Bergen, baaien en verlaten stranden in County Mayo

Croagh Patrick krijgt sinds 2021 een stenen pad

Deze berg van 764 meter heeft een kegelvormige top van kwartsiet die van ver herkenbaar is; in de streek heet hij kortweg de Reek. De klim vanaf Murrisk duurt heen ongeveer twee uur en gaat op het laatste deel over een steile helling van los gruis. Sinds 2021 wordt er stap voor stap een stenen pad aangelegd om de erosie te stoppen die door honderdduizenden bezoekers per jaar was ontstaan. Let op: dat losse gruis is bij nat weer glad en er gebeuren jaarlijks tientallen ongelukken, dus stevige schoenen en stokken zijn geen overbodige luxe. Op de laatste zondag van juli klimmen duizenden pelgrims naar boven.

Clew Bay heeft geen 365 eilanden

De baai wordt vaak beschreven als een baai met 365 eilanden, één voor elke dag van het jaar, maar dat is een verhaal: het zijn er ongeveer 117. Het gaat om drumlins, heuvels van gletsjerpuin die na de laatste ijstijd onder water kwamen te staan, wat de baai haar kenmerkende bultige aanblik geeft. Vanuit Westport en Roonagh vertrekken boottochten die er ongeveer twee uur over doen, vanaf rond de 25 euro; vanaf Roonagh varen ook veerboten naar Clare Island. Bij eb vallen tussen de eilanden brede zandplaten droog. Aan de rand van Westport staat Westport House, een Georgisch landhuis dat tot 2017 van dezelfde familie was.

Achill is het grootste eiland van Ierland

Met ongeveer 148 vierkante kilometer is Achill het grootste van het land, en sinds 1887 ligt er een brug naartoe. Er liggen vijf stranden met een blauwe vlag, waarvan Keel met ongeveer 3 kilometer het langste is; het eiland telt rond de 2.500 inwoners. Aan de flank van de berg Slievemore staan de resten van een verlaten dorp met tientallen huisjes, in de negentiende eeuw achtergelaten toen de bewoners naar de kust en naar Amerika vertrokken. Het terrein is vrij toegankelijk en gratis. Aan de westpunt valt Croaghaun met 688 meter in zee, de hoogste zeeklif van Ierland.

In Ballintubber Abbey wordt al ruim achthonderd jaar gevierd

Deze abdij werd in 1216 gesticht en is volgens de parochie de enige Ierse kerk waar onafgebroken diensten zijn gehouden, ook tijdens de eeuwen waarin de katholieke eredienst verboden was en er in het geheim werd samengekomen. Het dak brandde in 1653 af en werd pas in 1966 hersteld; de muren bleven al die eeuwen staan. Toegang is gratis en de kerk is dagelijks open. Vanaf hier vertrekt de Tóchar Phádraig, een oude pelgrimsroute van ongeveer 35 kilometer naar Croagh Patrick, die je in één lange dag loopt.

Rockfleet Castle hoort bij Grace O'Malley

Deze woontoren aan Clew Bay dateert uit de zestiende eeuw en wordt in verband gebracht met Gráinne Mhaol, de zeevaarster die vanuit deze streek een vloot aanvoerde en in 1593 met koningin Elizabeth I onderhandelde over de vrijlating van haar zoon. De toren staat op een landtong en is bij hoog water aan drie zijden door zee omringd. De binnenkant is doorgaans niet toegankelijk; je kunt er wel omheen lopen en dat kost niets. Vanaf Newport is het ongeveer 5 kilometer. Op Clare Island verderop ligt haar graf in een kleine abdij.

Wild Nephin is sinds 2016 donkerteterrein

Het park bij Ballycroy werd in 1998 ingesteld en is samengevoegd met het aangrenzende bosgebied tot ongeveer 150 vierkante kilometer. Het bestaat vooral uit deken- en hoogveen, waarvan het Owendufflaagland tot de laatste intacte veengebieden van West-Europa wordt gerekend. In 2016 werd het erkend als donkerteterrein voor sterrenkijkers, het eerste van Ierland; op heldere nachten is de melkweg met het blote oog te zien. Het bezoekerscentrum aan de doorgaande weg is gratis toegankelijk. Let op: buiten de paden is het veen drassig en verraderlijk diep, ook na droge weken.

Bij Downpatrick Head staat een losse rotszuil in zee

Dún Briste is ongeveer 45 meter hoog en werd volgens de kronieken in 1393 door een storm van het vasteland gescheiden; op de top liggen nog resten van bebouwing van vóór die tijd. In de graszode van de kaap zit een gat waardoor je de zee tientallen meters lager hoort beuken. Het terrein is vrij toegankelijk en er is een parkeerplaats op enkele honderden meters. Blijf achter de hekwerken, want de rand is ondergraven en kan afbreken. In het gras ligt ook een EIRE-teken van witte stenen uit de Tweede Wereldoorlog, aangelegd om piloten te laten zien dat ze boven neutraal gebied vlogen.

De Great Western Greenway is tweeënveertig kilometer lang

Deze fietsroute loopt van Westport naar Achill over het tracé van een spoorlijn die in 1937 werd opgeheven. De route is autovrij, vrijwel vlak en ging tussen 2010 en 2011 in etappes open; het is de bekendste van Ierland. Onderweg liggen Newport en Mulranny, allebei met horeca en fietsverhuur. Een huurfiets kost rond de 25 euro per dag, met terugbrengservice vanaf het eindpunt, zodat je niet heen en terug hoeft. Reken op vier tot zes uur voor de hele route, of doe een etappe van 18 kilometer.

In Cong werd in 1952 een bekende film opgenomen

Dit dorp van rond de 200 inwoners ligt op de grens met Galway, op de landengte tussen Lough Corrib en Lough Mask. Er staan de resten van een abdij uit de twaalfde eeuw, en ernaast ligt Ashford Castle, dat teruggaat op 1228 en in de negentiende eeuw door de Guinness-familie tot landhuis werd verbouwd; het is nu hotel. De film die hier in 1952 werd opgenomen levert het dorp tot vandaag bezoekers op, met een klein museum in een nagebouwd huisje. De bossen van het landgoed zijn tegen een kleine vergoeding toegankelijk en er lopen paden langs het water. Reken op een halve dag.

Bij Belmullet liggen stranden die in augustus leeg zijn

Mulranny ligt op de landengte tussen twee baaien en heeft een strand met een stenen loopbrug over de kwelder. Belmullet ligt ruim 50 kilometer noordelijker op het Mullet-schiereiland, dat door een kanaal van het vasteland is gescheiden. Rond Belmullet en Elly Bay liggen stranden die zelfs in augustus vrijwel leeg zijn, met duinen tot 20 meter hoog en uitzicht op Broadhaven. Voorzieningen zijn er beperkt: vul onderweg brandstof en proviand aan, want tussen de dorpen zit 20 tot 30 kilometer zonder winkel. Deze hoek heet Erris en is een van de dunstbevolkte van het land.

De Maumturks liggen in Galway en niet in Mayo

Dat gebergte ligt in Connemara, in het aangrenzende graafschap, ongeveer 60 kilometer ten zuiden van Westport; hetzelfde geldt voor de Twelve Bens. Binnen Mayo zelf ligt met de Mweelrea van 814 meter de hoogste berg van de hele provincie Connacht. De bergketen daaromheen, de Nephin Beg, is een van de meest afgelegen gebieden van Ierland: er lopen nauwelijks gemarkeerde paden en er is geen mobiel bereik. Ervaring met kaart en kompas is er noodzaak, en ga niet alleen. Wie alleen het uitzicht wil, rijdt de kustweg langs Doolough, waar de bergen recht uit het water oprijzen.

In Keem Bay zwemmen reuzenhaaien langs

Deze hoefijzervormige baai aan de westpunt van Achill ligt tussen kliffen van ruim 300 meter. Het water is er helder en in de zomer zwemmen er reuzenhaaien langs, die zich met plankton voeden en ongevaarlijk zijn; vroeger werden ze hier op grote schaal gevangen voor hun leverolie. De weg naar beneden is smal en steil met haarspeldbochten, en het parkeerterrein is klein en op zomerse dagen al voor de middag vol. Er is bewaking in juli en augustus, en dan geldt een afgebakend zwemgebied. Buiten die maanden is er geen toezicht en staat er soms een stevige stroming.