Bezoek Alberobello, Lecce en de Gargano-kust

De trulli van Alberobello zijn vooral achttiende- en negentiende-eeuws

Je leest vaak dat deze kegelhuisjes uit de veertiende eeuw stammen. De bouwwijze is inderdaad oud, maar vrijwel alles wat er nu in Alberobello staat is van de achttiende en negentiende eeuw; het dorp groeide pas toen het in 1797 stadsrechten kreeg en het bouwverbod verviel. De verklaring voor de losse stapeling zonder specie is fiscaal: op afgebouwde woningen werd belasting geheven, en een dak dat in een uur omlaag kon telde niet mee. Volgens Unesco staat het geheel sinds 1996 op de werelderfgoedlijst. Rondlopen is gratis en Apulië betaalt met de euro.

Lecce is gebouwd uit steen die je met een mes kunt snijden

De barok van deze stad bestaat dankzij de pietra leccese, een kalksteen die zo zacht is dat er fijn in te beeldhouwen valt en die pas in de buitenlucht verhardt. Daardoor konden steenhouwers in de zeventiende eeuw gevels vol bloemen, dieren en figuren maken die elders onmogelijk waren. Het bekendste voorbeeld is de Basilica di Santa Croce, waarvan de gevel in 1646 werd voltooid en ruim honderd jaar bouwtijd kostte. Rondlopen in het centrum is gratis; een gecombineerd kaartje voor de kerken kost rond de 9 euro. Let op: de stad heeft een autoluwe zone met camerabewaking, dus parkeer buiten de ring.

Op de Gargano ligt zand bij Vieste en kiezel in de baaien

De kust van deze uitstulping wordt als een reeks witte zandstranden beschreven, maar dat klopt maar deels: bij Vieste en Peschici liggen brede zandstranden, terwijl de beroemde baaien eronder kiezel en grind hebben. Vignanotica is er zo een; je parkeert boven en loopt er in een kwartier naartoe door een kloof. Baia delle Zagare, de baai met de twee rotsnaalden die op alle foto's staat, is privéterrein van twee hotels; je komt er alleen als gast of met een boottocht langs de kust, die 20 tot 35 euro per persoon kost en drie uur duurt. Vanaf zee zie je ook de grotten in de kliffen.

Rond Alberobello wordt witte wijn gemaakt, geen Primitivo

De rode wijnen waar Apulië om bekendstaat komen ergens anders vandaan: Primitivo uit Manduria en Gioia del Colle, Negroamaro uit de Salento rond Lecce, allebei 60 tot 100 kilometer verderop. In de Valle d'Itria rond Alberobello, Locorotondo en Martina Franca wordt juist frisse witte wijn gemaakt van de verdeca-druif. Een proeverij bij een familiebedrijf kost 15 tot 30 euro per persoon, gaat op afspraak en duurt anderhalf uur, met kaas en olijven erbij. Een fles Locorotondo kost 6 tot 12 euro, een goede Primitivo di Manduria 10 tot 25 euro. De wijnhuizen liggen tussen de olijfgaarden en zijn zonder auto vrijwel niet te bereiken.

Het amfitheater van Lecce ligt half onder het plein

Onder de Piazza Sant'Oronzo ligt een Romeins amfitheater uit de tweede eeuw na Christus, dat in 1901 bij bouwwerkzaamheden werd teruggevonden. Naar schatting konden er 25.000 mensen in; ongeveer een derde is blootgelegd en de rest ligt onder de omliggende huizen en de kerk. Je kijkt er gratis op neer vanaf het plein; naar beneden kun je alleen bij gelegenheden en bij voorstellingen in de zomer. Op hetzelfde plein staat een Romeinse zuil die van de Via Appia in Brindisi komt. Even verderop ligt een tweede, kleiner theater dat wel te bezoeken is voor een paar euro.

Wat je in deze streek op tafel krijgt

De pasta heet orecchiette, oortjes van griesmeel en water zonder ei, klassiek met cime di rapa, een bitter bladgroente die van november tot maart groeit. Een bord kost 8 tot 14 euro. De kazen zijn burrata, een mozzarellabal met room erin die binnen twee dagen op moet, en caciocavallo, die aan een touw rijpt. Verder eet je focaccia met tomaat uit de bakkerij voor 2 tot 4 euro per punt en rauwe zeevruchten aan de kust. Een kookles in Alberobello of de Valle d'Itria kost 60 tot 90 euro per persoon en duurt een dagdeel. Let op: veel keukens sluiten om 14.00 uur en gaan pas om 19.30 uur weer open.

Op de Gargano groeien tientallen soorten wilde orchideeën

Dit nationale park beslaat ongeveer 120.000 hectare en telt volgens de parkdienst rond de tachtig orchideeënsoorten, waarvan er enkele alleen hier voorkomen; ze bloeien van maart tot mei langs de bospaden. In de Foresta Umbra staan beuken die hier ongewoon laag groeien, op nog geen 800 meter hoogte. Door het bos lopen gemarkeerde routes van 2 tot 12 kilometer, met een bezoekerscentrum en een klein meertje. Er leven wolven, wilde zwijnen, reeën en roofvogels. Toegang is gratis. Let op: de wegen door het bos zijn smal en bochtig en in de winter kan er sneeuw liggen; reken op 40 kilometer per uur.

Bij de Tremiti-eilanden is het water helder tot dertig meter

Deze groep van vijf eilanden voor de kust van de Gargano is beschermd zeegebied, en door het heldere water wordt er veel gedoken. Alleen San Domino en San Nicola zijn bewoond; het eerste heeft de baaien en het dennenbos, het tweede een middeleeuwse abdij op een rots. Veerboten vertrekken vanaf Termoli, Vieste en Peschici, duren een tot twee uur en kosten 25 tot 45 euro retour. Een duik met gids kost 50 tot 70 euro, snorkeltochten 25 tot 40 euro. Let op: buiten juni tot september is de dienstregeling beperkt tot een enkele boot per dag vanaf Termoli, en bij harde wind vaart er niets.

De kerken van Lecce staan verspreid door het centrum

Naast de Santa Croce liggen aan het Piazza del Duomo de kathedraal met een klokkentoren van ruim 65 meter en het bisschoppelijk paleis; dat plein heeft maar één ingang en werkt als een omsloten zaal. De klokkentoren is beklimbaar en dat kost rond de 8 euro. De Chiesa di San Matteo heeft een ovale plattegrond en een gevel die halverwege bol en hol wordt, en Santa Chiara een houten gewelf dat op steen is geschilderd. De meeste kerken zijn 's ochtends en laat in de middag open en tussen 12.00 en 16.00 uur dicht. Reken voor een ronde langs de vier op een halve dag.

Een wandeling door Alberobello duurt twee uur

Begin bij het uitzichtpunt aan de rand van Rione Monti, waar je over de daken kijkt, en loop dan door die wijk omhoog naar de Sant'Antoniokerk, de enige kerk met een trullodak, in 1927 gebouwd. Daarna steek je over naar Aia Piccola, waar geen winkels zitten en gewoon gewoond wordt. De Trullo Sovrano aan de noordkant is de enige met twee verdiepingen, gebouwd rond 1750, en is als museum ingericht voor rond de 2 euro. Op de daken staan witte tekens geschilderd waarvan de betekenis niet vaststaat. Let op: tussen 10.00 en 18.00 uur staat de hoofdstraat vol bussen; ga in de vroege ochtend of na zessen.