Wandelen in nationale parken van Midden-Zweden

Zweden richtte in 1909 de eerste nationale parken van Europa op

In dat jaar wees het parlement volgens de natuurbeschermingsdienst in één keer negen gebieden aan, de eerste nationale parken van het continent. Twee daarvan liggen in deze streek. Er zijn er sindsdien dertig bij gekomen. Dit artikel behandelt de parken van Midden-Zweden, met oppervlaktes, routelengtes en de regels die er gelden.

In een nationaal park gelden andere regels dan in de rest van het land

Het recht op vrije toegang tot de natuur geldt in de parken maar beperkt: kamperen mag vaak alleen op aangewezen plekken, vuur maken is meestal verboden en honden moeten aangelijnd of blijven thuis. Toegang is overal gratis; parkeren kost 2 tot 5 euro en de bezoekerscentra zijn doorgaans van 9.00 tot 17.00 uur open. Let op: de borden bij de ingang zijn bindend en er wordt op gecontroleerd. Lees ze bij aankomst, want de regels verschillen per park en zijn strenger dan wat u elders in Zweden gewend bent.

Het grootste park van de streek beslaat bijna vierhonderd vierkante kilometer

In het noordwesten van Dalarna ligt een hoogvlakte van ongeveer 385 vierkante kilometer met kale fjällrug, berkenbos en diepe dalen. Toegang is gratis. Vanaf het bezoekerscentrum loopt een lus van 4 kilometer naar een waterval van 93 meter, de hoogste van het land. Wie verder wil, loopt dagtochten van 15 tot 25 kilometer over de hoogvlakte. Op het plateau staat een spar waarvan het wortelstelsel op ruim 9.000 jaar wordt geschat.

Het park met de rotsblokken heeft paden waarop u klautert

Op de grens van twee provincies ligt een park van ruim 2.000 hectare waar het landijs keien ter grootte van huizen heeft achtergelaten tussen dennen en meertjes. Toegang is gratis, parkeren kost enkele euro's. De routes lopen van 3 tot 12 kilometer en gaan over wortels, steen en trappen. Reken op twee keer zoveel tijd als u op vlak terrein zou doen. Er zijn aangewezen kampeerplekken met vuurplaats en droog hout, doorgaans in juli en augustus bezet.

Een van de negen parken uit 1909 is nog geen honderdvijftig hectare

In de provincie Närke ligt een park van ongeveer 110 hectare dat juist is aangewezen omdat het een oud boerenlandschap laat zien: hooiweiden, hazelaars en essen in plaats van ongerept bos. Toegang is gratis en het is dag en nacht open. De rondwandeling meet 2 tot 4 kilometer en is in een uur te doen. In mei staan de weiden vol wilde bloemen. Dit park laat zien dat natuurbescherming hier ook over gebruikte grond gaat, niet alleen over wildernis.

Het eilandenpark in het grote meer bereikt u alleen met een eigen boot

In het grootste meer van het land ligt een groep van ongeveer 30 eilanden en klippen die samen een park van rond de 24 vierkante kilometer vormen, op ruim 10 kilometer van de vaste wal. Er is geen veerdienst en die komt er ook niet; u vaart zelf of huurt een boot met schipper voor 100 tot 250 euro. Let op: dit meer bouwt bij wind snel steile golven op en de vaargeul is ondiep en bezaaid met stenen. Ga alleen bij rustig weer en met een kaart.

Het meest afgelegen park heeft geen gemarkeerde paden

Aan de Noorse grens ligt een park van ongeveer 16 vierkante kilometer dat geldt als een van de moeilijkst bereikbare van het land: blokvelden, kreupelhout en geen enkele markering. Toegang is gratis, maar er is geen parkeerplaats bij de grens van het gebied en de laatste kilometers gaan te voet. Reken op een dagtocht van 20 kilometer heen en terug. Neem kaart, kompas en eten mee; er is geen hut, geen brug en meestal geen bereik.

Het grote natuurreservaat in Värmland is geen nationaal park

Het bos- en merengebied van ongeveer 28.000 hectare in het westen van deze streek wordt vaak als park aangeduid, maar het is een natuurreservaat met eigen regels en een eigen kaartsysteem. Voor kanoën, kamperen en vissen koopt u een gebiedskaart van 10 tot 20 euro per persoon, te koop bij het bezoekerscentrum en de campings. Er lopen kanoroutes van 2 tot 6 dagen met overdraagplaatsen tussen de meren en eenvoudige overnachtingsplekken langs de oever.

Twee parken uit de folders liggen niet in deze streek

Het grote hoogveengebied en het kleine oerbos met de dikke eiken die vaak bij deze streek worden genoemd, liggen in Småland, ruim 300 kilometer zuidelijker. Reken vanaf deze streek op vier tot vijf uur rijden. Dat is een aparte reis, geen dagtocht. Wie in het zuiden verblijft, doet ze wel; wie hier zit, heeft aan de parken hierboven meer dan genoeg voor twee weken wandelen.

Praktisch

Vanuit Nederland vliegt u in ongeveer anderhalf uur op Stockholm en rijdt daarna twee tot vijf uur; met de auto via Denemarken bent u twaalf tot vijftien uur onderweg. Zweden rekent in kronen en overal kunt u met de kaart betalen. Het wandelseizoen loopt van eind mei tot begin oktober, met 12 tot 22 graden. Muggen en knutten zijn in juni en juli talrijk, vooral bij water. Boven de boomgrens slaat het weer snel om; neem regenkleding en een warme laag mee, ook op een zomerse dag.