Bezoek het Kalmar Slott en de historische binnenstad

Kalmar was ooit de belangrijkste grensstad van Zweden

Zolang Zuid-Zweden Deens was, lag Kalmar pal aan de grens. Dat verklaart de zwaarste vesting van het land, een verplaatste binnenstad en een verdrag dat drie koninkrijken samenvoegde. De stad telt nu ongeveer 40.000 inwoners en is in een dag te doen.

Het slot is een renaissancepaleis in een middeleeuws jasje

Kalmar Slott begon in de 12e eeuw als verdedigingstoren en werd in de 16e eeuw door de Vasa-koningen omgebouwd tot renaissancepaleis, met ronde hoektorens, een gracht en een binnenhof. Van buiten oogt het als een burcht, van binnen als een paleis. Er zijn ingerichte zalen, kelders en een torenwandeling. Entree ligt rond de 15 euro voor volwassenen, kinderen fors minder; reken op anderhalf tot twee uur. In de zomer zijn er rondleidingen en historische spelen op het terrein, en dan is het er het drukst rond het middaguur.

De Kalmar-unie werd hier gesloten

In 1397 werden Denemarken, Noorwegen en Zweden in dit slot onder één vorst gebracht, op initiatief van de Deense koningin Margaretha I. Die unie hield het met onderbrekingen ruim honderd jaar vol en viel in 1523 uiteen toen Gustaf Vasa Zweden losmaakte. Dat verhaal krijgt in het slot ruim aandacht en het verklaart waarom een stad van deze omvang zo'n zwaar gebouw heeft. Voor bezoekers uit Nederland is het bovendien de kortste manier om te snappen hoe de Scandinavische landen zich tot elkaar verhouden.

De binnenstad is verhuisd na een brand

De oude stad lag naast het slot en brandde in 1647 af. Wat er daarna kwam is ongebruikelijk: de stad werd verplaatst naar het eiland Kvarnholmen en daar in één keer op een rechthoekig raster aangelegd, met wallen en bastions eromheen. Dat raster staat er nog, met koopmanshuizen uit de 17e en 18e eeuw en delen van de oude stadsmuur. Het is compact genoeg om in een uur rond te lopen. Op het oude stadsterrein bij het slot zie je alleen nog de contouren en een park.

De kathedraal heeft geen bisschop

De Domkyrka aan het centrale plein werd tussen 1660 en 1703 gebouwd naar ontwerp van Nicodemus Tessin de Oudere, in strakke barok met een wit, licht interieur. Ondanks de naam is het geen bisschopszetel; het bisdom verhuisde en de naam bleef hangen. Toegang is gratis. Het gebouw is opvallend sober voor zijn tijd en staat vrij op het plein, wat het geheel een Italiaanse indruk geeft die je in Zuid-Zweden niet verwacht.

Het museum bewaart een gezonken oorlogsschip

Het provinciaal museum heeft één collectie die de reis waard maakt: de vondsten van de Kronan, een oorlogsschip dat in 1676 voor de kust van Öland explodeerde en zonk, waarbij ruim 800 opvarenden omkwamen. Het wrak werd in 1980 teruggevonden. Volgens het museum hebben duikers er sindsdien tienduizenden voorwerpen geborgen: kanonnen, gouden munten, kleding en scheepsuitrusting die door het zuurstofarme water uitzonderlijk goed bewaard bleef. Entree ligt rond de 12 euro. Voor kinderen is de combinatie van scheepsramp en goudschat vrijwel altijd een succes.

Öland ligt over de brug

Vanaf Kalmar loopt de Ölandsbron over ongeveer 6 kilometer naar het eiland Öland; het is de langste brug van Zweden en sinds 1972 in gebruik. De overtocht duurt tien minuten en is gratis. Op het eiland ligt de Stora Alvaret, een kale kalksteenvlakte die sinds 2000 als agrarisch landschap op de werelderfgoedlijst staat, met een plantengroei die nergens anders zo voorkomt. Verder zijn er windmolens, zandstranden en de vuurtoren op de zuidpunt. Dat is samen met Kalmar een goede tweedaagse.

Praktisch

Kalmar ligt aan de zuidoostkust, op ongeveer vier uur rijden van Malmö en zes van Stockholm; er is een rechtstreekse trein vanuit Kopenhagen van ruim vier uur. Zweden betaalt met kronen, reken op ongeveer 11 kronen per euro, en vrijwel niemand neemt hier nog contant geld aan. Juni tot augustus is het seizoen, met de langste openingstijden en de zomeractiviteiten op het slot. Mei en september zijn rustiger en goedkoper. Let op de winter: dan is het slot beperkt open en gaan verschillende musea op maandag en dinsdag dicht, dus controleer dat voordat je de reis maakt.