Kastelen, meren en het Ierse platteland in Tipperary

De Rock of Cashel is geen kasteel maar een kerkelijk complex

Op een kalkstenen rots boven de vlakte staat een groep middeleeuwse gebouwen: een ronde toren van rond 1100, een romaanse kapel, een gotische kathedraal uit de dertiende eeuw en een vijftiende-eeuws woonhuis voor de geestelijkheid. Reisteksten noemen het geheel een kasteel, maar verdedigingswerk was het niet. De rots was de zetel van de koningen van Munster tot die hem in 1101 aan de kerk schonk. Entree kost rond de 8 euro en het terrein is dagelijks open, in de zomer van 9.00 tot 17.30 uur. Reken op anderhalf uur. Ierland betaalt met de euro.

Cormac's Chapel is alleen met een rondleiding te zien

Deze kapel uit 1127 tot 1134 is het oudste gebouw op de rots en het belangrijkste romaanse bouwwerk van Ierland, met beeldhouwwerk boven de deuren en resten van muurschilderingen die elders in het land niet bewaard zijn gebleven. Let op: je komt er alleen in met een rondleiding, en het aantal bezoekers per groep is beperkt omdat vocht en adem de schilderingen aantasten. In de zomer zijn die plaatsen 's ochtends al vergeven, dus wees er vroeg bij of vraag bij aankomst naar de tijden. De rondleiding zit bij de entreeprijs in.

Hore Abbey ligt op tien minuten lopen van de rots

Deze abdij werd in 1266 gesticht door aartsbisschop David MacCearbhaill en kwam kort daarna in handen van de cisterciënzers; volgens de overlevering verdreef hij de benedictijnen na een droom. Wat er staat is een kerk met kruisingstoren en delen van de kloostergebouwen. Toegang is gratis en het terrein is dag en nacht bereikbaar; er lopen koeien in de wei eromheen. Vanaf hier heb je het klassieke zicht op de rots met de gebouwen erop, en dat is het beste uitzichtpunt dat er is. Reken op een halfuur.

Lough Derg is het op twee na grootste meer van Ierland

Dit meer vormt de westgrens van het graafschap en is ongeveer 130 vierkante kilometer groot. Aan de Tipperary-kant liggen Garrykennedy en Ballina; Killaloe aan de overkant hoort al bij County Clare, al wordt het altijd in één adem genoemd. Je huurt er kano's en sloepen vanaf zo'n 25 euro per dagdeel en er varen rondvaartboten in het seizoen. Langs de oever lopen wandelpaden en er wordt gevist op snoek en brasem. Let op: het meer is breed genoeg om bij wind flinke golfslag te krijgen, dus kijk het weerbericht na voordat je het water op gaat.

Cahir Castle staat op een eiland in de Suir

Deze burcht uit de dertiende eeuw is een van de grootste en best bewaarde van Ierland, met muren, torens en een donjon die je van binnen kunt bekijken. Hij werd in 1599 en 1647 belegerd; in de muur zit nog een kanonskogel uit een van die belegeringen. Entree kost rond de 5 euro en het kasteel is dagelijks open. Reken op een uur. Vanaf het stadje loopt een pad van anderhalve kilometer langs de rivier naar Swiss Cottage, een negentiende-eeuws speelhuisje met rieten dak dat apart te bezoeken is voor rond de 5 euro.

Ormond Castle staat in Carrick-on-Suir en niet in Clonmel

Dit Elizabethaanse woonhuis wordt geregeld in Clonmel geplaatst, maar het staat in Carrick-on-Suir, 20 kilometer oostelijker. Thomas Butler, de tiende graaf van Ormond, liet het in de jaren zeventig van de zestiende eeuw bouwen tegen twee oudere torens aan. Het is het enige onversterkte herenhuis uit de Tudortijd dat in Ierland bewaard is gebleven, met stucwerk in de Great Hall waarin het wapen van koningin Elizabeth I is verwerkt; Butler was familie van haar. Toegang is gratis met een rondleiding, van april tot oktober. Reken op drie kwartier.

De Galtees zijn de hoogste binnenlandse bergketen

Deze keten op de grens met Limerick reikt met Galtymore tot 919 meter en is daarmee de hoogste bergrug van Ierland die niet aan de kust ligt. De klim naar de top duurt vier tot vijf uur heen en terug over ruim 700 hoogtemeters. Halverwege ligt Lough Muskry, een meertje in een gletsjerkom onder steile wanden, bereikbaar in anderhalf uur vanaf de weg. Zwemmen wordt er afgeraden: het water is jaarrond koud en er is geen toezicht. Wandelen kost niets, maar de paden zijn boven ongemarkeerd en bij mist raak je er snel de weg kwijt.

In de Glen of Aherlow staat een beeld op de helling

Dit dal loopt tussen de Galtees en de heuvels ernaast, met bos, weiland en een rivier. Op een uitzichtpunt boven het dal staat sinds 1950 een groot Christusbeeld dat over de vallei kijkt; daar is een parkeerplaats en het uitzicht kost niets. Er lopen gemarkeerde routes van 4 tot 15 kilometer door het dal en tegen de hellingen op, van vlak tot stevig. Het is een van de rustigste wandelgebieden van dit deel van Ierland. Neem waterdichte schoenen mee, want de lagere paden lopen over weiland en zijn na regen modderig.

Nenagh heeft een ronde donjon die je kunt beklimmen

Van het Normandische kasteel in dit stadje staat vooral de ronde donjon uit rond 1200 overeind, ruim 30 meter hoog en met een wenteltrap naar het dak. Boven kijk je over de daken en het omringende land. Toegang is gratis en de toren is van april tot oktober open, doorgaans van woensdag tot zondag; kinderen onder een bepaalde lengte mogen de trap niet op. In hetzelfde stadje zit een museum in de oude gevangenis en staan de resten van een franciscaner klooster. Reken op een uur voor het geheel.

Praktisch in Tipperary

Dit graafschap ligt in het midden van het land, zonder kust. Vanaf Dublin is het 160 kilometer naar Cashel, ruim anderhalf uur rijden; vanaf Cork en Limerick ben je er in een uur. Er rijden bussen tussen de grotere plaatsen, maar voor de bergen en het meer heb je een auto nodig. De Suir loopt dwars door het graafschap en is bekend bij vliegvissers; een dagvergunning kost 10 tot 30 euro. Mei tot en met september geeft 15 tot 20 graden en de meeste droge dagen. Het binnenland is merkbaar minder winderig dan de kust, maar regen kan hier in elke maand vallen.