Vakantie in de Elzas met vakwerkhuizen, wijnroutes en charme

De wijnroute van de Elzas is honderdzeventig kilometer lang

Van Marlenheim in het noorden tot Thann in het zuiden loopt een bewegwijzerde route langs ruim honderd wijndorpen, tegen de oostelijke helling van de Vogezen. Daar staan de vakwerkhuizen waar de streek om bekendstaat. Dit artikel behandelt de route, de steden en de bergen, met prijzen, openingstijden en afstanden.

Colmar heeft een grachtenwijk en een altaarstuk uit de zestiende eeuw

Het stadje heeft vakwerkhuizen langs een zijriviertje, een wijk die vaak klein Venetië wordt genoemd, en een museum in een oud klooster met een beroemd altaarstuk uit 1512 tot 1516. Entree van het museum kost 11 tot 15 euro; het is van woensdag tot maandag open, doorgaans van 9.00 tot 18.00 uur. Reken op twee uur. In het stadje staat ook een verkleinde versie van het Vrijheidsbeeld, want de maker ervan werd hier geboren.

De kathedraal van Straatsburg was tot 1874 het hoogste gebouw ter wereld

De toren haalt volgens de kerkbeheerder 142 meter en de kerk heeft een astronomisch uurwerk uit de negentiende eeuw dat elke dag om half één een figurenspel vertoont. De kerk is gratis; het uurwerkspel kost enkele euro's en de toren beklimmen rond de 8 euro, over 330 treden. Het eiland met de oude stad staat sinds 1988 op de werelderfgoedlijst. Reken op een halve dag voor het centrum.

De burcht boven de vlakte is tussen 1900 en 1908 herbouwd

Op 757 meter staat een middeleeuwse burcht die in de negentiende eeuw een ruïne was en op last van de Duitse keizer volledig is gereconstrueerd. Entree kost 9 tot 12 euro; het is dagelijks open, van 9.15 tot 18.00 uur in de zomer en korter in de winter. Reken op anderhalf uur. Het is een van de drukst bezochte monumenten van Frankrijk; koop online en kom voor 11.00 uur, anders staat u in de rij en op een volle parkeerplaats.

Over de Vogezen loopt een bergweg die in de oorlog is aangelegd

De kamweg over de bergketen is tijdens de Eerste Wereldoorlog aangelegd voor bevoorrading. Hij voert langs toppen tot ruim 1.400 meter, hoogveengebieden en meren in gletsjerkommen. Rijden kost niets; delen zijn in de winter gesloten door sneeuw. Reken op twee uur voor de hele route zonder stops. Onderweg liggen boerderijen die maaltijden serveren met streekkaas voor 18 tot 28 euro; die zijn van mei tot oktober open.

De streekkeuken is Duitser dan de rest van Frankrijk

Zuurkool met vlees, een dunne taart met room en spek, en een stoofpot van drie soorten vlees in wijn zijn de bekendste gerechten. Ze komen uit een periode waarin deze streek bij Duitsland hoorde. Een bord zuurkool kost 16 tot 24 euro en een taart 10 tot 15 euro. In de dorpen staan winstubs, kleine restaurants met houten interieur, waar die gerechten met een glas droge riesling worden geschonken. Reserveren is in het seizoen nodig.

De grote thermale baden liggen net buiten de streek

De Elzas zelf heeft weinig thermaal water. De bekende baden liggen over de Rijn in Duitsland, ongeveer 60 kilometer van Straatsburg, en in Lotharingen. Reken op 25 tot 40 euro voor een dagkaart daar. In de Elzas zelf zijn er wel wellnesscentra bij hotels, die dagkaarten verkopen voor 30 tot 60 euro. Vraag vooraf of de sauna gemengd en textielvrij is; in Duitstalig gebied is dat de norm en dat verrast Nederlandse bezoekers geregeld.

De kerstmarkt van Straatsburg bestaat sinds 1570

Van eind november tot kerst staan er in de stad meerdere markten, met de oudste op het plein bij de kathedraal. Colmar en de wijndorpen hebben hun eigen versies. Toegang is gratis. Let op: hotelprijzen verdubbelen in die weken en treinen en parkeergarages zitten vol. In het weekeinde loopt u in de binnenstad stapvoets. Wie het rustiger wil, gaat doordeweeks of naar de markten in de kleinere wijndorpen, waar het aanbod vaak aardiger is.

Praktisch

Vanaf de Nederlandse grens rijdt u vier tot vijf uur. De Franse snelwegen zijn tolwegen; reken op 8 tot 15 euro per honderd kilometer. Frankrijk betaalt met de euro. Mei tot oktober geeft 18 tot 30 graden; de wijnoogst valt in september en oktober en dan zijn er feesten in de dorpen. Langs de wijnroute loopt een fietsroute van ongeveer 140 kilometer, vlak aan de voet van de bergen; fietsen huren kost 15 tot 25 euro per dag.