Gent voor cultuurliefhebbers met tips voor musea en theater

In de Sint-Baafskathedraal hangt het Lam Gods uit 1432

Volgens de kathedraal werd het Lam Gods van de gebroeders Van Eyck in 1432 voltooid; het is een veelluik van twaalf panelen dat als een van de belangrijkste werken uit de Europese schilderkunst geldt. Sinds de restauratie hangt het in een eigen ruimte in de kathedraal, met een bezoekerscentrum eromheen. Je koopt daarvoor een apart kaartje van rond de 16 euro met een tijdslot; de kathedraal zelf is gratis en doorgaans van tien tot vijf open. Reken op een uur, inclusief de uitleg.

Eén paneel is in 1934 gestolen en nooit teruggevonden

In de nacht van 10 op 11 april 1934 verdween het paneel met de Rechtvaardige Rechters uit de kathedraal. Het is nooit terecht gekomen en de zaak is nooit opgelost. Op die plek hangt sinds 1945 een kopie, door Jef Van der Veken geschilderd naar oude foto's. Dat is met het blote oog te zien als je weet waar je moet kijken. Het is de bekendste onopgeloste kunstroof van België en er wordt nog altijd naar gezocht.

Bij de restauratie kwam het echte gezicht van het lam tevoorschijn

In 1550 hebben andere schilders het middenpaneel overgeschilderd, onder meer de kop van het lam. Bij de restauratiefase die in 2019 werd afgerond, is die overschildering weggehaald. Wat eronder zat haalde in januari 2020 wereldwijd het nieuws: een lam met naar voren gerichte, bijna menselijke ogen, dat de kijker recht aankijkt. Het gerestaureerde middenpaneel keerde op 24 januari 2020 terug in de kathedraal. Wie het werk van vroeger kent, ziet nu een ander schilderij.

Twee kunstmusea staan tegenover elkaar in het Citadelpark

In het Citadelpark liggen het Museum voor Schone Kunsten en het S.M.A.K. voor actuele kunst aan weerszijden van dezelfde laan. Het MSK toont Jheronimus Bosch, Rubens, James Ensor en de beelden van George Minne; het S.M.A.K. hedendaags werk. Die combinatie is de reden om erheen te gaan: je loopt in tien seconden van Bosch naar installaties van nu. Elk museum kost 10 tot 14 euro, is van dinsdag tot zondag open en samen vullen ze een halve dag. Het park ligt op ongeveer twee kilometer van het centrum, een kwartier met de tram.

Het STAM zit in de middeleeuwse Bijlokeabdij

Het stadsmuseum STAM is ondergebracht in de Bijlokeabdij, waarvan de oudste delen uit de dertiende eeuw stammen. Het museum vertelt de geschiedenis van de stad in de gebouwen die daar zelf onderdeel van zijn. Het bekendste onderdeel is een enorme luchtfoto van Gent op de vloer, waar je overheen loopt met de stad onder je voeten. Entree kost 10 tot 14 euro en kinderen tot achttien komen gratis binnen. Voor kinderen is die vloer het moment dat een stadsmuseum ineens werkt. Reken op anderhalf uur. Het Industriemuseum aan de Minnemeers en het Design Museum aan de Jan Breydelstraat werken volgens hetzelfde principe.

Het Gravensteen staat middenin de stad

Anders dan de meeste burchten ligt het Gravensteen niet buiten de stad maar er middenin, met straten en cafés eromheen; de huidige vorm gaat terug op 1180. De audiotour is opgezet als een komische voorstelling in plaats van een opsomming van jaartallen, wat het voor tieners een van de weinige kastelen maakt waar ze uit zichzelf blijven luisteren. Entree kost rond de 13 euro. Reken op vijf kwartier en op smalle trappen; de burcht ligt op vijf minuten lopen van de kathedraal, aan de rand van het Patershol met de Kunsthal in het Caermersklooster.

De podia liggen binnen een kwartier lopen van elkaar

Gent heeft de Opera aan de Schouwburgstraat bij de Kouter, stadstheater NTGent aan het Sint-Baafsplein, de Minardschouwburg uit 1847 voor volkstheater en kunstencentrum Viernulvier in het oude Vooruit-gebouw aan de Sint-Pietersnieuwstraat. Kaartjes kosten 15 tot 45 euro, afhankelijk van zaal en programma; de kassa's zijn doorgaans van dinsdag tot zaterdag open en online boeken kan altijd. Reken op een avond van twee tot drie uur. Let op: van half juli tot eind augustus ligt het theaterseizoen stil en is er buiten de festivals weinig te zien.

Vijftig hectare van het centrum is autovrij

De binnenstad heeft een autovrij gebied van ongeveer vijftig hectare, en dat merk je meteen: geen doorgaand verkeer, brede stoepen en fietsers overal. Kom dus niet met de auto tot in het centrum. Aan de rand liggen parkeergarages en P+R-terreinen met tram of bus naar binnen. Let op: wie het gebied zonder vergunning in rijdt, krijgt via de camera's een boete van rond de 60 euro; dat gebeurt duizenden keren per jaar en vrijwel altijd aan bezoekers.

Tien dagen in juli is de stad een festival

De Gentse Feesten duren tien dagen en zetten in juli het hele centrum om in podia, kramen en terrassen, van de Korenmarkt tot de Vrijdagmarkt. Het is een van de grootste stadsfestivals van Europa en trekt honderdduizenden bezoekers. Dat is geweldig als je ervoor komt en vervelend als je het niet wist: de hotelprijzen liggen twee tot drie keer hoger, de musea zijn wel open maar het is overal druk, en tot diep in de nacht is het luidruchtig. Kijk dus voor je boekt of je week ermee samenvalt.

Gent is een studentenstad en dat bepaalt de prijzen

Met tienduizenden studenten heeft de stad een aanbod dat op studentenbudgetten is afgestemd. Eten en drinken zijn hier merkbaar goedkoper dan in Brugge, dat vijftig kilometer verderop ligt en veel meer op dagjesmensen draait: reken op 14 tot 22 euro voor een hoofdgerecht. Buiten de collegeperiode, in juli en augustus, is de stad daardoor juist rustiger dan in het voorjaar. Vanuit Brussel ben je er met de trein in ongeveer een half uur, wat Gent ook als dagtocht bruikbaar maakt.

Wanneer je komt

April tot juni en september zijn de aangenaamste maanden, met 15 tot 22 graden. De musea zijn dan open en het is buiten de festivalperiode rustig. Van november tot maart is het grijs en nat, maar dat is ook wanneer de musea het leegst zijn en de hotels het goedkoopst. Voor een cultuurweekend is dat een goede ruil, zeker omdat vrijwel alles wat de moeite waard is hier binnen ligt.