Ruige kusten, historische dorpen en zeevruchten in Bretagne

De abdij op de rots hoort bij Normandië en niet bij Bretagne

De rotsabdij in de baai staat in vrijwel elke Bretagne-brochure, maar ligt aan de andere kant van de rivier de Couesnon en hoort bestuurlijk bij Normandië. Over die grens wordt hier al eeuwen gemopperd, en dat is precies waarom het verhaal blijft terugkomen. Vanaf Saint-Malo rijd je er in vijftig minuten heen. Dit artikel behandelt de kust, de dorpen en het eten van Bretagne, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden.

In de baai bij de noordkust is het getijverschil het grootst van Europa

In de baai van de rotsabdij loopt het verschil tussen eb en vloed op tot 14 à 15 meter, het grootste van het Europese vasteland. Bij eb trekt het water over 15 kilometer terug en bij opkomend tij komt het sneller binnen dan je kunt lopen. De baai oversteken mag alleen met een gids, wat 8 tot 15 euro per persoon kost en drie uur duurt. Let op: het drijfzand is echt en de gidsen zijn er niet voor de sfeer. In de Rance verderop staat sinds 1966 een getijdencentrale die stroom uit datzelfde verschil haalt.

Het oesterdorp aan die baai verkoopt vanaf de kade

In Cancale staan aan de kade kraampjes van de kwekers zelf, waar je een dozijn oesters koopt, ze op de dijk opeet en de schelpen op het strand gooit, waar ze al generaties liggen. Een dozijn kost 5 tot 9 euro en citroen krijg je erbij; de kraampjes staan er dagelijks tot een uur of zes. Reken op een uur. Vanaf de dijk zie je bij helder weer de rotsabdij liggen. Let op: er is geen bediening, geen tafel en geen toilet; dit is straatverkoop en geen restaurant.

De steenrijen in het zuiden zijn in de zomer niet vrij toegankelijk

Bij Carnac staan ongeveer drieduizend rechtopstaande stenen in evenwijdige rijen over een paar kilometer, neergezet tussen 4500 en 3300 voor Christus. Omdat de begroeiing en de bodem door bezoekers werden vertrapt, zijn de grote velden van april tot september afgezet. In die maanden kom je er alleen met een gids, voor rond de 9 euro per persoon; van oktober tot maart mag je er vrij tussendoor lopen. Reken op anderhalf uur. Vanaf de uitzichtpunten langs de weg zie je het geheel het hele jaar gratis.

De ommuurde havenstad is na 1944 herbouwd

De ommuurde kern van Saint-Malo, Intra-Muros, werd in augustus 1944 voor ongeveer tachtig procent verwoest tijdens de gevechten om de haven. Wat er nu staat, is tot in de jaren zestig steen voor steen herbouwd naar het oude beeld, met graniet uit dezelfde groeven. Over de wallen lopen is gratis en kan dag en nacht; het rondje is 1,7 kilometer. Reken op anderhalf uur. Bij eb loop je naar het Fort National en naar het rotseilandje met het graf van de schrijver Chateaubriand; kijk de getijtabel na, want bij vloed sta je er vast.

De middeleeuwse stad aan de rivier heeft een houten stadskern

Dinan ligt op een steile oever boven de Rance en heeft een binnenstad met ruim honderd vakwerkhuizen en een complete stadsmuur van bijna 3 kilometer. De Rue du Jerzual daalt over kasseien steil af naar de oude haven. Rondlopen kost niets; de donjon is met een kaartje van rond de 7 euro te beklimmen. Reken op een halve dag. Let op: die afdaling naar de haven is een stevige klim terug, en met een kinderwagen of slechte knieën kun je beter beneden parkeren en omhoog beginnen.

Het eiland voor de noordkust is autovrij

Het Île de Bréhat ligt op tien minuten varen van Ploubazlanec en is over de hele lengte van 3,5 kilometer autovrij; er rijden alleen tractoren voor de bevoorrading. Door de Golfstroom groeien er mimosa's en vijgen die op het vasteland niet halen. De veerboot kost rond de 12 euro retour en fietsen zijn er te huur voor 12 tot 18 euro per dag. Reken op een dag. Bij het Moulin du Birlot ligt een getijdenmolen die op het verschil tussen eb en vloed maalde. Let op: in juli en augustus staan er rijen voor de boot en is het eiland behoorlijk vol.

De hoogste stenen vuurtoren van Europa staat op een eilandje

De Phare de l'Île Vierge bij Lannion is 82,5 meter hoog en daarmee de hoogste stenen vuurtoren van Europa. Binnen loopt een trap van 365 treden langs een wand die helemaal met opaalblauwe tegels is bekleed. Een boottocht met beklimming kost 15 tot 22 euro en gaat alleen in het zomerseizoen, bij gunstig weer. Reken op twee uur. Let op: de overtocht hangt van het getij af, dus de vertrektijden verschuiven per dag. Aan dezelfde kust liggen de roze granietrotsen bij Ploumanac'h en het vogelreservaat van de Sept-Îles.

Het bos in het midden staat bekend om de Arthurlegende

Het Paimpont-woud, in de verhalen Brocéliande genoemd, wordt sinds de middeleeuwen met de Arthur-legenden verbonden. Er liggen een steenformatie die het graf van Merlijn heet en een bron waar volgens het verhaal een fee woonde. Wandelen is gratis en de paden zijn gemarkeerd; bij het Château de Comper zit het Centre de l'Imaginaire Arthurien voor rond de 8 euro. Reken op een halve dag. Let op: de plekken zelf zijn onopvallend en zonder de verhalen weinig bijzonder; neem de uitleg mee of een gids, anders sta je naar een hoop stenen te kijken.

De crêpes zijn hier van boekweit en heten anders

In Bretagne is een galette hartig en van boekweitmeel, met ham, kaas of ei; een crêpe is zoet en van tarwe en komt na het eten. Wie een hartige crêpe bestelt, krijgt in een goede crêperie een blik en daarna een galette. Een galette kost 5 tot 12 euro en een fles cider 6 tot 12 euro, geschonken in een aardewerken kom. De keuken draait van 12.00 tot 14.00 uur en van 19.00 tot 21.30 uur. In Quimper staat de kathedraal Saint-Corentin, en aan de westpunt liggen de Pointe du Raz en de Pointe Saint-Mathieu.

Praktisch

Frankrijk betaalt met de euro en vrijwel overal met de kaart. Vanaf Utrecht rijd je in zes uur naar Saint-Malo en in acht uur naar de westpunt; met de trein ben je vanaf Parijs in tweeënhalf uur in Rennes en in drie uur in Quimper. Tol kost 8 tot 12 euro per honderd kilometer, maar in Bretagne zijn de snelwegen tolvrij. Het water haalt in augustus 17 tot 19 graden en de zomer geeft 20 tot 25 graden. Let op: het weer wisselt hier binnen het uur en de regen komt in buien, dus neem ook in juli een windjack mee. Buiten de steden heb je een auto nodig, en de kustwegen zijn smal en traag.