Wandelen in het Sauerland en fietsen langs rivieren

Door het Rothaargebergte

Het Rothaargebergte vormt de kern van het Sauerland en bevat met de Langenberg van 843 meter het hoogste punt van Noordrijn-Westfalen; de bekendere Kahler Asten komt met bijna 842 meter net iets tekort. Over de kam loopt een langeafstandspad van ongeveer 154 kilometer van Brilon naar Dillenburg, verdeeld in etappes van 15 tot 25 kilometer. Het pad blijft grotendeels boven de 600 meter en klimt in totaal ruim 3.000 meter. In de winter ligt hier vaak weken achtereen sneeuw.

Langs de Rijn van Düsseldorf naar Keulen

Tussen beide steden is het ongeveer 45 kilometer over vrijwel vlakke oeverpaden, goed te doen in een halve dag. De route loopt langs Zons, een middeleeuws stadje met een complete ronde stadsmuur uit de veertiende eeuw. Terug kun je met de trein, die er een half uur over doet en waarin fietsen buiten de spits mee mogen tegen een klein tarief. Aan beide zijden liggen veerponten die het rondje kunnen inkorten.

De Atta-grot

De druipsteengrot bij Attendorn werd in 1907 bij het afgraven van kalksteen ontdekt en is inmiddels over ruim 6 kilometer in kaart gebracht. De rondleiding voert langs ongeveer 1.800 meter en duurt drie kwartier; het is er het hele jaar rond de 9 graden, dus neem een jas mee. Een kaartje kost rond de 12 euro en er vertrekken dagelijks meerdere rondleidingen vanaf 10.00 uur. De grot ligt ongeveer 60 kilometer ten zuiden van Dortmund.

Langs de Lippe

De Lippe is met ongeveer 220 kilometer de langste rivier die volledig binnen Noordrijn-Westfalen ligt en mondt bij Wesel in de Rijn. De fietsroute erlangs is nagenoeg vlak en voert door oude ontginningsdorpen, vestingstadjes en langs herstelde uiterwaarden waar de rivier weer mag meanderen. Onderweg passeer je Haltern met zijn stuwmeer en Dorsten. Stations liggen om de 20 tot 25 kilometer.

Het Arnsberger Wald

Dit natuurpark tussen Arnsberg en Soest beslaat ongeveer 480 vierkante kilometer aaneengesloten bos, een van de grootste van Duitsland. Er lopen honderden kilometers paden door beukenbos en langs stuwmeren, met hoogtes tussen 200 en 580 meter. Bij het Möhnestuwmeer, gebouwd tussen 1908 en 1913, ligt een ronde van ongeveer 40 kilometer voor fietsers. Let op: in delen van het bos vinden op vaste dagen drijfjachten plaats en zijn paden dan afgezet, wat ter plekke wordt aangegeven.

Langs de Ruhr

De fietsroute langs de Ruhr loopt over ongeveer 240 kilometer van Winterberg naar Duisburg en daalt daarbij van 660 meter naar zeeniveau. Het eerste deel gaat door bosrijk middengebergte, het laatste door het oude industriegebied met hoogovens en mijnschachten die tot monument zijn omgebouwd. Omdat het profiel vrijwel de hele route daalt, is deze richting duidelijk lichter dan andersom. De route heeft aansluiting op tientallen stations.

Over de toppen van het Sauerland

Het Sauerland heeft tientallen toppen tussen 700 en 843 meter en een netwerk van gemarkeerde routes dat volgens de regionale wandelvereniging enkele duizenden kilometers beslaat. Karakteristiek zijn de rondwandelingen van 8 tot 15 kilometer die vanuit een dorp naar een uitzichtpunt en terug lopen. Op de hoogste kammen staan uitkijktorens van 20 tot 30 meter. In het najaar hangt hier vaak mist in de dalen terwijl de toppen in de zon liggen.

Fietsen door het Münsterland

Het Münsterland is vlak en heeft een dicht net van smalle geasfalteerde landweggetjes, plaatselijk padjes genoemd, die apart van de doorgaande wegen liggen. De bekendste route verbindt ruim honderd kastelen en landhuizen over ongeveer 960 kilometer in meerdere lussen. Veel kastelen zijn privébezit en alleen van buiten te bekijken; de parken zijn vaak wel toegankelijk. Münster zelf geldt als fietsstad met meer fietsen dan inwoners.

Winterberg

Winterberg ligt op ongeveer 670 meter en is het bekendste wintersportdorp van het middengebergte, met tientallen liften en pistes tussen 700 en 820 meter. Door de geringe hoogte is de sneeuwzekerheid beperkt en draaien de meeste banen op kunstsneeuw. De bobbaan uit 1977 is een van de snelste ter wereld en biedt in het seizoen gastritten vanaf ongeveer 90 euro. In de zomer vertrekken vanuit het dorp wandelroutes naar de omliggende toppen.

Langs de Wupper

De Wupper is ongeveer 115 kilometer lang en mondt bij Leverkusen in de Rijn. Boven de rivier hangt in Wuppertal sinds 1901 een zweefbaan van 13,3 kilometer die op 8 tot 12 meter hoogte rijdt en nog altijd het dagelijkse vervoer verzorgt. Langs het dal loopt een fietsroute over oude spoortracés, waardoor de stijgingen nergens steil zijn. Een enkele rit met de zweefbaan kost rond de 3,50 euro.