Roscommon, historie en rust in het hart van Ierland

Roscommon is historie en rust in het hart van Ierland

County Roscommon is de stilste county van Ierland en draagt tegelijk haar oudste verhalen: de koninklijke heuvels van koningin Maeve, kasteelruïnes zonder hekken en meren waar de Shannon traag doorheen ademt. Ierland betaalt met de euro; dit artikel zet het verborgen hart van het eiland op een rij. Wie de bussen en de drukte van de kust wil ontlopen, vindt hier het Ierland van vóór het toerisme.

Rathcroghan is het koninklijke landschap van Maeve

Bij het dorp Tulsk ligt Rathcroghan, de legendarische zetel van de koningen van Connacht en van koningin Maeve, de krijgskoningin uit het beroemdste Ierse epos: volgens de archeologen zo'n 240 monumenten in één glooiend landschap, met sporen van 5.500 jaar bewoning. Het bezoekerscentrum in Tulsk duidt het onzichtbare: de heuvels ogen als weiland tot de verhalen ze vullen, en de rondleidingen naar de grot die als poort naar de Andere Wereld gold, de geboortegrond van Halloween volgens de gidsen, maken er een middag mythologie van. Entree en tours blijven onder de 10 tot 15 euro.

De kastelen staan hier zonder kassa's

Roscommon doet kastelen op zijn eigen manier: de ruïne van Roscommon Castle, begonnen in 1269 als koninklijke burcht en tot de zeventiende eeuw bewoond, staat vrij toegankelijk in een stadspark, met torens om omheen te lopen en zwanen in de gracht. Verder noordwaarts wachten de abdijruïne van Boyle uit de twaalfde eeuw aan de rivier en de landhuizen met hun parken. De formule is overal dezelfde: grote geschiedenis, kleine of geen entree en zelden meer dan een handvol bezoekers; de foto zonder mensen is hier de standaard, niet de uitzondering.

Lough Key is het schatkisteiland van de county

Het pronkstuk voor gezinnen en wandelaars is Lough Key Forest Park bij Boyle, zo'n 40 kilometer ten noorden van Roscommon-stad: een landgoedbos aan een meer vol eilandjes, met op het bekendste eiland een sprookjeskasteeltje, en voorzieningen van boomtoppenpad, 7,50 euro per volwassene, tot bootverhuur; het volledige verhaal staat in ons aparte Lough Key-artikel. De maat is hier belangrijk: dit is het drukste punt van de stilste county, en zelfs dat blijft Iers gemoedelijk. Wie doordeweeks komt, deelt het bos vooral met eekhoorns en schoolklassen, en het meer doet de rest.

De Shannon en de meren dragen het waterleven

De oostgrens van de county is de Shannon zelf: jachthavens waar huurcruisers afmeren, buiten het hoogseizoen vanaf zo'n 900 euro per week, meren als Lough Ree waar het water breed wordt en dorpen die van de rivier leven. Varen zonder vaarbewijs kan van april tot en met oktober; houd er rekening mee dat de wind op de grote meren serieus opsteekt, dus de kaart met schuilhavens hoort aan boord. De westkant heeft de Suck, de visrivier van de fijnproevers, en overal liggen de kleine meren waar reigers het monopolie hebben. Dit is het Ierland van de hengel, de kano en de picknickbank; wie actie zoekt, zit hier fout, en dat is precies de bedoeling.

De mijnen van Arigna vertellen het werkverhaal

In de heuvels bij Lough Key ligt het onverwachte hoofdstuk: de steenkoolmijnen van Arigna, waar tot 1990 gedolven werd en oud-mijnwerkers nu zelf de rondleidingen door de gangen geven; entree rond de 12 tot 16 euro, helm inbegrepen. De tour is klein, persoonlijk en onvergetelijk: de verhalen komen van mannen die er zelf werkten, en het uitzicht over de meren bij de mijnmond is de bonus. Samen met de abdij en het bos van Boyle vormt het de beste dag van het noorden van de county.

Praktisch in het stille hart

Roscommon ligt centraal: op zo'n twee uur rijden van Dublin én van de westkust, wat de county tot ideale tussenstop of rustbasis maakt. Eigen vervoer is vrijwel verplicht; het openbaar vervoer dekt alleen de hoofdplaatsen. De kosten zijn de vriendelijkste van het eiland: pubmaaltijden 14 tot 20 euro, bed and breakfasts ruim onder kustprijzen en attracties zelden boven de 15 euro. De pubs zijn hier nog dorpshuiskamers; wie twee avonden komt, wordt bij naam gekend, en dat is geen verkooppraatje maar demografie.

Wanneer je gaat

Mei tot en met september is de volle periode: avonden die in juni tot na 22.00 uur licht blijven, groene weiden en het water op vaartemperatuur. Juni en september zijn de stilste topmaanden; juli en augustus brengen Ierse gezinnen naar Lough Key en verder weinig drukte. De winter is voor de liefhebber van haardvuur en mythen: Rathcroghan rond Halloween, wanneer de grot van de Andere Wereld haar seizoen heeft, is de eigenzinnigste reden om juist dan te komen. De rest van het jaar regeert de rust; die is hier het hele punt.