Fietsen en wandelen in Belgisch Limburg met knooppunten

Hoe het knooppuntennetwerk werkt dat hier is uitgevonden, waar Fietsen door het Water en Fietsen door de Bomen liggen, en wanneer Haspengouw in bloesem staat.

Belgisch Limburg is letterlijk aangelegd om te fietsen

Belgisch Limburg heeft ongeveer 2.000 kilometer fietspad met genummerde knooppunten, en dat is geen toeval: het systeem is hier bedacht toen de steenkoolmijnen van Beringen, Genk en Zolder dichtgingen en de streek een nieuwe bestemming zocht. Wandelen kan hier ook, in de Hoge Kempen en op de terrils, maar fietsen is waar deze provincie voor is ingericht. Dit artikel legt uit hoe het netwerk werkt, waar de bijzondere stukken liggen en wanneer je het beste gaat.

Hoe het knooppuntensysteem werkt

Elk kruispunt in het netwerk heeft een nummer. Je kiest vooraf een rij nummers, bijvoorbeeld 51, 52, 74, 76, en volgt onderweg steeds het bordje naar het volgende nummer. Zo stel je je eigen route samen zonder kaart of navigatie. Mijningenieur Hugo Bollen bedacht het en het netwerk ging in juli 1995 open. Het is daarna overgenomen in de rest van Vlaanderen, in Wallonië, in Nederland, in Duitsland en zelfs in Kroatië. Reken op ongeveer 4 kilometer tussen twee knooppunten en op 15 kilometer per uur; daarmee reken je een dagtocht in vijf minuten uit.

Drie stukken pad zijn zelf een bestemming

Fietsen door het Water in Bokrijk is een pad van ruim 200 meter dat dwars door een vijver loopt, met het water aan beide kanten op ooghoogte. Het ging in april 2016 open en is gratis toegankelijk. Fietsen door de Bomen in Bosland bij Hechtel-Eksel is een dubbele spiraalbrug die met een helling van 3 tot 4 procent naar 10 meter hoogte klimt, tussen de kruinen van de dennen; die opende op 14 juni 2019 en trok inmiddels meer dan een miljoen bezoekers. In hetzelfde Bosland loopt sinds 2021 Fietsen door de Heide over een vlonderpad van twee kilometer. Alle drie liggen ze in het knooppuntennetwerk, dus je rijdt er onderweg overheen.

In april staat Haspengouw in bloei

Het zuiden van de provincie, Haspengouw rond Sint-Truiden en Borgloon, is fruitstreek: kersen, peren en appels. De vroege kersen bloeien begin april, de peren ongeveer twee weken later en de appels en late kersen daarna, dus de bloesemperiode loopt ruwweg van begin april tot half mei. Er zijn bewegwijzerde bloesemroutes door de boomgaarden, met lussen van 30 tot 50 kilometer. Let op: het exacte moment verschuift per jaar met een week of twee door het weer, dus een vaste datum is er niet en de streek meldt kort van tevoren waar het op zijn mooist is. In Borgloon staat het doorkijkkerkje tussen de boomgaarden.

Wandelen doe je in de Hoge Kempen

Nationaal Park Hoge Kempen is volgens de parkorganisatie sinds 23 maart 2006 het eerste nationale park van Vlaanderen en beslaat ruim 12.000 hectare dennenbos, heide en oude grindgroeves. De toegangspoorten liggen bij Genk, Zutendaal, Maasmechelen, As, Lanaken en Oudsbergen, elk met parkeerplaats en eigen routes. De gemarkeerde wandelingen lopen van 3 tot ruim 20 kilometer en parkeren kost 3 tot 5 euro. Het hoogteverschil is beperkt, maar de paden zijn zanderig en dat loopt zwaarder dan het lijkt; reken op ongeveer een derde meer tijd dan je thuis zou doen.

De enige echte hellingen zijn door mensen gemaakt

Wie hier hoogte zoekt, moet naar de terrils: de bergen van mijnsteen naast de oude schachten van Beringen, Genk, Houthalen en Zolder. Ze zijn tussen de 60 en 100 meter hoog en er lopen paden en trappen naar boven; bij de mijnsite van Beringen is de terril als avonturenberg ingericht. Bovenop heb je het beste uitzicht van de provincie, over de bossen tot in Nederland. Let op: de ondergrond is los grind, het waait er hard en met een kinderwagen kom je er niet. Beklimmen is gratis, de betaalde attracties op de mijnsites kosten 10 tot 20 euro.

Fietsen huren en elektrisch rijden

Bij de knooppunten, de stations en de poorten van het nationale park zit verhuur. Reken op 15 tot 20 euro per dag voor een gewone fiets en op het dubbele voor een elektrische. Een elektrische fiets is hier minder nodig dan in heuvelland, want het grootste deel is vlak. Wil je Haspengouw in het zuiden doen, dan komen er glooiingen bij en is de trapondersteuning prettig.

Waar je op moet letten

Het netwerk loopt deels over gewone landwegen waar auto's rijden. De bewegwijzering is uitstekend, maar de voorrangsregels gelden gewoon en Belgische automobilisten rijden doorgaans harder dan Nederlandse. Neem water mee: tussen de dorpen liggen stukken van 10 kilometer zonder café, zeker in het noorden bij Bosland en de Kempen. En houd er rekening mee dat veel horeca in de dorpen op maandag en dinsdag gesloten is.

Wanneer je gaat

April en mei zijn hier de mooiste maanden door de bloesem, september en oktober door de kleuren in de Kempen. In juli en augustus is het rustiger dan aan de kust en zijn de paden nooit vol. Reken op 15 tot 23 graden in het seizoen en op regen die snel opzet. In de winter blijft het netwerk gewoon berijdbaar, maar sluiten veel verhuurpunten en horecazaken langs de route.