Bezoek Maastricht, Valkenburg en andere parels

Vanuit Belgisch Limburg liggen Maastricht en Valkenburg dichtbij

Wie in Belgisch Limburg logeert, zit dicht bij de grens: Maastricht ligt op 25 tot 35 kilometer, Valkenburg op 40 tot 50 kilometer en het Zuid-Limburgse heuvelland daarachter. Alles in dit artikel is als dagtocht te doen. De verdeling is simpel: fietsen en mijnverleden in België, mergelgrotten en heuvelstadjes in Nederland, met de Maas ertussen. Dit artikel zet de bestemmingen op een rij, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden.

Maastricht is een stadsdag op een half uur rijden

Maastricht is de klassieke stadsdag: de romaanse Sint-Servaasbasiliek en de Onze-Lieve-Vrouwebasiliek, de boekhandel in de Dominicanenkerk uit 1294, de Helpoort uit 1229 als oudste stadspoort van Nederland en de terrassen aan de Maas. Het Bonnefantenmuseum met zijn torenkoepel kost 15 tot 20 euro. Onder de stadsrand lopen de mergelgangen van de Sint-Pietersberg, waar gidsen je volgens de beheerder door kilometers koele gangen voeren; een rondleiding kost 8 tot 14 euro en duurt een uur. Boven de berg staat Fort Sint Pieter uit 1701 met uitzicht over de rivier. Kom doordeweeks, want op zaterdag zijn de winkelstraten en de terrassen vol.

Valkenburg draait om mergel en een kasteelruïne

Valkenburg is het uitjesstadje van het heuvelland: boven de daken de kasteelruïne uit de twaalfde eeuw, de enige hoogteburcht van Nederland, en eronder de Gemeentegrot en de Fluweelengrot, waar rondleidingen de gangen en de tekeningen laten zien. Een grotbezoek kost 8 tot 12 euro. In december verhuist de kerstmarkt de grotten in, en dat is meteen de drukste periode van het jaar. Let op: ook zomerse weekenden lopen hier vol; doordeweeks of buiten het seizoen is het stadje op zijn best. De thermen op de Cauberg en de kabelbaan naar het Wilhelminaterras maken er desgewenst een hele dag van.

Het heuvelland en de Maasdorpen liggen in het zuiden

Ten zuiden van Maastricht ligt Eijsden aan de Maas, met een kasteelpark en wijngaarden op de hellingen. Het Drielandenpunt bij Vaals, met 322 meter het hoogste punt van Europees Nederland, sluit het zuidelijke rondje af; toegang tot het punt zelf is gratis, de uitkijktoren kost enkele euro's. Gulpen en de dorpen eromheen zijn het eetgebied van het heuvelland, met de Gulpener brouwerij en terrassen aan de beken. Reken op hellingen van 50 tot 100 hoogtemeters achter elkaar; wie dat te stevig vindt, huurt een elektrische fiets voor 30 tot 40 euro per dag.

Kastelen en stadjes vullen de noordelijke dagtochten

Kasteel Hoensbroek bij Heerlen, zo'n 40 kilometer van de Belgische grensdorpen, is een van de grootste kastelen van Nederland, met torens, zalen en speurtochten voor kinderen; entree kost 12 tot 16 euro en het is dagelijks open. In Heerlen zelf liggen de resten van het Romeinse badhuis; let op dat het museum daaromheen verbouwd wordt, dus kijk vooraf na wat open is. Noordelijker liggen Thorn, het witte stadje waar de gevels gekalkt zijn, en Roermond met de Munsterkerk, de Maasplassen en een outletcentrum met ruim tweehonderd winkels. Elk is een halve dagtocht; combineer er twee en de dag is gevuld.

Natuur ligt aan beide kanten van de grens

Aan de Nederlandse kant ligt Nationaal Park De Meinweg bij Roermond, een terrassenlandschap van heide en bos van zo'n 1.800 hectare, bekend om adders en wilde zwijnen. Aan de Belgische kant liggen het Nationaal Park Hoge Kempen en de fietsbruggen van Bokrijk en Bosland. De grens is voor wandelaars en fietsers onzichtbaar: de knooppuntennetwerken sluiten op elkaar aan, met rondjes van 20 tot 60 kilometer. Fietsen door het Water ligt in Bokrijk bij Genk, op een klein halfuur fietsen van het centrum. Eén vuistregel: de heuvels liggen in het zuiden, het vlakke heide- en bosland in het noorden.

Praktisch in het tweelandenland

De afstanden zijn klein: vanuit de Belgisch-Limburgse kernen ligt Maastricht op 25 tot 35 kilometer en Valkenburg op 40 tot 50 kilometer, met de auto als voor de hand liggend vervoer en de fiets als alternatief voor de zuidelijke doelen. Let op: parkeren in Maastricht kost in de garages 2,50 tot 3,50 euro per uur; het P+R-terrein aan de noordkant is met een paar euro per auto inclusief busrit veel goedkoper. En de zondag is in Nederland winkeldag terwijl veel Belgische dorpen dan juist rusten; plan de stads- en dorpsdagen daarop.

Wanneer je gaat

April tot en met oktober is de volle periode, met 14 tot 25 graden, de heuvels op hun groenst in mei en juni en de wijnoogst in september. De zomerweekenden zijn het drukst in Valkenburg en Maastricht; doordeweeks is alles ruimer. December heeft de kerstmarkten in de mergelgrotten van Valkenburg en de lichtjes in Maastricht op 15 kilometer verderop. De winter erbuiten is stil wandel- en kasteelweer met 2 tot 8 graden; alleen een deel van de horeca op het platteland sluit dan enkele dagen per week.