Rustzoekers opgelet, Leitrim zonder toeristendrukte

Leitrim heeft de kleinste bevolking en de kortste kustlijn van Ierland

Dit graafschap telt ongeveer 35.000 inwoners, minder dan welk ander Iers graafschap ook, en raakt de zee over nog geen 3 kilometer. Verder bestaat het uit heuvels, kleine meren als Lough Gill, Lough Allen, Lough Melvin en Lough Key, en de bovenloop van de Shannon; Parke's Castle aan Lough Gill is het best bewaarde gebouw. Dat verklaart waarom hier vrijwel geen bussen met bezoekers rijden. Wie rust zoekt, zit goed; wie een programma zoekt, komt bedrogen uit. Dit artikel behandelt wat er wél is, met prijzen, openingstijden en afstanden. Ierland betaalt met de euro.

Vanuit Carrick-on-Shannon vaar je zonder vaarbewijs

De hoofdplaats telt ongeveer 4.000 inwoners en is het vertrekpunt voor de verhuur van motorboten op de rivier. In Ierland heb je daarvoor geen vaarbewijs nodig; je krijgt bij vertrek een instructie van ongeveer een uur en daarna vaar je zelf. Een boot voor vier personen kost 1.200 tot 2.200 euro per week, afhankelijk van het seizoen, of vanaf ongeveer 250 euro voor een dag. Het vaarseizoen loopt van maart tot oktober. Overnachten aan openbare steigers is gratis en er liggen er tientallen langs de route, vaak bij een dorp met één pub.

De vaarweg naar het noorden ging in 1994 weer open

De Shannon-Erne Waterway is 63 kilometer lang, telt zestien sluizen en verbindt de rivier met het merengebied over de grens in Noord-Ierland. Het kanaal lag vanaf 1869 vrijwel ongebruikt en werd na 125 jaar volledig hersteld en heropend. Varen kost niets extra en alle sluizen werken automatisch met een pasje dat je bij vertrek krijgt: geen sluiswachter, geen wachttijden. Onderweg passeer je de grens tussen twee landen zonder enige controle. Reken op twee dagen varen voor de hele lengte, of vier als je onderweg wilt stoppen.

De kleinste kapel van Europa staat aan de hoofdstraat

In Carrick staat de Costello Chapel uit 1877, een grafkapel van ongeveer 5 bij 3,6 meter die een koopman liet bouwen voor zijn overleden vrouw. Beide kisten liggen er in glazen nissen in de vloer, aan weerszijden van het middenpad. Toegang is gratis en de kapel is overdag open. Reken op tien minuten, want langer duurt het niet: met vier mensen staat het er vol. Het is het soort bezienswaardigheid dat bij dit graafschap past, klein en zonder rij, en je loopt er zo voorbij als je niet oplet.

Bij Glencar valt het water vijftien meter in een bosdal

In dit dal aan de rand van het graafschap stort een beek naar beneden in een bosje met varens. Yeats verwees ernaar in The Stolen Child, en dat staat op een bordje bij de val toegelicht. Toegang en parkeren zijn gratis en het terrein is dag en nacht open; er is een café dat doorgaans van 10.00 tot 17.00 uur draait. Vanaf de parkeerplaats loop je er in vijf minuten heen over een verhard pad, ook met een kinderwagen. Na regen is de val op zijn indrukwekkendst, en regen is hier zelden een probleem.

Voor witvis heb je in Ierland geen vergunning nodig

Op de meren en de rivier wordt vooral op brasem, blankvoorn en snoek gevist, en voor die soorten is geen visakte vereist. Voor zalm en zeeforel geldt dat wel, en dan heb je bovendien een dagkaart voor het water nodig. Een dag met een gids en materiaal kost 100 tot 180 euro; zelf een plek zoeken kost niets en er liggen tientallen aangelegde visstekken langs de wegen. Let op: voor snoek gelden vangstbeperkingen en in delen van het jaar een terugzetplicht; die staan op borden bij het water en er wordt op gecontroleerd.

Het kunstencentrum zit in het oude gerechtsgebouw

Aan de rivier in Carrick-on-Shannon staat een gerechtsgebouw uit 1825 dat als The Dock is verbouwd tot Arts Centre, met theater, galerie en atelierruimte. Er is vrijwel elke week iets te doen, van kamermuziek tot tentoonstellingen van makers uit de streek. De galerie is gratis en doorgaans van dinsdag tot zaterdag open van 10.00 tot 17.00 uur; kaartjes voor voorstellingen kosten 12 tot 25 euro. In Manorhamilton in het noorden zit daarnaast het Leitrim Sculpture Centre met werkplaatsen en cursussen van enkele dagen, waar je ook als bezoeker terechtkunt; in de Dartry Mountains erachter beginnen de wandelroutes.

Het is hier natter dan in de rest van het land

Dit is volgens de Ierse weerdienst een van de natste graafschappen, met ruim 1.200 millimeter neerslag per jaar en regen op meer dan tweehonderd dagen. Dat is de prijs van het groen en de leegte. Neem waterdichte kleding en laarzen mee in plaats van een paraplu, want het waait erbij. Plan geen dag die volledig van het weer afhangt en houd een binnenoptie achter de hand. Mei, juni en september zijn met 14 tot 19 graden de droogste en aangenaamste maanden; in Drumshanbo kun je op een natte middag terecht bij de distilleerderij van de Gunpowder Gin voor een rondleiding van rond de 20 euro, aan de voet van het Sliabh an Iarainn-gebergte.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer anderhalf uur op Dublin; vanaf daar rijd je 170 kilometer noordwestwaarts in ruim twee uur. Je rijdt links, en de wegen hier zijn smal met hoge heggen en vaak zonder middenstreep. Openbaar vervoer is beperkt tot enkele bussen per dag tussen de grotere plaatsen; zonder auto of boot kom je hier niet ver. Let op: restaurants in de dorpen sluiten de keuken vaak al om 20.30 uur en op maandag en dinsdag zijn er meerdere dicht. Bel vooruit in plaats van op goed geluk te rijden, want de volgende gelegenheid ligt zo 15 kilometer verderop.