Wellness en wandelen op een ontspannende vakantie in de Dolomieten

In Zuid-Tirol horen wandelen en baden bij elkaar

De Dolomieten staan volgens Unesco sinds 2009 op de werelderfgoedlijst en liggen in Trentino en Alto Adige, met Bolzano, Merano en Trento als grootste plaatsen. De combinatie van een ochtendwandeling en een middag in een badhuis is hier niet uitzonderlijk maar het gangbare dagritme. Dit artikel zet de rustige versie van het gebergte op een rij: vlakke routes, badcultuur en wat het kost. Italië betaalt met de euro. De hoogste top is de Marmolada met 3.343 meter; de dorpen liggen op 1.000 tot 1.600 meter.

De vlakke routes lopen over de hoogalmen

De Alpe di Siusi is met ongeveer 56 vierkante kilometer de grootste hoogalm van Europa en golft vlak genoeg voor elke conditie; kabelbanen vanaf Ortisei en Siusi zetten je zonder klimwerk op 1.800 tot 2.000 meter. Ook in Val Gardena, Val Badia en bij San Martino di Castrozza lopen brede paden over de almen. Een dagkaart voor één liftgebied kost 30 tot 50 euro; een pas voor alle gebieden samen ligt hoger. Een werkbaar dagritme is: één baan omhoog, twee uur bovenlangs lopen, een hut voor de lunch en voor 15.00 uur weer beneden. Let op: boven de 2.000 meter slaat het weer 's middags om in onweer.

De badcultuur leunt op hooi, hout en bronwater

De streek heeft eigen tradities: het hooibad, waarbij je in gedroogd bergkruid ligt te zweten, komt uit Fiè allo Sciliar aan de voet van de Sciliar en wordt daar sinds de negentiende eeuw aangeboden. Verder zijn er saunahutten van oud hout met uitzicht op de rotswanden en buitenbaden die tot in de sneeuw dampen. Dagspa's en badhuizen verkopen middagkaarten voor doorgaans 25 tot 45 euro; de Terme Merano met zijn vijfentwintig baden zit in dat bereik. Reserveer weekendmiddagen vooruit en vraag naar de stille uren; doordeweeks voor 14.00 uur is het er merkbaar rustiger. In veel dorpen liggen bovendien gratis Kneipp-parken met koud stromend water.

De hutten zijn de eetzalen van de berg

Op de almen staan hutten waar knoedels, speck, gerstesoep en kaiserschmarrn naast pasta op de kaart staan; dat mengsel van Oostenrijkse en Italiaanse keuken is hier het gevolg van de geschiedenis, want dit gebied hoorde tot 1919 bij Oostenrijk. Een huttenlunch kost 15 tot 25 euro. Beneden in de dalen zitten wijnkelders langs de Zuid-Tiroolse wijnroute, waar Gewürztraminer en Pinot Grigio vandaan komen; een proeverij kost 15 tot 30 euro. Let op: veel hutten nemen alleen contant geld aan en de keuken sluit er rond 15.00 uur.

De bekende plekken kunnen ook op rustig tempo

De Seceda-kam boven Ortisei bereik je per kabelbaan, waarna je een uur bovenlangs loopt; het meer van Braies is een vlak rondje van een uur rond het water. De Tre Cime bij Auronzo zijn per tolweg tot de hut op 2.320 meter te bereiken, en de ronde eromheen is 10 kilometer. Let op: bij het meer van Braies geldt in de zomer een toegangsregeling waarbij je de dalweg overdag alleen met een reservering op mag; parkeren kost 6 tot 10 euro. De tolweg naar de Tre Cime kost rond de 30 euro per auto. Ga vroeg of in het naseizoen; tussen 10.00 en 16.00 uur staat het er vol.

Praktisch voor wie rust zoekt

Kies een basis in één dal en laat de auto zoveel mogelijk staan; de dalbussen en banen dekken het dagprogramma binnen 10 tot 20 kilometer, en in veel dalen zit een gastenkaart bij het verblijf waarmee die bussen gratis zijn. Reken met halfpension op 100 tot 150 euro per persoon per dag; een vakantiehuis met sauna komt lager uit. Let op: de badhuizen lopen in de kerstvakantie en in augustus vol, dus reserveer tijdvakken vooraf. De natuurparken Fanes-Sennes-Prags en Puez-Geisler zijn gratis toegankelijk en hebben bezoekerscentra met kaarten en routes.

Wanneer je gaat

Juni en september zijn de rustigste maanden met open banen: 15 tot 22 graden in de dalen en 8 tot 15 graden boven. Juli en augustus zijn drukker en warmer, en dan vangen de badhuizen de middaghitte op. In juni bloeien de almen en in september is het zicht doorgaans het helderst. In de winter liggen er gewalste winterwandelpaden en zijn de buitenbaden open bij vriestemperaturen; januari en maart zijn dan de stilste maanden. Let op: in november en begin december staan veel banen en hutten stil voor onderhoud, en dan is er in de hoogte weinig te doen.