Wandelen en kanoën in het groene hart van Frankrijk

In de Limousin ontspringen de rivieren en dat merk je aan het water

Op het Plateau de Millevaches in het midden van de streek ontspringen tientallen rivieren, waaronder de Vienne, de Creuse en de Vézère. Dat betekent smalle, snelstromende bovenlopen met stenen, en niet de brede, trage rivieren van verderop. Dat bepaalt waar je kunt kanoën. Dit artikel behandelt het wandelen en varen in de Limousin, met afstanden, kosten en de veiligheidsregels die hier echt gelden.

De rustige kanotochten liggen stroomafwaarts, buiten deze streek

De bekende vakantietochten over de Dordogne en de Vézère, langs kastelen en zandbanken bij Beynac en Les Eyzies, spelen zich af in het buurdepartement, ongeveer 80 tot 120 kilometer zuidwestwaarts. Daar kost een kano huren 20 tot 40 euro per dag en zijn de trajecten 8 tot 25 kilometer. In de Limousin zelf zijn de bovenlopen smaller en sneller; daar wordt eerder in kajaks en met begeleiding gevaren. Let op: dat is een andere sport dan de familietocht die je misschien voor ogen had.

Op de gestuwde rivieren kan het peil plotseling stijgen

De Vienne en de Creuse hebben volgens de waterbeheerder meerdere stuwdammen voor waterkracht. Bij een lozing stijgt het water benedenstrooms binnen korte tijd en neemt de stroming sterk toe; bij Argentat op de Dordogne geldt hetzelfde. Let op: een rustig traject kan binnen 30 minuten in wildwater veranderen. Vaar alleen op trajecten die de verhuurders die dag vrijgeven en houd je aan hun instructies. Een reddingsvest is verplicht en zit bij de huur in. Bij de dammen staan borden en soms sirenes; ga bij een waarschuwing meteen van het water af.

Rond het meer van Vassivière ligt een pad van zevenentwintig kilometer

Het Lac de Vassivière is een stuwmeer van ongeveer 1.000 hectare uit de jaren vijftig. Er loopt een route omheen door bos en langs de oevers, met het eiland in het midden. Wandelen is gratis. Reken op zeven tot acht uur voor het hele rondje, of knip er een lus van 8 kilometer uit. Op het eiland staat een kunstcentrum met beelden in het bos; entree kost 5 tot 8 euro. Op het meer kun je kanoën en zeilen op vlak water, waar de stuwen geen rol spelen; huur kost 15 tot 35 euro per dagdeel.

Het hoogplateau is een van de dunst bevolkte streken van Frankrijk

Op 800 tot 900 meter liggen heide, hoogveen en dennenbos, met gehuchten van enkele tientallen inwoners rond Bugeat en Treignac en lange stukken zonder voorzieningen. Toegang tot de paden is gratis en de routes zijn 5 tot 15 kilometer. Neem water, eten en een kaart mee, want tussen twee dorpen zit soms 15 kilometer zonder winkel of kraan. Let op: het telefoonbereik is in de dalen slecht. In de zomer is het hier vijf graden koeler dan beneden in de Haute-Vienne.

Het Périgord-Limousin loopt door tot in de Dordogne

Ten westen van Limoges ligt het Parc naturel régional Périgord-Limousin, ruim 180.000 hectare dat sinds 1998 over de grens van twee streken heen ligt, met bossen, weiden en oude kastanjeboomgaarden. Toegang is gratis en er lopen honderden kilometers gemarkeerd pad. Reken op routes van 6 tot 15 kilometer. In het park liggen dorpen met een middeleeuwse kern, zoals Saint-Mathieu en Saint-Junien aan de Vienne; bij het bezoekerscentrum koop je kaarten voor enkele euro's.

De kloven van de Vienne zijn steil en bebost

Ten zuiden van Limoges snijdt de Vienne zich door graniet, met rotswanden, stuwmeren en steile bospaden erlangs. Bij Treignac liggen de Gorges de la Vézère met hun rotsblokken. Wandelen is gratis en de routes zijn 5 tot 12 kilometer met 200 tot 400 hoogtemeters. Er zijn uitkijkpunten boven de bochten. Voor varen geldt hier hetzelfde als op de andere gestuwde rivieren: alleen met een verhuurder die het traject die dag vrijgeeft, want de stuwen bepalen het waterpeil.

De dorpen liggen ver uit elkaar en sluiten vroeg

In deze streek liggen kernen met 200 tot 2.000 inwoners op 10 tot 25 kilometer van elkaar, met vaak één café en één winkel. Uzerche aan de Vézère is met zijn torenhuizen een van de grotere. Rondlopen kost niets. Let op: winkels sluiten tussen 12.00 en 14.00 uur en op zondagmiddag en maandag is vrijwel alles dicht. Restaurants serveren doorgaans tussen 12.00 en 13.30 uur en vanaf 19.30 uur; buiten die tijden krijg je niets. Plan je boodschappen in de ochtend.

Praktisch

Vanaf de Nederlandse grens rijd je acht tot tien uur; de snelweg door deze streek is over een lang stuk tolvrij. Frankrijk betaalt met de euro en in de kleine dorpen is contant geld nog vaak nodig. Mei tot september geeft 16 tot 28 graden; op het plateau valt aanzienlijk meer regen dan in de dalen. Het kanoseizoen loopt van mei tot september en hangt van de waterstand af. Let op: in droge zomers vallen trajecten weg omdat het water te laag staat, en dat hoor je pas bij de verhuurder zelf.