De mooiste dorpen in de Elzas, van Eguisheim tot Riquewihr

De wijnroute door de Elzas is honderdzeventig kilometer lang

De Elzas-wijnroute loopt over ongeveer 170 kilometer langs de voet van de Vogezen, van het noorden bij Straatsburg tot het zuiden. De dorpen liggen er 5 tot 10 kilometer uit elkaar, zodat je er met de fiets drie op een dag doet. Rondlopen kost overal niets en een proeverij bij een wijnboer 5 tot 15 euro. Dit artikel loopt de mooiste dorpen af, met entreeprijzen, openingstijden en de momenten waarop je het beter kunt overslaan.

Eguisheim is in cirkels om een kasteel gebouwd

Eguisheim heeft een stratenpatroon van concentrische ringen rond de plek waar ooit het kasteel stond, waardoor je vanzelf in een rondje loopt en telkens weer op dezelfde plek uitkomt. Het dorp telt rond de zeventienhonderd inwoners en was de geboorteplaats van paus Leo IX, geboren in 1002. Rondlopen kost niets en parkeren buiten het dorp 3 tot 5 euro. Reken op anderhalf uur. Let op: het dorp is kleiner dan het op foto's lijkt en zit tussen elf en vier vol met bussen; kom voor tien uur, dan heb je de ringen voor jezelf.

Riquewihr staat binnen een muur en trekt miljoenen bezoekers

Riquewihr ligt volledig binnen zijn zestiende-eeuwse muur en telt ongeveer twaalfhonderd inwoners, maar krijgt er volgens de gemeente jaarlijks rond de twee miljoen bezoekers bij. Het bleef in beide wereldoorlogen vrijwel onbeschadigd, waardoor de hoofdstraat er nog uitziet als in 1600. Rondlopen is gratis; de Dolder-toren uit 1291 met zijn museum kost rond de 5 euro, net als de Tour des Voleurs met de oude folterkamer. Reken op twee uur. Let op: de hoofdstraat is één rij souvenirwinkels en op zomermiddagen schuifel je; de zijstraatjes zijn leeg en mooier.

Boven Ribeauvillé staan drie kasteelruïnes op een rij

Boven het dorp Ribeauvillé staan op de bergrug de ruïnes van Saint-Ulrich, Girsberg en Haut-Ribeaupierre, alle drie van dezelfde adellijke familie. Je loopt er in een rondje langs. De ruïnes zijn gratis en dag en nacht toegankelijk. Reken op drie uur voor het rondje van 8 kilometer met 500 hoogtemeters vanaf het dorp. In het eerste weekend van september viert het dorp de Fête des Ménétriers, een oud speelliedenfeest waarbij de fontein wijn geeft in plaats van water.

In Hunawihr zit een opvang voor ooievaars en otters

Bij Hunawihr staat het Centre de Réintroduction des Cigognes et des Loutres, dat vanaf de jaren zeventig de ooievaar in de Elzas terugbracht toen er nog maar een handvol paren over was. Er zitten nu ook otters en er is een demonstratie met aalscholvers die vissen. Entree kost 12 tot 15 euro voor volwassenen en 8 tot 11 euro voor kinderen; het is van april tot begin november open van 10.00 tot 18.00 uur. Reken op twee uur. Boven het dorp staat een versterkte kerk met een muur eromheen, gratis toegankelijk en met uitzicht over de wijngaarden.

Obernai en Bergheim hebben nog complete stadsmuren

Obernai heeft een ring van muren met torens en op het marktplein de Puits aux Six Seaux uit 1579, een put met drie raderen en zes emmers. Bergheim verderop heeft een complete ommuring met vier poorten en een museum over de heksenprocessen die er in de zeventiende eeuw plaatsvonden. Rondlopen kost in beide niets; het heksenmuseum in Bergheim vraagt rond de 5 euro. Reken op anderhalf uur per dorp. Obernai is groter en heeft echte winkels en cafés voor bewoners, wat het buiten het seizoen aangenamer maakt dan de museumdorpen.

Rosheim is romaans en niet Romeins

De kerk van Rosheim is gewijd aan Sint-Petrus en Sint-Paulus en dateert uit de twaalfde eeuw; het is een van de gaafste romaanse kerken van de Elzas, met beeldhouwwerk van dieren op de daklijst. Romaans verwijst naar de bouwstijl en niet naar de Romeinen, die hier eeuwen eerder zaten. De kerk is gratis en dagelijks open. In hetzelfde dorp staat een woonhuis uit 1152 dat als het oudste van de Elzas geldt. Reken op een uur. Dit is een dorp waar nog gewoon wordt gewoond en gewerkt; er is geen rij en geen souvenirwinkel.

Colmar is geen dorp maar een stad met grachten

Colmar wordt in dorpenlijstjes meegenomen, maar telt zo'n zeventigduizend inwoners. De wijk La Petite Venise met zijn vakwerkhuizen aan het water is wel het beeld dat iedereen zoekt, en in het Musée Unterlinden hangt het Isenheimer altaar uit 1512 tot 1516. Het museum kost 13 tot 16 euro en is op dinsdag dicht; een bootje door de grachtenwijk kost rond de 8 euro voor een half uur. Reken op een halve dag. Let op: in december staat de hele binnenstad vol kerstkramen en is het er drukker dan in augustus.

Praktisch

Frankrijk betaalt met de euro en vrijwel overal met de kaart. Vanaf Parijs rijdt de TGV in een uur en drie kwartier naar Straatsburg en in tweeënhalf uur naar Colmar; vanaf Utrecht rijd je in vijf uur. De snelweg door de Elzas is tolvrij. De zomer geeft 25 tot 32 graden en de winters zijn koud. Let op: de dorpen zijn op zich klein en de drukte verplaatst zich met de bussen mee; wie tussen tien en vijf komt, ziet vooral andere bezoekers. In de oogstweken van september rijden er tractoren door de dorpen en zijn de wijnboeren overdag in de wijngaard.