentenstad midden in een lege provincie

Groningen is de enige echte stad in het noorden, telt tegen de 240.000 inwoners en heeft aan de universiteit en de hogeschool samen ruim 60.000 studenten. Dat verklaart het karakter van de binnenstad, met terrassen die op een dinsdagavond in november nog vol zitten. Daaromheen ligt een provincie die juist heel leeg is. Binnen 25 kilometer van de Grote Markt staat u tussen wierden, kerkjes en akkers zonder een boom in zicht. Die twee werelden liggen dichter bij elkaar dan in vrijwel elke andere Nederlandse provincie, en dat is de reden om hier een huis te huren in plaats van een hotelkamer.

De Martinitoren is 96,8 meter en u mag naar boven

De Martinitoren aan de Grote Markt meet 96,8 meter en heet in de stad d'Olle Grieze. U kunt hem beklimmen over ruim 250 treden, waarbij u langs de gewelven van de kerk, de klokken en de vlaggenmasten komt. Boven kijkt u over de hele stad en bij helder weer tot ver in de provincie. Let op dat het een echte torentrap is, smal en steil, zonder lift. Met kleine kinderen of hoogtevrees is dit geen goed idee, en bij harde wind gaat hij dicht.

In de Martinikerk staat een orgel van 3.500 pijpen

De Martinikerk naast de toren heeft een orgel waarvan de kern uit de vijftiende eeuw stamt. De vorm die u nu ziet kreeg het in 1691 en 1692 van Arp Schnitger, die er de karakteristieke pedaaltorens aan toevoegde, en later van zijn opvolgers. Met ongeveer 3.500 pijpen en 53 registers is het een van de grootste barokorgels van Noord-Europa. Er zijn in het seizoen wekelijkse bespelingen van ongeveer een half uur waarbij u voor een paar euro binnenloopt; die staan op de agenda van de kerk en niet in de reisgidsen.

Het Groninger Museum ligt midden in het water

Het Groninger Museum staat op een eiland in het Verbindingskanaal, recht tegenover het station. Het opende in 1994 en bestaat uit losse paviljoens die door verschillende ontwerpers zijn gemaakt, onder leiding van Alessandro Mendini. Dat maakt het gebouw zelf de eerste tentoonstelling: elk deel heeft een andere vorm, kleur en materiaal. Binnen wisselen de exposities snel, dus kijk vooraf wat er hangt. Houd er rekening mee dat het museum op maandag gesloten is.

Waarom er stalen stutten tegen de kerken staan

In grote delen van deze provincie ziet u schoren, stutten en steigers tegen oude gebouwen. Die staan er door de aardbevingen als gevolg van de gaswinning, die vanaf de jaren tachtig schade veroorzaakten aan duizenden panden. Volgens de rijksoverheid is de winning uit het Groningenveld per 1 oktober 2023 gestopt en ging het veld in april 2024 definitief dicht. De versterkingsoperatie loopt nog jaren door. Voor een bezoeker betekent het dat een kerk of borg tijdelijk dicht kan zijn, ook als de website iets anders zegt.

Het Hogeland is het lege deel met de wierden

Ten noorden van de stad ligt het Hogeland, met dorpen op kunstmatige heuvels die dateren van voor de dijken. Uithuizen ligt op ongeveer 25 kilometer van de stad, Lauwersoog aan de Waddenzee op ongeveer 40. Dit is het deel van Groningen waar het uitzicht op is gebouwd. De horizon ligt kilometers ver, de kerktorens dienen als oriëntatiepunt en er staat vrijwel altijd wind. Neem in aanmerking dat er in de kleine dorpen geen winkels meer zijn en dat de bus er een paar keer per dag rijdt.

Aan de andere kant ligt water in plaats van akkers

Ten westen en noordwesten van de stad ligt het Reitdiepgebied, met het oude, kronkelende riviertje dat nooit is rechtgetrokken. Ten noorden daarvan begint het Lauwersmeer, dat sinds 1969 zoet water is. Voor wie vaart of fietst is dit de aardigste kant van de provincie. Voor wie zwemt niet: de Waddenzee is geen badzee en het strand bij Lauwersoog is een wadstrand dat bij eb honderden meters droogvalt.

Wanneer u het beste komt

Mei en september zijn hier de beste maanden. Het is dan tussen de 15 en 20 graden, de dagen zijn lang en het is nergens vol, ook niet aan de kust. In juli en augustus is het aan het Lauwersmeer en op de Wadden drukker, maar naar Nederlandse maatstaven blijft het rustig. Van november tot maart is het buiten stormachtig en koud, en dan is dit juist het seizoen voor de stad en voor de donkere hemel boven het Lauwersmeer.