Bezoek Cagliari, Alghero en de Costa Smeralda

Cagliari ligt op een heuvel en dat merk je meteen

De oude stad van Cagliari, de wijk Castello, ligt boven op een kalkrots met de rest van de stad eromheen. Vanaf de haven en de wijk Marina klim je ongeveer negentig hoogtemeters naar de bastions, over trappen en steile straatjes. Er zijn twee liften die een deel van die klim overnemen en die kosten een euro of niets. Neem ze, zeker met kinderen of in de zomer, want bij 33 graden is die klim geen wandeling. Boven kijk je vanaf het Bastione di Saint Remy over de baai en de zoutmeren, met de kathedraal van Santa Maria en het Museo Archeologico Nazionale op loopafstand.

Aan de rand van de stad broeden flamingo's

Molentargius, het zoutmeer tussen Cagliari en het strand van Poetto, is sinds 1977 aangewezen als wetland van internationaal belang en sinds 1999 regionaal park. Flamingo's broeden er sinds 1993. Je kunt er te voet of met de fiets in vanaf de stad, het is gratis en er lopen paden over de oude zoutdijken. Dat je midden in een provinciehoofdstad naar duizenden flamingo's staat te kijken, is voor Europa vrij uitzonderlijk. Neem een verrekijker mee en ga in de ochtend; het strand van Poetto ernaast is acht kilometer lang.

De domus de janas staan sinds 2025 op de werelderfgoedlijst

De domus de janas, letterlijk feeënhuizen, zijn graven die in de rots zijn uitgehakt in het neolithicum en de kopertijd. Er zijn er ruim 3.500 op het eiland, waarvan er ongeveer 210 versierd zijn met symbolen. Volgens UNESCO zijn ze op 12 juli 2025 als geheel op de werelderfgoedlijst gekomen, als het 61e Italiaanse werelderfgoed. Ze liggen verspreid over het eiland, met de meeste in het midden en noorden, en veel ervan liggen in het open veld zonder hek of kassa. Ouder erfgoed staat er ook: de nuragische torens van de Nuraghe-cultuur, waarvan Su Nuraxi bij Barumini al sinds 1997 op dezelfde lijst staat, en de Fenicische havensteden Nora en Tharros, die de Feniciërs stichtten en de Romeinen overnamen.

In Alghero wordt Catalaans gesproken

In 1354 veroverde Peter IV van Aragón de stad en liet haar opnieuw bevolken met kolonisten uit Catalonië en de Balearen. Die taal is er nooit meer weggegaan. Het algherese, een variant van het Catalaans, is er naast het Italiaans erkend en je ziet het op de straatnaambordjes staan. Voor bezoekers is dat het meest zichtbare verschil met de rest van het eiland: dezelfde straat heeft twee namen en die lijken niet op elkaar. Buiten de stad, bij Capo Caccia, dalen 654 treden naar de Grotte di Nettuno, waar je ook per boot komt.

Dat verschil proef je ook

De keuken van Alghero heeft Catalaanse elementen die je elders op Sardinië niet vindt, met de aragosta alla catalana als bekendste gerecht: gekookte kreeft met tomaat en ui, koud opgediend. Let op dat kreeft naar gewicht wordt afgerekend en dat je zo op 60 tot 90 euro voor twee personen uitkomt, dus vraag vooraf de prijs per kilo. De rest van de kaart is Sardijns, met gnocchetti, speenvarken en het dunne broodje dat pane carasau heet en dat als knapperige vellen op tafel komt.

De Costa Smeralda is ontworpen, niet gegroeid

De kust in het noordoosten is vanaf 1962 ontwikkeld door een consortium onder leiding van de Aga Khan, over ongeveer 55 kilometer kustlijn, met Porto Cervo als middelpunt. Er golden vanaf het begin strenge regels: geen hoogbouw, geen reclameborden en kabels onder de grond. Dat verklaart waarom het er onaangetast uitziet terwijl het volledig gepland is, en waarom het duur is. De huizen en hotels, van Cala di Volpe tot Pitrizza, zijn in een stijl gebouwd die op traditionele Sardijnse architectuur lijkt maar dat niet is; het is een ontwerp uit de jaren zestig.

De stranden daar zijn openbaar, het parkeren niet

In Italië is het strand tot aan de waterlijn openbaar en dat geldt ook hier, bij Liscia Ruja, de Spiaggia del Principe en de baai van Pevero. Je mag dus overal komen, ook voor de duurste hotels langs. Het kost je alleen moeite. De parkeerplaatsen bij de bekendste baaien zijn betaald en in juli en augustus voor tien uur 's ochtends vol, en een deel van de toegangswegen is smal en eenrichtingsverkeer. Kom vroeg of kies een baai verderop, want twintig kilometer zuidelijker is het water even helder en staat er niemand.

De afstanden zijn groter dan de kaart doet vermoeden

Van Cagliari naar Alghero is het ongeveer 230 kilometer en daar doe je met de hoofdweg zo'n drie uur over. Van Cagliari naar Olbia is het ruim 270 kilometer. Er is geen snelwegennet zoals op het vasteland, want de doorgaande weg is grotendeels tweebaans met rotondes. Onderschat dat niet bij het plannen. Een rondreis waarbij je elke twee dagen verhuist, betekent hier dat je een groot deel van je vakantie in de auto zit.

Wanneer je komt en wat er dan open is

Het water in de Middellandse Zee is hier in augustus en september op zijn warmst, rond de 24 tot 26 graden. Juli en augustus zijn ook de duurste en drukste maanden, met Italiaanse vakantiegangers in de tweede helft van augustus. Mei, juni en eind september zijn de beste maanden; op 1 mei trekt in Cagliari bovendien de Festa di Sant'Efisio door de stad, een processie die sinds 1657 elk jaar wordt gehouden. Houd er wel rekening mee dat een deel van de badplaatsen buiten mei tot oktober vrijwel dicht is, inclusief restaurants en verhuurbedrijven. In de winter is Sardinië buiten de twee grote steden een leeg eiland.

Hoe je er komt en hoe je je verplaatst

Er zijn drie luchthavens, bij Cagliari, Olbia en Alghero, en veerboten vanaf de Italiaanse westkust en vanuit Corsica. Ze liggen 230 tot 270 kilometer uit elkaar, dus kies je luchthaven op de kant van het eiland waar je slaapt; anders begint je vakantie met drie uur rijden. Een huurauto is hier praktisch noodzakelijk. Het openbaar vervoer verbindt de steden wel, maar de stranden en de archeologische plekken liggen erbuiten en daar rijdt weinig tot niets naartoe.