Trulli, stranden en witte stadjes in Apulië

De kegeldaken van Apulië zijn gebouwd om snel af te breken

De ronde stenen huisjes met een dak van losse platte stenen zijn zonder specie gestapeld. De gangbare verklaring is fiscaal: onder het koninkrijk Napels werd belasting geheven op afgebouwde woningen, en een dak dat u in een uur kon laten instorten telde niet mee. In het bekendste stadje staan er ruim duizend bij elkaar in twee wijken; volgens Unesco staat dat geheel sinds 1996 op de werelderfgoedlijst. Dit artikel loopt de streek af, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden.

Rondlopen tussen de trulli is gratis, naar binnen kijken niet

De twee wijken zijn openbaar terrein en dag en nacht toegankelijk. Vrijwel elk huisje op de doorgaande route is inmiddels een winkel, en enkele vragen 2 tot 3 euro om de binnenkant en het dak van onderaf te bekijken. Let op: tussen 10.00 en 18.00 uur staat het er vol met bussen en is de hoofdstraat een aaneenschakeling van souvenirwinkels; ga daarvoor of daarna. In de zijstraatjes van de tweede wijk wordt nog gewoon gewoond en is het aanmerkelijk rustiger. Vanaf Bari is het 55 kilometer, ongeveer een uur, en er stopt een streektrein.

Het klifstadje aan zee heeft geen strand maar een kiezelinham

Het bekende stadje op de kliffen kijkt uit op een inham tussen twee rotswanden, met een strook grove kiezel van nog geen honderd meter. Dat is het enige strand in de kern. Toegang is gratis. In juli en augustus ligt die strook vanaf 9.00 uur vol en kunt u er nauwelijks meer bij. Wie wil zwemmen, gaat naar de rotsplateaus buiten het centrum of naar de zandstranden 20 kilometer noordelijker. Kom hier voor de stad en het uitzicht, niet voor een strandvakantie.

De witte stadjes op de heuvels zijn gekalkt tegen ziekte

De kalklaag op de gevels van de heuvelstadjes is geen esthetische keuze maar een oude hygiënische maatregel: kalk ontsmet en werd tijdens pestuitbraken voorgeschreven. Er wordt nog altijd jaarlijks bijgewerkt. Rondlopen kost niets en de kernen zijn autovrij. De twee bekendste liggen 10 kilometer uit elkaar en zijn goed te combineren; reken op twee uur elk. Parkeer buiten de muren, want in de kernen geldt een autoluwe zone met camerabewaking en een boete komt maanden later thuis.

De grotten in het binnenland zijn alleen met een gids te bezoeken

Onder het kalkplateau ligt een stelsel waarvan ongeveer 3 kilometer toegankelijk is, tot 70 meter onder het maaiveld, met een zaal die vrijwel volledig wit is van het albast. De lange rondleiding kost rond de 18 euro en duurt twee uur; de korte kost minder en gaat niet tot de witte zaal. Er is dagelijks een vast rooster en tickets zijn met een tijdslot. Het is er 16 graden, dus neem een vest mee. Fotograferen is binnen niet toegestaan.

In het zeereservaat aan de kust mag u niet overal het water in

Ten noorden van Brindisi ligt een beschermd zeegebied van ruim 2.000 hectare, verdeeld in zones. In de strengste zone is zwemmen en varen verboden; in de middelste mag u alleen met een gids snorkelen. Het strand in de vrije zone is gratis toegankelijk en er rijdt in de zomer een pendelbus vanaf het parkeerterrein, omdat auto's het duingebied niet in mogen. Begeleide snorkeltochten kosten rond de 20 euro en gaan van juni tot september. Dit is de rustigste kust van de streek, juist door die regels.

In de havenstad ligt de heilige die Sinterklaas werd

In de basiliek van de provinciehoofdstad liggen sinds 1087 de resten van de bisschop van Myra, door zeelieden uit het huidige Turkije hierheen gebracht. Uit die verering is via de Lage Landen het Sinterklaasfeest ontstaan. De kerk is gratis en dagelijks open van 7.00 tot 20.00 uur. In de oude stad eromheen maken vrouwen in de deuropening met de hand oorvormige pasta; dat is een straatbeeld en geen winkel, en het kopen ervan gebeurt informeel. Reken op twee uur voor de oude stad.

De dode olijfbomen in het zuiden zijn geen droogteschade

Vanaf 2013 verspreidt zich in het zuiden van de streek een bacterie die de sapstroom van olijfbomen blokkeert. Miljoenen bomen, waaronder eeuwenoude exemplaren, zijn afgestorven en gerooid. Dat verklaart de grijze, kale boomgaarden die u onderweg ziet. Er gelden verplaatsingsverboden voor plantmateriaal en er wordt herplant met resistente rassen. Voor bezoekers heeft het geen gevolgen, maar het is goed te weten wat u ziet: dit is geen verwaarlozing maar een plantenziekte.

Praktisch

Vanuit Nederland vliegt u in ongeveer twee en een half uur op Bari of Brindisi. Italië betaalt met de euro. De streek is langgerekt: van de trulli naar de zuidpunt is het 180 kilometer, ruim twee uur. Een huurauto is hier vrijwel onmisbaar, want de treinen verbinden alleen de grotere plaatsen. Mei, juni, september en oktober geven 22 tot 29 graden en zee die vanaf juni aangenaam is. In juli en augustus loopt het naar 33 tot 40 graden en is het binnenland midden op de dag zwaar. In de winter is het 12 tot 16 graden en sluit een deel van de kustzaken.