Natuur en kust in Friuli-Venezia Giulia met kinderen

Van de bergen naar het strand is het hier nog geen twee uur

Friuli-Venezia Giulia in de noordoosthoek van Italië loopt van toppen van ruim 2.700 meter in de Julische Alpen tot een ondiepe lagunekust aan de Adriatische Zee. Tussen de hoogste dalen en het zand ligt 120 kilometer. Met kinderen betekent dat dat een bergdag en een stranddag elkaar kunnen opvolgen. Dit artikel behandelt de uitjes binnen de regio zelf, met entreeprijzen, leeftijden, openingstijden en afstanden.

De stranden van Grado en Lignano lopen honderden meters ondiep af

Aan de kust liggen twee badplaatsen met zandstrand: Grado op een eiland in de lagune, waar het water over grote afstand tot je knieën komt, en Lignano Sabbiadoro met een strand van ongeveer 8 kilometer op een schiereiland. Een parasol met twee bedden kost 15 tot 30 euro per dag en er zijn ook gratis stukken zonder voorzieningen. Het water haalt van juni tot september 23 tot 27 graden. Voor kinderen die nog niet zwemmen is de lagunekant hier de veiligste van de hele noordelijke Adriatische kust. Let op dat de zon in juli en augustus tussen twaalf en vier fel is en dat er op de vrije stukken geen badmeester staat.

Het skelet van een dinosaurus uit deze streek staat in Triëst

Bij het Villaggio del Pescatore aan de kust zijn in de jaren negentig de botten gevonden van een dinosaurus van meer dan 70 miljoen jaar oud, die de bijnaam Antonio kreeg. Het skelet geldt volgens de onderzoekers als het meest complete dat in Italië is opgegraven en staat in het Museo Civico di Storia Naturale in Trieste. Entree kost rond de 6 euro en het museum is van dinsdag tot zondag open, doorgaans van tien tot vijf; reken op anderhalf uur. De vindplaats zelf ligt in een oude steengroeve aan de kust en is alleen met een gids en op vaste dagen te bezoeken. In dezelfde stad liggen de Piazza Unità d'Italia, het grootste plein van Europa dat direct aan zee ligt, en aan de Golf van Triëst het witte Castello di Miramare, dat aartshertog Ferdinand Maximiliaan in de negentiende eeuw liet bouwen; entree daar kost rond de 12 euro en de tuinen zijn gratis.

De Grotta Gigante heeft 500 treden en geen lift

Op het kalkplateau achter de kust ligt de Grotta Gigante, met een zaal van 98 meter hoog. Je daalt af over een trap en klimt aan de andere kant weer omhoog. Entree kost rond de 14 euro, met rondleidingen van een uur die doorgaans elk half uur vertrekken. Het is er het hele jaar 11 graden, dus neem een jas mee, ook in augustus. Let op dat de 500 treden met kleine kinderen zwaar zijn en met een kinderwagen onmogelijk; vanaf een jaar of zes werkt het goed.

De bergmeren van Fusine liggen op ruim 900 meter

In de noordoosthoek liggen bij Tarvisio de twee meren van Fusine tegen de grens, ingesloten door wanden van tweeduizend meter, met een vlak wandelpad van ongeveer 4 kilometer eromheen. Toegang is gratis en parkeren kost 5 tot 8 euro per dag. Reken op anderhalf uur voor het rondje, dat op het onderste pad ook met een kinderwagen te doen is. Vanuit Camporosso gaat een kabelbaan naar het bedevaartsdorpje Monte Lussari op 1.760 meter voor rond de 20 euro retour, met boven korte wandelingen en uitzicht over drie landen. Westelijker in Carnia liggen de Piani di Luzza als rustig wandelgebied.

Bij Barcis ligt een turquoise stuwmeer

In de Valcellina in het westen ligt het stuwmeer bij Barcis, waarvan het water door kalkdeeltjes felblauw kleurt. Eromheen ligt het Parco Naturale Dolomiti Friulane met de ruigste bergen van de regio. Toegang is gratis. Er is een oeverpad van enkele kilometers en kano's huur je voor 15 tot 25 euro per uur. Zwemmen mag op aangewezen plekken, maar het water blijft ook in augustus 16 tot 19 graden, dus reken op korte duiken en niet op een strandmiddag. Door de kloof erboven loopt een oude weg met tunnels die alleen te voet of op de fiets toegankelijk is.

Bled, Postojna en de Soča liggen in Slovenië

Het vaak genoemde alpenmeer met het eilandkerkje, dat Bled heet en waar de Hemelvaartkerk van Maria op het eiland staat met het Bled-kasteel erboven, de Postojna-grotten en de turquoise Soča-rivier liggen niet in deze regio maar in Slovenië, op 60 tot 130 kilometer over de grens. Dat kan prima als dagtocht, maar reken op anderhalf tot twee uur rijden enkele reis. Hetzelfde geldt voor Venetië met het Marcoplein, het Dogenpaleis en het Peggy Guggenheim-museum: dat ligt in Veneto, de buurregio. Wie binnen Friuli blijft, heeft aan de eigen bergen, meren en kust genoeg voor een week.

In de bergdalen liggen klimparken tussen de bomen

In enkele bergdalen zijn klimparcours aangelegd met kabels, netten en bruggetjes tussen de bomen, op verschillende hoogtes en in verschillende zwaartes. Een parcours kost 18 tot 28 euro per persoon en duurt twee tot drie uur; er zijn banen vanaf een jaar of vier en vanaf ongeveer 1,10 meter lengte. Ze zijn van juni tot september dagelijks open en in mei en oktober in het weekend. Bij onweer sluit alles onmiddellijk, en dat gebeurt hier in de zomermiddag regelmatig, dus plan het in de ochtend.

Voor een regendag zijn er de mozaïeken van Aquileia

In Aquileia, ooit een van de grootste steden van het Romeinse rijk, ligt in de basiliek een mozaïekvloer van ruim 700 vierkante meter uit de vierde eeuw, met vissen, vogels en een verhaal over Jona dat kinderen als een stripverhaal kunnen aflopen. De vloer ligt onder glas en je loopt er overheen. Entree kost rond de 5 euro en de basiliek is dagelijks open; reken op een uur, met de klokkentoren erbij anderhalf. In dezelfde omgeving ligt San Daniele del Friuli, bekend om zijn ham, en aan de Sloveense grens de wijnstreek Collio. Langs de Isonzo staan musea en begraafplaatsen uit de Eerste Wereldoorlog, waar bij Gorizia jarenlang het front lag; dat is materie voor kinderen vanaf een jaar of twaalf.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer anderhalf uur op Venetië en rijdt daarna 100 tot 150 kilometer; er is ook een kleine luchthaven in de regio zelf, bij Ronchi dei Legionari. Met de auto is het 1.200 kilometer. Italië betaalt met de euro en de snelwegen zijn tolwegen. Juni tot september geeft aan de kust 26 tot 32 graden en water van 23 tot 27 graden. In de bergen is het dan 8 tot 10 graden koeler, wat op hete dagen het beste uitje oplevert. In mei en oktober is het aan zee 18 tot 23 graden en zijn de badplaatsen half gesloten, terwijl de bergen dan juist op hun mooist zijn.