Varen, vissen en genieten van rust aan het Bolsenameer

Er ligt een eiland in het meer dat je alleen op afspraak ziet

Isola Bisentina, het grootste van de twee eilanden, was jarenlang gesloten en is na een restauratie weer open voor bezoek. Dat gaat uitsluitend met een gereserveerde rondleiding en niet op eigen houtje. Reken op ongeveer 46,50 euro per volwassene voor de hele gang: rond de 25 euro voor de gids, 20 euro voor de boot heen en terug en anderhalve euro reserveringskosten. Kinderen tot vijf jaar gaan gratis mee en tot vijftien jaar geldt een gereduceerd tarief. Boeken doe je vooraf online, want aan de steiger verkopen ze niets.

Wanneer het eiland open is en wat je er ziet

Het eiland is niet het hele jaar toegankelijk. Er zijn losse openstellingen rond Pasen en de vrije dagen eind april en begin mei, en daarna een aaneengesloten seizoen dat rond eind juni begint en tot begin november loopt, op vaste dagen in de week. De overtocht vanuit Capodimonte duurt ongeveer een kwartier over drie kilometer water. Op het eiland staan kapellen, een kloosterkerk en een aangelegd park met oude bomen. Wees minstens tien tot vijftien minuten voor vertrek bij de steiger, want de boot wacht niet.

Het tweede eiland kun je alleen omvaren

Isola Martana is particulier bezit en je komt er niet aan land. Wel varen er boten omheen, vanaf Capodimonte voor rond de 10 euro en vanaf Bolsena voor rond de 14 euro. Er hangt een verhaal aan dat eiland. Amalasuntha, koningin van de Ostrogoten en dochter van Theodorik, werd er onder valse voorwendselen naartoe gebracht en op 30 april 535 door haar neef Theodahad om het leven gebracht. Hoe precies is nooit vastgesteld; de bronnen noemen wurging in bad, een val van de rotsen en een dolk.

Zelf varen kan, maar let op de middagwind

Bij de havens van Bolsena, Capodimonte en Marta zijn boten te huur, van kleine motorboten tot zeilboten en kano's. Het meer is groot genoeg om een dag op te varen, met ruim tien kilometer van noord naar zuid. Let op het weerpatroon. Het meer ligt open in een caldera en vanaf een uur of twee in de middag steekt er vrijwel dagelijks een stevige wind op, met golfslag die voor een klein bootje vervelend wordt. Vaar daarom vroeg uit en zorg dat je voor de middag terug bent, of blijf dicht bij de oever.

De paling van dit meer staat in de Divina Commedia

Paus Martinus IV, paus van 1281 tot 1285, stond bekend om zijn voorliefde voor paling uit het Bolsenameer, gestoofd in vernaccia. Dante zette hem daarvoor in het vierentwintigste canto van het Purgatorio bij de vraatzuchtigen. Dat is geen losse anekdote maar het oudste bewijs dat hier al zevenhonderd jaar op dezelfde vis gevist wordt. Paling staat nog altijd op de kaart in de dorpen aan de zuidoever, al is hij tegenwoordig schaars en dus niet goedkoop.

Wat er in het meer zwemt en wat je nodig hebt om te vissen

De coregone, een witvis die ooit is uitgezet, maakt inmiddels ongeveer 70 procent van de vangst uit. Daarnaast zitten er 6 soorten die er vaker aan de haak komen: snoek, baars, zeelt, karper, paling en de kleine lattarino. Vissen mag vanaf de oever en vanuit een boot, van zonsopgang tot zonsondergang, maar je hebt een vergunning van de regio Lazio nodig. Die regel je vooraf en niet ter plekke aan de waterkant. Houd er rekening mee dat er gesloten periodes gelden per vissoort, voor snoek doorgaans in april en mei tijdens de kuittijd, en dat de beroepsvissers voorrang hebben in bepaalde zones.

Zwemmen in water zonder industrie

Het Bolsenameer geldt als een van de schoonste grote meren van Italië. De oevers bestaan uit fijn zwart vulkanisch zand en kiezel, en het water is helder tot behoorlijk diep. In juni is het water nog fris, in juli en augustus aangenaam. Het meer is op zijn diepste punt rond de 151 meter en loopt op sommige plekken snel af; bij de ingerichte stranden van Bolsena en Capodimonte is dat het minst het geval, wat met kleine kinderen uitmaakt.

De dorpen op de kraterrand horen bij het meer

Bolsena zelf ligt aan de noordoever en heeft twee dingen die de moeite zijn: de basiliek van Santa Cristina, waar volgens de overlevering in 1263 een hostie begon te bloeden en waarmee het feest van Sacramentsdag in gang werd gezet, en de Rocca Monaldeschi boven het stadje, een burcht met vier torens waarin nu het meermuseum zit. Entree daar kost rond de 5 euro en een bezoek duurt een uur. Capodimonte aan de zuidoever is het vertrekpunt van de boten en heeft de achthoekige Rocca Farnese op de landtong. Boven op de kraterrand ligt Montefiascone met uitzicht over het hele meer en met de witte wijn die Est Est Est heet; een glas kost een paar euro. Let op: de weg rond het meer is ruim 40 kilometer lang en gaat door alle dorpskernen, dus een rondje rijden kost zeker anderhalf uur.

Een dag die op het water werkt

Begin vroeg. Het is in de ochtend vlak, koeler en rustiger op het meer, en de boottochten naar het eiland vertrekken voor de middag. Houd de middag vrij voor de schaduw. Tussen twee en vijf uur is het in juli en augustus boven de dertig graden, waait het op het water en is er nergens beschutting. Tegen de avond gaat de wind liggen en wordt het meer weer spiegelglad, en dat is het mooiste moment van de dag om aan de oever te zitten.