Bezoek Cinque Terre, Portofino en Sanremo

De Cinque Terre bestaan uit vijf dorpen aan één spoorlijn

Monterosso al Mare, Vernazza, Corniglia, Manarola en Riomaggiore liggen op ongeveer 12 kilometer kust tegen de kliffen aan. Monterosso is het grootste en heeft als enige een echt zandstrand; Corniglia ligt niet aan zee maar honderd meter hoger, met 380 treden of een pendelbusje vanaf het station. Volgens Unesco staan ze sinds 1997 op de werelderfgoedlijst. De trein verbindt ze in twee tot vier minuten per traject en rijdt elk half uur; een dagkaart met de wandelpaden kost rond de 32 euro. Laat de auto in La Spezia of Levanto staan, want parkeren in de dorpen is er vrijwel niet. Italië betaalt met de euro.

Portofino heeft nog geen vierhonderd inwoners

Dit haventje aan de oostelijke Riviera is klein: een plein met gekleurde huizen, een rij winkels en jachten in de baai. Op de heuvel staat Castello Brown, een fort dat een Britse consul in de negentiende eeuw tot woonhuis verbouwde; entree kost rond de 5 euro en je kijkt vanaf het terras over de golf. Een half uur verder ligt de vuurtoren op de punt van de landtong, over een pad dat gratis is. Let op: parkeren in het dorp kost 5 tot 8 euro per uur en staat in de zomer vol; met de boot vanuit Santa Margherita of Camogli ben je er in twintig minuten voor 8 tot 15 euro, en dat is ook de aangenaamste aankomst.

In Sanremo ligt La Pigna als een dennenappel om de heuvel

De oude stad van Sanremo heet La Pigna omdat de stegen en trappen in ringen om de heuvel lopen, zoals de schubben van een dennenappel. Boven staat een bedevaartskerk met uitzicht over de kust; beneden staat de romaanse kathedraal van San Siro uit de twaalfde eeuw. Rondlopen kost niets en de kern is autovrij. In het Palazzo Borea d'Olmo zit een stadsmuseum voor enkele euro's, van dinsdag tot zaterdag open. Let op: La Pigna is deels vervallen en 's avonds slecht verlicht; overdag is het de aardigste wandeling van de stad, met uitzichtpunten op elke hoogte.

Vanaf zee zie je de dorpen zoals ze bedoeld zijn

Boten varen tussen de dorpen van de Cinque Terre en vanaf La Spezia, Levanto en Portovenere; Corniglia doen ze niet aan, want dat heeft geen haven. Vanaf het water zie je de terrassen met wijngaarden boven de dorpen, die met muurtjes van droge steen zijn aangelegd. Een dagkaart voor de boot kost 30 tot 40 euro en losse trajecten 8 tot 20 euro; de dienst loopt van eind maart tot begin november en vaart niet bij ruwe zee. Reserveer in juli en augustus vooraf. Een tocht bij zonsondergang kost 35 tot 55 euro per persoon en duurt twee uur.

De keuken hier draait om pesto, focaccia en ansjovis

In Ligurië eet je trenette of trofie met pesto alla genovese, die van zeven vaste ingrediënten wordt gemaakt en in een vijzel hoort te worden gewreven. Verder zijn er focaccia, farinata van kikkererwtenmeel en de ansjovis van Monterosso, gezouten of in citroen. Een bord pasta kost 12 tot 18 euro en een punt focaccia 2 tot 4 euro. De witte wijn heet Vermentino; uit de Cinque Terre zelf komt daarnaast de zoete Sciacchetrà, waarvan er zo weinig wordt gemaakt dat een half flesje 30 tot 60 euro kost. Let op: aan de haven van Portofino betaal je voor hetzelfde gerecht het dubbele.

Het festival van Sanremo bestaat sinds 1951

Eind februari wordt in het Teatro Ariston vijf avonden lang het bekendste liedjesfestival van Italië gehouden, waaruit het Eurovisiesongfestival is voortgekomen. Artiesten als Andrea Bocelli en Eros Ramazzotti braken er door. In die week verdubbelen de hotelprijzen, is het centrum afgezet en zijn kaarten alleen via loting te krijgen. De rest van het jaar is het theater gewoon een bioscoop en zaal. Het casino ernaast, geopend in 1905 in art-nouveaustijl, is dagelijks open vanaf 10.00 uur; voor de speelzalen geldt een minimumleeftijd van achttien jaar en een kledingregel.

Het Sentiero Azzurro verbindt de vijf dorpen

Dit kustpad loopt over de terrassen van dorp naar dorp; het stuk tussen Riomaggiore en Manarola heet de Via dell'Amore en ging in juli 2024 weer open na twaalf jaar sluiting door een steenlawine, met een tijdslot en een dagelijks maximum. Een dagkaart voor de paden kost rond de 7,50 euro, met de treinen erbij rond de 32 euro. Reken op vier tot zes uur voor alle etappes samen. Let op: stevig schoeisel is verplicht en er wordt op teenslippers beboet; delen van het pad zijn na regen dicht en dat hoor je pas bij de ingang.

Bij Portofino liggen twee stranden die je niet ziet vanaf de weg

Paraggi ligt in een baai tussen Santa Margherita en Portofino en is het enige zandstrand van de landtong; een ligbed kost er 25 tot 60 euro per dag en er is een klein vrij stuk. San Fruttuoso ligt aan de andere kant en is alleen te voet of per boot bereikbaar. Daar staat een abdij uit de tiende eeuw pal aan het kiezelstrand; entree kost rond de 8 euro. De wandeling erheen vanaf Camogli duurt twee uur over een steil pad met treden, de boot twintig minuten voor 10 tot 15 euro. In de baai ligt op achttien meter diepte een bronzen Christusbeeld op de bodem.

De terrassen boven de dorpen worden nog bewerkt

De hellingen van de Cinque Terre zijn over honderden jaren omgebouwd tot smalle terrassen met muurtjes van droge steen; bij elkaar gaat het om duizenden kilometers muur. Op die terrassen groeien druiven en olijven, en het werk gaat met de hand of met een tandradbaantje. Door het nationale park lopen hogere paden die veel rustiger zijn dan het kustpad, met routes van 5 tot 12 kilometer. Toegang is gratis buiten het kustpad om. Het onderhoud van de muurtjes is de reden dat delen van het landschap er nog zo bij liggen; waar het ophoudt, schuift de helling af, zoals in 2011 gebeurde.

Voor de zonsondergang sta je in Manarola het beste

Vanaf het rotspad ten zuiden van dit dorp kijk je op de huizenrij met de zee erachter, en dat is de plek waar bij helder weer tientallen mensen met statieven staan. In Riomaggiore werkt het terras bij de haven en in Vernazza de kade bij de kerk. Kijken kost niets. Ga een uur van tevoren, want in juli en augustus staat het er dan al vol. Neem er een glas wijn en een punt focaccia bij; de laatste treinen tussen de dorpen rijden tot rond middernacht, dus je hoeft niet vroeg terug.